منابع آزمون کارشناسی ارشد مهندسی پرتوپزشکی

نویسنده: امیر حکیمی

سه شنبه 3 مهر 1386

منابع آزمون کارشناسی ارشد مهندسی پرتوپزشکی!!!!

دروس عمومی

ریاضی

زبان

آمار و احتمالات

معادلات دیفرانسیل

ریاضی مهندسی

زبان عمومی (مهندسی)

زبان تخصصی (برق)

دروس پایه

مدار الکتریکی 1و2

سیستم های کنترل خطی

دروس تخصصی

الکترومغناطیس

ماشین الکتریکی 1و2

بررسی سیستم های قدرت

تا اونجایی که یادم میاد،از یک سال و نیم پیش قضیه منابع آزمون که زیر گروه برق قدرت شدند،مطرح شد و همه قول دادند که حتما درست میشه و اصلا نباید نگران بود...!!!

واقعا نباید نگران بود.آقایان لطف کردند و استرس کنکور ارشد رو از روی دوش بچه های پرتو برداشتند.....

دیگه نگرانی قبولی وجود نداره.مطمئنیم که قبول نمیشیم.

خدا پدر و مادر دکتر اربابی رو بیامرزه که می خواست همه بچه ها رو بفرسته ارشد.باز اون به فکرمون بـــــــــــــــــــــــــــــــــــــود.

نظرات ()

نوع مطلب :Generalعمومی ،

ارسال به

مشخصات کلی برنامه و سر فصل دروس دوره کارشناسی مهندسی هسته ای

نویسنده: امیر حکیمی

دوشنبه 26 شهریور 1386

مشخصات کلی برنامه و سر فصل دروس دوره کارشناسی مهندسی هسته ای

دروس عمومی مشترک

ردیف

نام درس

درسی که باید گذرانده شود

تعداد واحد

اندیشه اسلامی1(مبدا و معاد)

اندیشه اسلامی 2(نبوت و امامت)

انسان در اسلام

حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام

فقط دو درس

فلسفه اخلاق(مباحث تربیتی)

اخلاق اسلامی(مبانی و مفاهیم)

آیین زندگی

عرفان عملی اسلام

فقط یک درس

انقلاب اسلامی ایران

آشنایی با قانون اساسی

اندیشه سیاسی امام خمینی

فقط یک درس

تاریخ فرهنگ وتمدن اسلامی

تاریخ تحلیلی صدر اسلام

تاریخ امامت

فقط یک درس

تفسیر موضوعی قرآن

تفسیر موضوعی نهج البلاغه

فقط یک درس

تنظیم خانواده

اجباری

فارسی عمومی

اجباری

زبان عمومی

اجباری

تربیت بدنی 1

اجباری

تربیت بدنی 2

اجباری

آموزش قرآن

اجباری

وصایای امام

اجباری

دروس پایه

ردیف

نام درس

تعداد واحد

پیشنیاز

همنیاز

ریاضی عمومی 1

----

شیمی عمومی 1

----

آز شیمی عمومی 1

----

شیمی عمومی 1

فیزیک عمومی 1

----

آز فیزیک عمومی 1

----

فیزیک عمومی 1

ریاضی عمومی 2

نظرات ()

نوع مطلب :Bio Nuclearپرتو پزشکی ،

ارسال به

مهندسی پرتوپزشکی

نویسنده: امیر حکیمی

دوشنبه 26 شهریور 1386

مهندسی پرتوپزشکی

تاریخچه پرتوپزشکی:

یكی از روشهای تشخیصی و درمانی ارزشمند در طب، پزشكی هسته ای می باشد. كه تبلور آن از ابتدا تا كنون تلفیقی از كشفیات مهم تاریخی بوده است. اولین جرقه در سال 1895 با كشف اشعه X و در 1934 با كشف مواد رادیواكتیو زده شد. اولین استفاده كلینیكی مواد رادیواكتیو، در سال 1937 جهت درمان لوسمی در دانشگاه كالیفرنیا در بركلی بود. بعــــــد از آن در 1946 با استــــــفاده از این مواد توانستند در یك بیمار مبتلا به سرطان تیروئـــــید از پیشرفت این بیماری جلوگیری كنند.

