عضویت«سزامی»رویای ساخت شتابدهنده ملی راتحقق می‌بخشد

مسئول میكروویو«سینكروترون»سزامی درگفت‌و‌گوباایسنا:
عضویت«سزامی»رویای ساخت شتابدهنده ملی راتحقق می‌بخشد
تعلیق عضویت مانع ساخت تجهیزات سینكروترون درایران شد

مسئول ایرانی بخش فركانس رادیویی سینكروترون سزامی معتقد است: عضویت ایران در پروژه سزامی می‌تواند رویای ساخت شتابدهنده ملی و دستیابی به بیم لاین‌های اختصاصی را كه در حال حاضر از سوی محققان سازمان انرژی اتمی ایران و پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) دنبال می‌شود محقق ‌كند.

آرش كفطوسیان، مسئول بخش فركانس رادیویی (میكروویو) سینكروترون پروژه «سزامی» ( طرح استفاده از تابش «سینكروترون» برای علوم و كاربردهای تجربی در خاورمیانه) كه در حال حاضر در محل پروژه در «امان» اردن به سر می‌برد در گفت‌وگو با خبرنگار «علمی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار كرد: ایران با دو هدف اصلی تربیت متخصصان خبره در علوم و تكنولوژی شتابدهنده ها به عنوان تكنولوژی روز دنیا و استفاده از نور سینكروترون پس از تكمیل پروژه، متقاضی حضور در پروژه علمی ـ بین المللی سزامی بوده است كه بدین ترتیب زمینه انتقال این دانش به ایران برای تحقق رویای ساخت شتابدهنده ملی ـ كه سازمان انرژی اتمی ایران و پژوهشگاه دانشهای بنیادی (IPM) آن را دنبال می‌كنند - و دست یافتن به بیم لاین‌های اختصاصی فراهم شده است.

وی ادامه داد: حدود دو سال است كه عضویت ایران در سزامی به حالت تعلیق در آمده و در ژوئن آینده نسبت به عضویت دائمی ایران یا لغو عضویت تصمیم گیری می‌شود و این در حالی است كه نمایندگان برخی كشورهای عضو از این موضوع (عدم پرداخت بدهی‌ها از سوی ایران) برای كنار گذاشتن ایران سوء استفاده می‌ كنند؛ البته مسوولان یونسكو و سزامی مایل به باقی ماندن ایران در این پروژه به عنوان عضوی ارزشمند با پتانسیل بالا از نظر تعداد محققان و رشد علمی و صنعتی شدن هستند.

مسئول بخش میكروویو سینكروترون «سزامی» تصریح كرد: مدیر فنی سزامی پس از بازدید از كارخانجات ایران تصمیم به واگذاری طراحی تعدادی از مگنت‌های مورد نیاز این پروژه به ایران داشت اما به دلیل عدم عضویت این موضوع لغو و به اروپا سپرده شد، همچنین قرار است ساخت یك سری از بیم لاین‌ها به ایران سپرده شود كه بسیار وابسته به عضویت ایران است.

كفطوسیان در ادامه به ایسنا گفت: طی دو سال گذشته كه عضویت ایران به صورت تعلیق در آمده برای شركت محققان ایرانی در دوره‌های آموزشی مراكز تحقیقاتی برجسته اروپایی مشكلات متعددی از جمله عدم دریافت ویزا و دعوتنامه ایجاد شده و این موضوع اثر نامطلوبی بر حمایت‌های كمیته سزامی از ایرانیان گذاشته است.

وی كه فارغ التحصیل كارشناسی ارشد رشته مخابرات دانشگاه صنعتی اصفهان است، خاطر نشان كرد: تكنولوژی سینكروترون مسابقه‌ جدیدی است كه كشورهای مختلف وارد آن شده‌اند. شتابدهنده سینكروترون نوری را ساطع می‌كند كه از طیف زیر مادون قرمز تا بالای ایكس را می‌پوشاند و محققان می‌توانند از این باریكه نور به عنوان ابزاری برای آزمایشات علمی مورد نظر خود در زمینه های پزشكی، داروسازی، فن‌آوری نانو، الكترونیك، باستان شناسی، كریستالو گرافی، فیزیك هسته‌یی، مطالعات ذرات بنیادی، شیمی و غیره بهره مند شوند.