البته تا 1950 كاربرد كلینیكی مواد رادیواكتیو بطور شایع رواج نیافت و مسكوت ماند. طی سالهای بعد از آن متخصصین و فیزیكدانان به این واقعیت پی بردند كه می توان از تجمع رادیو داروها در ارگان هدف تصاویری از آن تهیه نمود و یا به درمان بافت آسیب دیده كمك نمود. بطوریكه در اواسط دهه 60 مطالعات بسیاری در خصوص طراحی تجهیزات لازم آغاز گشت. در دهه 1970 توانستند با جاروب نمودن از ارگانهای دیگر بدن مانند كبد و طحال، تومورهای مغزی و مجاری گوارشی تصاویری را تهیه نمایند. و در دهه 1980 از رادیو داروها جهت تشخیص بیماری های قلبی استفاده نمودند و هم اكنون نیز با ضریب اطمینان بسیار بالایی از پزشكی هسته ای در درمان و تشخیص و پیگیری روند درمان بیماریها استفاده می گردد.

پرتوپزشکی چیست؟

پرتوپزشکی شاخه‌ای از پزشکی است که در آن تشعشع خواص هسته‌ای نوکلیدهای رادیواکتیو و نوکلیدهای پایدار ، هم برای تشخیص و هم برای درمان امراض بکار می‌روند. این امر می‌تواند یا با پرتودهی مستقیم مریض با یک چشمه تشتعشع خارجی یا با تزریق داروهای نشاندار با رادیواکتیویته به مریض تحقق یابد .
*رادیو دارو
داروهای نشاندار رادیواکتیو که به مریض تزریق یا خورانده می‌شوند، به نام رادیو داروها معروف هستند. دارویی هسته‌ای یا رادیو فارماکولوژی روش دارویی خاصی است که با ترکیبات ، آزمایش یا تزریق مناسب رادیو دارو به مریض ارتباط دارد.

کاربرد رادیوداروها

*روشهای تشخیص زنده
روشهای تشخیص زنده آن روشهایی هستند که در آنها یک رادیو دارو در سیستم یک مریض زنده ، بطریق خوراندن ، تزریق ، یا با استنشاق وارد می‌گرددم اشعه گامای نشر شده بوسیله رادیو داروها برای تامین اطلاعات مورد نیاز بر روی صفحه کامپیوتر قابل مشاهده هستند.

روشهای تشخیص غیر زنده
روشهای غیر زنده آنهایی هستند که روی نمونه‌های برداشته شده از یک مریض انجام می‌گیرد. تعدادی از این روشها مستلزم بکارگیری رادیو داروها است. ولی مهمترین آنها روش رادیو ایمونواسی (RIA) می‌باشد.

رادیو ایمونواسی و تاثیر آن در پزشکی
رادیو ایمونواسی نوعی تجزیه بطریق رقیق کردن ایزوتوپی (IDA) ، جزو استو کیومتری است که در آن عنصر مورد تجریه نشاندار و غیر نشاندار برای پیوند با مقادیر محدود مولکولی که بطور خاص با عنصر مورد تجزیه پیوند می‌دهد، رقابت می‌کند. RIA بطور گسترده در آزمایشگاههای پزشکی برای تعیین هورمونها ، داروها ، ویروسها ، و دیگر گونه‌های آلی در سطح جهان بکار می‌رود. شروع RIA به سالهای 1950 ، با بررسی S.Berson و R.Yalow برروی متابولیسم انسولین B1I در مریض‌های دیابتی بر می‌گردد.

Berson و Yalow دریافتند که مریض‌های دیابتی موادی در سرم خون دارند که با انسولین پیوند می‌دهند. آنها مشاهده کردند که انسولین نشاندار و غیرنشاندار با این ماده پیوند دهنده رقابت کرده، و این مقدار انسولین غیرنشاندار موجود ، مقادیر انسولین نشاندار را که پیوند داده متاثر می‌کند. آنها در این مطالعه توانایی روش ، جهت ارزیابی انسولین را دریافتند. RIA از آن زمان تا کنون پیشرفتهای گسترده‌ای را در روشهای پزشکی با کاربردهای وسیع برای اندازه گیری مقادیر بسیار کم بسیاری از بیو مولکولهای مهم نموده است.

کاربردهای درمانی تشعشع
کاربردهای درمانی تشعشع و رادیو داروها نسبت به کاربردهای تشخیص محدودتر هستند. زمانی که تشعشع برای درمان بکار می‌رود، مقصود نابود نمودن یک قسمت خاص از نسوج مریض با تشعشع است. چشمه تشعشع می‌تواند داخلی و خارجی باشد.