وی افزود: در شرایط كنونی عضویت در چنین پروژه‌های بین المللی كه جزو علوم هسته‌یی نیز محسوب می‌شود بسیار مفید بوده و همانگونه كه تاكنون محققان ایرانی از طریق سزامی آموزش‌های زیادی دیده‌اند می‌توانند تولید علم بالقوه‌ای را برای پایه ریزی این فن‌آوری در كشور ایجاد كند.

مسؤول بخش فركانس رادیویی سینكروترون سزامی گفت: در حال حاضر كشور فلسطین نیز به دلیل شرایط داخلی بدهی خود را پرداخت نكرده و قبرس و امارات نیز در صدد عضویت هستند و بر پایه این عضویت علاوه بر برقراری لینكهای متعدد با مراكز علمی دنیا می‌توان در زمان بهره برداری پروژه هم دارای یك یا دو بیم لاین اختصاصی بود.

وی خاطر نشان كرد: بر اساس قانون جدید شرط استفاده از فلورشیپ‌های یك ماهه و شش ماهه كه به عنوان بورسیه به اعضای سزامی اختصاص می‌یابد، عضویت كشورهای داوطلب در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و سزامی است.

كفطوسیان در پایان اظهار كرد: عدم مشاركت ایران در علوم شتابدهنده ها و عدم كسب این دانش سبب می‌شود دانشمندان ایرانی در بسیاری از رشته‌های تحقیقاتی مرتبط و مدرن به كشورهای اروپایی و یا حتی كشورهای عربی عضو سزامی وابسته شوند و امیدواریم با جدیت رسانه‌های خبری، دولت و مجلس شورای اسلامی این روند به سرعت ادامه یافته و در جلسه بعدی شورا سزامی عضویت ایران در طرح رسما اعلام شود.

بتاترون Betatron

بتاترون    Betatron

اصول کار بتاترون براین مبناست که الکترون ها در یک میدان مغناطیسی متغیر در یک مدار دایره ای شتاب پیدا می کنند.
تیوب شتاب دهنده به صورت یک فندق تو خالی می باشد که بین دوقطب یک مگنت متناوب واقع است. در لحظه شروع جریان متغیر یک پالس الکترونی به داخل محفظه خلاء، به وسیله تزریق کننده الکترونی تزریق می شود.
با افزایش میدان مغناطیسی، الکترون ها شتاب پیدا نموده و اطراف محفظه حرکت نموده و سرعت آنها افزایش می یابد. تا موقع انتهای اولین ربع موج میدان مغناطیسی متغیر، الکترون ها چندین هزار چرخش در اطراف محفظه چرخیده و در این صورت ماکزیمم انرژی را به دست می آورد. در این لحظه یا زودتر الکترون ها به خارج پرتاب شده و در مسیر خود به یک هدف برخورد و تولید اشعه x     می نمایند و یا آنکه به یک صفحه نازک جهت پراکنده نمودن الکترونها برای درمان با الکترون برخورد می نمایند.
بتاترون ها اولین مرتبه در سال 1950 میلادی در رادیوتراپی بکار رفت. متعاقب آن شتابدهنده های خطی ساخته شدند. بتاترون ها قادر به تولید الکترون ویا اشعه    x  با انرژی های کمتر از Mev  6 و Mev 40 میباشند.
البته این سیستم ها قادر به ایجاد جریان الکترونی کمی می باشند. مقدار دز حاصله از بتاترون در مقایسه با شتابدهنده خطی و حتی کبالت های جدید، کم می باشد. درهر حالت مقداردزالکترون به حد کافی زیاد می باشد. علت اختلاف دز الکترونی و اشعه  x  آن است که معمولاً‌ مقدار دز الکترونی برای ایجاد مقدار مشابهی اشعه x  جهت تامین مقدار دز لازم برای درمان، بسیار زیادتر (حدود سه مرتبه ) می باشد.
 ساخته شدن و وجود شتابدهنده های با انرژی متوسط ومقدار دز زیاد، اندازه فیلد بزرگ و الکترون درمانی تا Mev 20 موجب آن شده که این سیستم ها به طور مناسب تر و وسیعتر به کار گرفته شوند. علاوه بر آن کم بودن مقدار دز و کوچکی اندازه فیلد بتاترون بعنوان مهمترین عیوب بتاترون ها می باشند. بنابراین به نظر می رسد که این سیستم ها دیگر مشتاق زیادی نداشته باشد.
در دستگاه های شتاب دهنده خطی باید برای سرعت بالاتر طول لوله هدایت کننده را زیاد کرد و در نتیجه حجم دستگاه زیاد می شود وفضای بیشتری نیاز دارد. البته حسن چنین دستگاه هایی تولید پرتوهایی با انرژی زیاد است. شتاب دهنده های خطی بعضی تک انرژی اند، بعضی دو انرژی اند. سیستم های جدیدتر سه نوع انرژی تولید میکنند که توسط اپراتور از قبل باید انتخاب شود. در نوع خطی طرز قرار گرفتن تیغه ها برای مقدار انرژی تغییر می کند ولی در نوع بتاترون مقدار دوزها مؤثر است.
بنابراین اساس کار در بتاترون به طور خلاصه این است که الکترون در یک میدان مغناطیسی متغیر به دوران در آید و سرعت گیرد و از میدان خارج کرد. الکترون با دور زدن انرژی اش بیشتر می شود. وقتی به حد مورد نظر رسید الکترود منحرف کننده ( هدایت کننده ) آن را تحت تاثیر قرار می دهد و در اثر انحرافی، مسیرش تغییر می کند و طوری طراحی شده است که از قسمت پنجره خارج می شود و به هدف برخورد می کند.
r  = mev / Bqe                                      شعاع حرکت الکترون  
V = Bqe r / me = KB.r                          سرعت الکترون 
شتاب دهنده های پرشکی، شتابدهنده های فشرده ای هستندکه برای تولید رادیونوکلئیدهای با عمر کوتاه به ویژه آنهایی که در برش نگاری گسیل پوزیترون استفاده می شود، به کار می روند. در این شتابدهنده پروتونها دوترونها و ذرات a   با انرژی کم تا متوسط در دسترس می باشند. این یکاها به صورت تجاری در دسترس اند و می توانند در فضای نسبتاً‌ کوچک نصب شوند.
نمونه ای از یک رادیونوکلئید معمول تولید شده در شتاب دهنده   In می باشد که با بمباران Cd با پروتونهای  12 mev در یک شتاب دهنده تولید می شود. واکنش هسته ای به شرح زیر می باشد:                   C d        (p,n)      In
که در آن Cd توکلئید هدف ، پروتون   p ذره بمباران کننده ، نوترون  n ذره گسیل شده و In رادیونوکلئید تولید شده میباشد. در این مورد، دومین ذره ممکن است تابش نشود، چرا که ممکن است انرژی کافی پس از گسیل اولین نوترون باقی بماند. انرژی برانگیختگی که برای گسیل ذره هسته ای دیگر کافی نیست به وسیله تابش پرتوهای گاما آزاد می شود.
همانگونه که می توان فهمید، رادیونوکلئیدهایی که با اعداد اتمی متفاوت با اعداد اتمی ایزوتوپهای هدف تولید می شوند، در برگیرنده هیچ ایزوتوپ پایدار ( سرد یا ناقل ) قابل شناسایی با روش های تحلیلی نمی باشند و چنین محصولاتی بدون ناقل canier – free نامیده می شوند اما در عمل تهیه چین محصولاتی بدون وجود چنین ایزوتوپ پایداری نا ممکن است. واژه دیگر در مورد این محصولات بدون افزودن ناقل    no canier added است که یعنی هیچ ایزوتوپ پایداری از روی قصد به  محصول اضافه نشده است. ماده هدف تابش باید خالص و ترجیحاً یک تک ایزوتوپ یا دست کم از نظر ایزوتوپی غنی شده باشد تا از تولید رادیونوکلئیدهای ناخواسته جلوگیری شود. از آنجا که ممکن است ایزوتوپهای گوناگون عناصر مختلف در هدف تولید شود، ضروری است ایزوتوپهای هرعنصررا جدا نمود. این کار را با روشهای شیمیایی از جمله استخراج با حلال ته نشینی تبادل یونی و تقطیر انجام می دهند.