چشمه‌های مورد استفاده در درمان
چشمه‌های خارجی تشعشع در حال حاضر اساسا در شکل باریکه‌های الکترونی یا اشعه ایکس است. بسیاری از دستگاهها می‌توانند برای تولید این تشعشعات بکار روند. ولی شتابدهندهای خطی کوچک بیشترین کاربرد را دارند. الکترونهای با انرژیهای 4 تا 15 میلیون الکترون ولت برای درمان سرطانهایی که نزدیک سطح بدن هستند، مانند سرطانهای پوست ، سینه ، سر و گردن بکار می‌روند.

زمانی که نفوذ بیشتری از تشعشع لازم باشد، اشعه گاما از یک چشمه بسته رادیو نوکلید مورد استفاده قرار می‌گیرد. 60Co بطور گسترده‌ای برای این منظور بکار رفته است، ولی در حال حاضر 137Cs ترجیح داده می‌شود. علاوه بر تشعشع خارجی یک عضو ممکن است، یک سوزن یا دانه رادیواکتیو را در داخل بدن مریض کاشت و لذا تنها مقاطع خاصی را که باید نابود شوند، پرتودهی نمود. در این رابطه کاشتهای 198Au و 125I متداول است.

تصویر برداری در پرتوپزشکی

مشکل تصویر برداری از بدن انسان این است که ماده ای کدر و غیر شفاف است، نگاه کردن درون بدن انسان نیز بطور کلی دردناک است. در گذشته روش معمول دیدن درون بدن انسان جراحی بود! اما امروزه با استفاده از انبوهی از روشهای جدید دیگر نیازی به این روشهای وحشتناک نیست. تصویر برداری اشعه X، MRI، تصویر برداری CAT و مافوق صوت برخی از این تکنیک ها هستند. هر کدام از این تکنیک ها مزایا و معایبی دارند که باعث می شود برای شرایط مختلف واعضای مختلف بدن مفید باشند.
تکنیک های تصویر برداری پزشکی هسته ای روشهای جدیدی را برای نگاه کردن به درون بدن انسان برای پزشکان فراهم می کند. این تکنیک ها ترکیبی از استفاده از کامپیوتر، حسگرها و مواد رادیواکتیو است. این روشها عبارتند از:
• توموگرافی با استفاده از تابش پوزیترون (PET)
• اسپکت SPECT
• تصویر برداری قلبی – عروقی
• اسکن استخوان
هر کدام ازاین روشها از یکی از خصوصیات عناصر رادیواکتیو برای تولید یک تصویر استفاده می کنند.
تصویر برداری در پزشکی هسته ای برای شناسایی موارد زیر بسیار مفید است:
• تومورها
• آنوریسم Aneurysms
• نارسایی سلول های خونی و اختلال در عملکرد دستگاههای بدن مثل غده تیروئید و ریه
استفاده از هر کدام از این روشهای خاص یا مجموعه ای از آنها بستگی به علائم بیمار و نوع بیماری دارد.

پرتوپزشکی و درمان بیماریها

پرتوپزشکی از صرف هزینه های سنگین درمان جلوگیری می کند

هم اکنون اغلب مواد اولیه مربوط به تهیه تجهیزات مربوط به پرتوپزشکی وارد کشور می شود ، در صورتی که اگر مواد اولیه هسته ای در مرکز انرژی هسته ای و یا مرکز تحقیقاتی وابسته به دانشگاهها تولید شود می توان از مشکلات اقتصادی بخش درمان جلوگیری کرد.

پرتوپزشکیدر ایران ریشه قدیمی دارد چون سالهای زیادی است که در ایران با مواردی نظیر اسکن، رادیوتراپی برای درمان بیماران سرطان از آن استفاده می شود.متاسفانه چون تکنیک ها و وسایل موجود در این زمینه قدیمی هستند کشور در مقایسه با کشورهای پیشرفته به لحاظ پزشکی هسته ای فاصله دارد.هم اکنون تعداد دستگاه ها و تجهیزات پزشکی در این زمینه در کشور بسیار اندک است به گونه ای که فقط در تهران و چند شهر دیگر این تجهیزات وجود دارد و این برای بیماران مشکل ایجاد کرده چون باید از نقاط مختلف کشور برای درمان به این چند شهر خاص سفر کنند.

پرتوپزشکیدر ایران از جایگاه مطلوبی برخوردار است و فقط در صورتی که وسایل جدید در کشور فراهم شود به گونه ای که برخی از مواد که امکان تولید از طریق هسته ای وجود دارد ساخته شود می توان این زمینه به پیشرفت های مطلوبی رسید.

به طور حتم وسایل جدید مربوط پرتوپزشکیدر دنیا وجود دارد اما علاوه بر اینکه تهیه آنها هزینه زیادی در بر دارد طول عمر این وسایل نیز بسیار کم است.