 

PET مشکلات پانکراس نوزادان را بادقت بالا آشکار می کند

PET مشکلات پانکراس نوزادان را بادقت بالا آشکار می کند

 

فن آوری تصویر برداری غیر تهاجمی به نام مقطع نگاری تابش پوزیترون ( PET  ) در تشخیص نوعی از کمبود انسولین ارثی ( HI ) که عدم تعادل نادر ولی شدید سطوح انسولین در نوزادان است ، بسیار دقیق تشخیص داده شده است . وقتی بیماری به بخش کوچکی از پانکراس محدود باشد ،  PET  در پیدا کردن نقطه غیر طبیعی  100%  دقیق عمل می کند و پزشکان را برای انجام جراحی درمانی با  حفظ بافت هدایت می کند
به نقل از  Medinews.com  محققین بیمارستان کودکان فیلادلفیا (USA ) و دانشکده پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا (USA ) یافته های بسیار امیدوار کننده ای از مطالعه بر روی 24  نوزاد فرستاده شده به مرکز هایپرانسولینیسم بیمارستان کودکان بین دسامبر    2004تا نوامبر2005  به دست آمده است .تمامی نوزادان به HI  مادرزادی مبتلابودند که با دارو قابل کنترل نبود.
اگر چنین شرایطی کنترل نشده باقی بماند سطوح غیر طبیعی و بالای انسولین ، لطمات برگشت ناپذیری به مغز می زند .این مقاله در فوریه  2007  نشریه کودکان به چاپ رسیده است .

 HI    مادرزادی بوسیله جهشهایی ایجاد می شود که به سلولهای بتا ترشح کننده انسولین در پانکراس نوزادان که کوچکتر از انگشت کوچک بزرگسالان است ، آسیب می زنند .

 وقتی سلولهای غیر طبیعی محدود به ناحیه ای مجزا از پانکراس می شوند ، بیماری موضعی است . وقتی سلولهای غیر طبیعی در تمامی عضو پخش شده اند بیماری منتشره است . تشخیص صحیح به این دلیل مهم است که بیماری موضعی بوسیله جراحی و برداشتن ضایعات موضعی قابل درمان است . در بیماری منتشره ، ممکن است پزشکان تقریباً تمامی پانکراس را بردارند ولی خطر ابتلا به دیابت کودک افزایش می یابد . با استفاده از یک ترکیب رادیواکتیو خفیف به نام   18F -فلورو- L- دهیدروکسی فنیل آلانین یا   DPA –( 18F ) ، محققین  HI  موضعی یا منتشره را با دقت در23  نفر از 24  مورد آشکار کردند .دقت 96% در11  مورد با HI  موضعی ، تکنیک در هدف گیری ضایعات 100%  موفق بود .   DPA – ( 18F )  به ضایعات متصل شده و آنها را با چشم غیر مسلح یا اسکنر قابل مشاهده می سازد.

دکتر Hardy ، Olgat متخصص غدد کودکان در بیمارستان اطفال که محقق اول این مقاله بود می گوید :  وقتی ما نتایج خود ناشی از اسکن PET  را با نتایج پاتولوژیک مقایسه می کنیم در می یابیم که در مورد تعیین موقعیت ضایعات موضعی  100% تطابق می بینیم . دقت این روش از روشهای مشکل و تهاجمی که مقدار انسولین را در نمونه های خونی گرفته شده از ورید نوزاد اندازه می گیرند بالاتر است.

 

 

PET Detects Pancreas Defects in Newborns Very Accurately

 

The noninvasive imaging technology called positron-emission tomography (PET) has been found to be extremely accurate in diagnosing a type of congenital hyperinsulinism (HI), a rare but severe imbalance of insulin levels in newborns. When the disease is confined to a limited section of the baby’s pancreas, the PET scan is 100% accurate in finding the abnormal spot, and guiding surgeons to curative, organ-sparing surgery.

 

Investigators from the Children’s Hospital of Philadelphia (PA, USA) and the University of Pennsylvania School of Medicine (Philadelphia, PA, USA) reported highly promising initial findings from a study of 24 infants referred to the Hyperinsulinism Center at the Children’s Hospital between December 2004 and November 2005. All the children had congenital HI that could not be controlled with medicine. If this condition goes uncontrolled, abnormally high insulin levels may cause irreversible brain damage. The study was published in the February 2007 issue of the Journal of Pediatrics.

 

Congenital HI is caused by mutations that damage the insulin-secreting beta cells in the pancreas, which in an infant is smaller than an adult’s little finger. When the abnormal cells are limited to a discrete portion of the pancreas, the disease is focal; when the abnormal cells are distributed throughout the organ, the disease is diffuse. Accurate diagnosis is important because focal disease can be cured by surgically removing the focal lesions. In diffuse disease, surgeons may remove nearly the entire pancreas, but that leaves the child at risk for later diabetes.

 

Using a mildly radioactive compound called 18F-fluoro-L-dihydroxyphenylalanine, or [18F]-DOPA, the researchers detected focal or diffuse hyperinsulinism accurately in 23 of the 24 cases, an accuracy of 96%. In the 11 cases with focal hyperinsulinism, the technique was 100% accurate in targeting the abnormal lesions. [18F]-DOPA binds to the lesions, which then are visible to the naked eye on a body scanner.

 

“When we compared our findings from the PET scan with pathological results, we found 100% agreement in locating the focal lesions,” said Olga T. Hardy, M.D., a pediatric endocrinologist at Children’s Hospital who was the study’s lead investigator. “This accuracy is superior to that of invasive, technically difficult

 

SPECT/CT توانایی آشکارسازی سرطان سینه را در زنان چاق دارا می باشد.

SPECT/CT  توانایی آشکارسازی سرطان سینه را در زنان چاق دارا می باشد.

بر اساس مطالعه ای که در شماره فوریه2007  نشریه پزشکی هسته ای به چاپ رسیده است، تصاویر SPECT/CT به تشخیص غدد Sentinel به خصوص در زنان چاق کمک می کند. لنفوسنتی گرافی (یک تکنیک شایع پزشکی هسته ای که غدد لنفاوی را در برابر دوربینهای خاص آشکار می سازد) مورد استفاده با SPECT/CT غدد Sentinel را نه فقط در افراد معمول بلکه در آنهایی که دچار اضافه وزن هستند آشکار می کند.
  دکتر  Hevda Lerman، رییس بخش پزشکی هسته ای و همکار در این مقاله می گوید:    )) اضافه کردن SPECT/CT با لنفوسنتی گرافی تشخیص غدد Sentinel را در زنان چاق مبتلا به سرطان سینه میسر می کند. ))
   بر اساس گفته های دکتر Lerman نقص در تشخیص غدد Sentinel در بیماران چاق شایع تر است و لذا روشهای بهتری برای هدایت جراحان در این ناحیه مورد نیاز هستند.

  او می گوید در حالیکه تشخیص غدد Sentinel بخش مهمی از مدیریت جراحی در سرطان سینه است ، چاقی از عوامل مهم در بروز اشتباه در این زمینه است و معمولا"منجر به جراحی برداشتن تمامی غدد لنفاوی زیر بغلی می شود ( یک روش جراحی پیچیده که در آن تمامی غدد لنفاوی زیر بغل برداشته می شوند ((.
   بر اساس گفته های دکترLerman وقتی یک خانم مشکوک به ابتلا به سرطان سینه است، تحت نمونه برداری از غدد Sentinel قرار می گیرد.یک روش جراحی با حداقل تهاجم که برای تعیین گسترش سرطان سینه به غدد لنفاوی زیر بغل انجام می شود.نمونه برداری نیازمند برداشتن چند غده لنفاوی است و در صورت عدم وجود سلول های سرطانی در این غدد نیازی به جراحی برداشتن سایر غدد وجود ندارد. تشخیص غدد Sentinel پیش از جراحی بسیار مهم است و با برداشتن و بررسی آنها پزشک می تواند بفهمد که سرطان متاستاز داده است یا خیر.
   در این مقاله محققین شاخص توده بدنی بیماران را محاسبه کرده ودر220 خانم مبتلا به سرطان سینه مهاجم ،غدد Sentinel را به 3 روش تحت بررسی قرار دادند:با استفاده از روش رنگ آبی حین جراحی ، لنفوسنتی گرافی (تصویربرداری دو بعدی پیش از عمل ) و لنفوسنتی گرافی با SPECT/CT .
   محققین کشف کردند که لنفوسنتی گرافی با SPECT/CT امکان تشخیص غدد Sentinel را در مواردی که حتی روش رنگ آبی حین جراحی نیز قادر به پیدا کردن آنها نبود در تعداد قابل توجهی از بیماران فراهم می کند.