مهندسی پرتوپزشكی چیست؟

رشتۀ مهندسی پرتوپزشكی كه را می توان به سه حوزۀ زیر تقسیم كرد:

:Bionuclear Instrument -1 در این حوزه كلیۀ ابزارها و دستگاههای تشخیصی (تصویربرداری) و درمانی (پرتودرمانی) از لحاظ ساختار، فیزیك دستگاه و نحوۀ عملكرد مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرند. شتاب دهنده ها و حفاظهای پرتویی نیز در این حوزه قرار دارند. بطوركلی میتوان این حوزه را سخت افزار رشتۀ پرتوپزشكی نامید.

:Bionuclear Modeling or Processing -2 این حوزه شامل مطالعات و برنامه نویسی نرم افزاری در زمینۀ مدل كردن پدیده های هسته ای، رادیولوژیكی و رادیوبیولوژیكی می باشد. همچنین نرم افزارهای پردازشی مربوط به بهبود و فشرده سازی سیگنالهای تصاویر پزشكی و استخراج ویژگی های آنها بمنظور طبقه بندی و تشخیص بیماریها و یا ارزیابی نحوۀ درمان در این حوزه قرار می گیرند.

: Radio Pharmaceutical or Biological -3این حوزه شامل فیزیك و نحوۀ تولید رادیو داروها و رادیوایزوتوپها و چگونگی تأثیر پرتوهای مختلف بر بافتهای زنده و بیو لوژیكی می باشد.

تحصیل در رشته پرتوپزشکی:

1-مقطع کارشناسی:

این رشته در حال حاضر در مقطع کارشناسی فقط در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی با ظرفیت 50 نفر در هر سال دانشجو می پذیرد.

معاون آموزشی و امور دانشجویی وزارت بهداشت با تشریح اولویتهای آموزش پزشکی در سال تحصیلی جدید، از تاسیس رشته های جدید در زمینه پزشکی هسته ای خبر داده است.

2-مقطع کارشناسی ارشد:

مهندسی پرتو پزشکی یکی از زیر مجموعه‌های مهندسی هسته‌ای می‌باشد. نام رشته‌های کارشناسی که می‌توانند در آزمون کارشناسی ارشد این رشته شرکت کنند عبارتند از: مهندسی هسته ای ، مکانیک ، مواد ، مهندسی شیمی ، برق ، فیزیک و مهندسی پزشکی.

مواد امتحانی و ضرایب آنها:

زبان عمومی و تخصصی با ضریب 1
ریاضیات با ضریب 2
کنترل با ضریب 3
فیزیک هسته ای با ضریب 3
الکترونیک با ضریب 3
الکترو مغناطیس عمومی با ضریب 3

دانشگاه های صنعتی امیر کبیر،شهید بهشتی،شیراز و واحد علوم و تحقیقات پذیرای دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد می باشند.

3-مقطع دکتری:

دانشگاه صنعتی شریف ،امیر کبیر و واحد علوم و تحقیقات در مقطع دکتری پرتوپزشکی دانشجو می پذیرند.

موقعیت شغلی:

کار فارق التحصیلان این رشته اغلب در بیمارستان ها،مراکز پزشکی هسته ای و سازمان انرژی اتمی ایران می باشد که با توجه به علاقه و میزان فعالیت فرد به خصوص در زمینه پژوهش،شانس به دست آوردن کار افزایش پیدا می کند.

نظرات ()

نوع مطلب :Bio Nuclearپرتو پزشکی ،

ارسال به

آغازتولید رادیو داروی«تكنسیم 99 ام» ازهفته آینده

نویسنده: مهدی

یکشنبه 18 شهریور 1386

آغازتولید رادیو داروی«تكنسیم 99 ام» ازهفته آینده

تولید و بهره‌برداری رادیو داروی تكنسیم 99m از مهر ماه برای استفاده در بیمارستان‌های تهران و سپس سراسر كشور آغاز می‌شود.

به گزارش ایسنا، دكتر محمد قنادی، رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی سازمان انرژی اتمی صبح امروز در كنفرانسی مطبوعاتی اظهار كرد: رادیو داروی تكنسیم 99m كه از عمده‌ترین رادیو داروهاست كه از آن جهت عكسبرداری اسكلت استخوان‌ها، ماهیچه قلب، مغز، كبد، طحال، كلیه، مثانه، مغز استخوان، غدد بزاقی و اشكی، پاراتیروئید، تیروئید، سینه، شش‌ها و بسیاری از مطالعات تشخیصی استفاده می‌شود.