SPECT/CT Detects Breast Cancer in Overweight Women
  
Increasing the ability to identify sentinel nodes--the very first lymph nodes that catch cancer cells draining away from a breast lesion site--has a major impact in the treatment and outcome of breast cancer patients, possibly eliminating the need for unnecessary and painful surgery.

Investigators discovered that using single photon emission computed tomography-computed tomography (SPECT)/CT imaging helps in sentinel node identification, particularly for overweight or obese women, according to a study published in the February 2007 issue of the Journal of Nuclear Medicine.

Lymphoscintigraphy (a commonly performed nuclear imaging technique that makes the lymphatic system visible to specialized cameras), used with SPECT)/CT-enhanced sentinel node detection not only for the general population but also for those who were overweight. “The addition of SPECT/CT with lymphoscintigraphy enhanced sentinel node identification in overweight patients with breast cancer,” noted Dr. Hedva Lerman, vice chair of the nuclear medicine department, Tel-Aviv Sourasky Medical Center (Israel), and co-author of the study.

Failure to identify sentinel nodes is more frequent in overweight or obese patients, and improved techniques are needed to guide surgeons to their location, according to Dr. Lerman. “While the identification of the sentinel node is an important part of surgical management approaches in breast cancer, obesity is a significant factor in why it fails and inevitably leads to occasional--and unnecessary--full axillary lymph node dissection [a more complicated surgical procedure that removes all lymph nodes in the armpit region].”

When breast cancer is suspected, women may undergo sentinel node biopsy, a minimally invasive surgical procedure used to determine whether breast cancer has spread to lymph glands under the arm, according to Dr. Lerman. The biopsy requires the removal of only a few first draining lymph nodes for close exam, and the lack of cancer cells in these nodes could eliminate the need for removing additional lymph nodes. Identifying the sentinel node before this surgery is crucial; by removing and evaluating it, a clinician can determine if breast cancer has metastasized.

In this study, Israeli researchers calculated their subjects’ body mass indexes and assessed 220 women with invasive breast cancer by identifying sentinel nodes in three ways: using an intraoperative blue dye technique, lymphoscintigraphy (pre-operative two-dimensional imaging) and SPECT/CT lymphoscintigraphy. Researchers discovered that SPECT/CT lymphoscintigraphy also identified sentinel nodes that were not found with the intraoperative blue dye technique in a considerable number of patients

 

 

منابع اورانیم ایران چقدر است؟

منابع اورانیم ایران چقدر است؟

بر اساس اطلاعات موجود در سال 1999بیش از 90% تولید جهانی اورانیوم توسط ده كشور تامین گردیدند كه این كشورها عبارتند از: استرالیا، كانادا، قزاقستان، نامیبیا، نیجر، فدراسیون روسیه، آفریقای جنوبی، اكرائین، آمریكا و ازبكستان كه هر یك از این ممالك بیش از 1000 تن اورانیوم تولید و روانه بازار كردند. در این میان كانادا با 25% تولید در صدرو استرالیا و نیجر با 14.8% و 9% تولید جهانی درمرتبه دوم و سوم قرار دارند.. حدود 50% تولید از معادن نزدیك به سطح زمین كه كم هزینه میباشند بوده و 32% از معادن واقع در عمق زمین كه پر هزینه تر میباشد و مابقی نیاز از طرق سایر منابع كه توضیح آن در بند 3 میاید تامین شده اند. در سالهای بعد تاكید بر استخراج اورانیوم از معادن نزدیك به سطح زمین دارای اهمیّت بیشتری گردیده و بخش اعظمی از معادن درعمق بدلیل پر هزینه بودن استخراج تعطیل شده اند.

در سالهای بین 1991 و 1999 معادل 40% نیاز جهانی از طریق منابعی غیر معادن و بطور مشخص از موجودی سوخت راكتورهای تعطیل شده تامین گردیدند. از سال 1995 یك منبع مهم دیگر تامین اورانیوم به عرصه آمد كه امتیاز آن عمدتا در اختیار آمریكا و روسیه می باشد و آن استفاده از اورانیوم موجود در سلاحها و موشكهای هسته ای بود كه در قالب پیمانهای خلع سلاح اتمی از زرادخانه های هسته ای خارج گردیدند و در حال حاضر نیز این منبع عظیم كماكان مورد بهره برداری این دو كشور بزرگ اتمی قرار دارند. از سوی دیگر تكنو لوژی استخراج اورانیوم و قیمت جهانی آن اهمیت فراوانی در استخراج و عرضه آن پیدا كرده است. برابر اطلاعات موجود، علیرغم وجود مقادیر قابل توجه این فلز در نقاط مختلف، تعدادی از كشورهای تولید كننده بدلیل هزینه بالای استخراج و همچنین عدم برخورداری از تكنولوژی پیشرفته در امر استخراج مراكز اكتشاف خود را تعطیل كرده اند و هم اكنون بدلایل فنی، مالی و مدیریتی عملا استخراج و عرضه اورانیوم جهت مقاصد تجاری در دست ممالك صنعتی بزرگ قرار دارند.

در حال حاضر 24 كشور دارای معادن اورانیوم در نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی ثبت شده اند كه بغیر از چین، پاكستان و هندوستان مابقی گزارشات رسمی منابع و معادن اورانیوم خود را ارائه میدهند. ضروری است توجه شود كه هزینه تولید 130 دلار آمریكا برای هر كیلو اورانیوم زیاد محسوب و منابع با هزینه تولید كمتر كه عبارت از 80 دلار و 40 دلار در هر كیلو هستند بسیار با صرفه ترند و برای مثال كانادا در سال 1999 ،31% از این اورانیوم بسیار اقتصادی را به بازار عرضه نمود. پیش بینی میشود كه تا سال 2015 نیاز جهانی اورانیوم مابین 54500 الی 79800 تن باشد در حالیكه تولید جهانی در همین دوره بین 42000 تن تا 62000 در خوشبیتاته ترین حالت برآورد میگردد .بر اساس چنین واقعیاتی است كه تدریجا توسعه بیشتر نیروگاههای هسته ای مورد بازنگری جدّی قرار گرفته و توجه به منابع دیگر مانند ژئو ترمال رو به افزایش است.

بر اساس گزارشهای رسمی ایران به آژانس، ذخائر اورانیوم قطعی ایران بعد از حدود بیست سال اكتشاف و تحقیق 491 تن برآورد گردیده است كه میتوان معادل 876 تن منبع احتمالی قابل بهره برداری با هزینه استخراج هر كیلو 80 تا 130 دلار را نیز بر آن افزود. علاوه بر اینها فرضیات غیر قابل اثباتی در مورد وجود 4500 تن اورانیوم دیگر و یا احتمال پیدا شدن 5000 تن ذخائر جدید وجود دارند كه تا كنون تائید نگردیده اند. برابر این آمار، منابع قطعی اورانیوم ایران را باید حدود1400 تن برآورد كرد وهر سیاستی باید با توجه به این ارقام طراحی وبرنامه ریزی شود. مطلبی كه این آمار و ارقام بزبان روشن بیان میكنند این است كه ما بهیچوجه دارای منابع قابل اعتنای اورانیوم كه بتواند نباز بلند مدّت ما را جهت برق هسته ای تامین كنند نیستیم و تامین برق از نیروگاه های اتمی بدون تامین سوخت از خارج مقدور نیست و حتّی اگر غنی سازی را هم به حدّ كمال انجام دهیم چاره ای بجز وارد كردن اورانیوم(منظور ماده معدنی اورانیوم) از منابع خارجی كه بطور عمده در كنترل كشورهای خاصّی هستند نداریم و اصولا بحث خود كفائی كشور در این مورد بنظر نمی رسد كه بر مبنای اطلاعات صحیحی طرح شده باشد.

توجه دقیق به این آمار هر چند مختصر می تواند برای مسئولین عزیز پرونده هسته ای جالب باشد و برای مثال میتوان درك كرد چرا پیشنهاد مشاركت بین المللی در پروژه غنی سازی ما با سردی مواجه گردید. وقتی كه ما نه دارای منابع قابل توجه اورانیوم هستیم و نه مصرف كننده ای عمده چون اصلا نیروگاه اتمی نداریم، چرا باید مثلا اورانیوم آفریقای جنوبی را بیاورند در ایران غنی كنند و سپس به آمریكای شمالی و یا اروپا بفرستند؟ اصلا چنین طرحی توجیه اقتصادی ندارد و طرح فروش سوخت در بازارهای جهانی با 30% زیر قیمت نیز حرفی بیش نیست چه آنكه تنها هزینه حمل ونقل اضافی شاید بیش از 30% قیمت را بالاتر ببرد.