به گفته وی، عملیات اجرایی تولید این رادیو دارو در پایان سال 85 با حضور وزرای علوم و بهداشت و رییس سازمان انرژی اتمی در پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی صورت پذیرفت. پس از آن آزمایش‌ها برای كنترل كیفی و تست‌های حیوانی و بالینی در بیمارستان‌های تهران از جمله مركز پزشكی هسته‌یی بیمارستان دكتر شریعتی، طالقانی، میلاد، جم و شهدای تجریش انجام شد.

قنادی ادامه داد: در پی نتایج مثبت این آزمایش‌ها، پروانه بهره‌برداری از این رادیودارو صادر شد.

وی گفت: تولید این رادیو دارو و تجهیزات مورد نیاز آن توسط متخصصان داخلی و نیز در آزمایشگاه‌های رادیو اكتیو تهران و جابربن حیان انجام شد و برای اولین بار در كشور و نمونه‌ای بی‌نظیر در منطقه بوده است، به طوری كه بسیاری از كشورهای منطقه ان را وارد می‌كنند. همچنین ساخت تجهیزات حمل آن براساس استانداردهای آژانس بوده است.

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی با اشاره به اینكه پیش از این موفقیت، رادیو داروی مورد نیاز كشور از بلژیك با هزینه 3 میلیون دلار وارد می‌شد، گفت: كشورهای كانادا، افریقای جنوبی، بلژیك، انگلستان، امریكا، چین و هند از تولید كننده‌های رادیو دارو جهان هستند كه بی‌نظیری روش مورد استفاده در این پژوهشگاه پس از تست‌های بالینی تایید شد و این در حالیست كه در ایران 120 مركز پزشكی هسته‌یی وجود دارد كه در هفته 10 هزار بیمار را به كمك رادیوداروها درمان می‌كنند و تولید این رادیو دارو در كشور میزان واردات را به شدت كاهش داده و حتی توانایی تولید هر هفته را در پژوهشگاه داریم.

وی خاطر نشان كرد: رادیو داروی تولیدی فاقد ناخالصی و دارای اكتیویته مناسب بوده و زمان كوتاهتری را از تولید تا مصرف می‌برد، به طوری كه با تولید آن از طریق ژنراتور برای 10 تا 15 روز قابل استفاده است.

وی در ادامه اظهار داشت: یكی از مهمترین رادیو داروهای دیگر ید 131 است كه علاوه بر ویژگی تشخیص، كاربرد درمانی دارد و تنها رادیو داروی موثر در درمان سرطان تیروئید است؛ به طوری كه تاكنون هزاران نفر از آن برای درمان سرطان تیروئید بهره‌مند شده‌اند و تولید این رادیو دارو با توجه به تحریم‌های اعمال شده در مورد ایران و جلوگیری از ایجاد درآمد اقتصادی از این فن‌آوری از سوی كشورهایی كه از این فن‌آوری برخوردارند، توسط متخصصان داخلی كشورمان صورت گرفته است و از این پس یك هفته در میان تولید این رادیو دارو در سازمان انرژی اتمی انجام می‌گیرد.

قنادی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینكه آیا راكتور 40 مگاواتی آب سنگین اراك كه قرار است در آینده‌ای نزدیك جایگزین راكتور تهران شود، امكان تولید رادیو دارو را به سازمان انرژی اتمی می‌دهد؟ گفت: راكتور 40 مگاواتی اراك برای تولید رادیوداروها تنظیم و ساخته می‌شود و امكان تولید رادیو دارو را دارد و تا زمانی كه راكتور 40 مگاواتی اراك راه نیفتاده است با توجه به ضمانت متخصصان ما در راكتور تهران امكان تولید آن وجود دارد.

راكتور تحقیقاتی 40 مگاواتی اراك پس از خاموش شدن راكتور تهران به دلیل نزدیك شدن به پایان عمرش جایگزین این راكتور خواهد شد.

وی خاطرنشان كرد: در حال حاضر وزارت بهداشت برنامه‌ تولید یك هفته در میان این رادیو دارو را به ما داده است؛ در حالی كه با رعایت استانداردهای بین‌المللی برای تولید این رادیو دارو، امكان تولید بیش از 90 كوری به منظور قطع واردات به این رادیو دارو و حتی صادرات آن به كشورهای همجوار وجود دارد.

قنادی در پاسخ به این سوال كه آیا بازرسان آژانس بر این پروژه نظارت و یا همكاری داشته‌اند؟ گفت: در این پروژه از هیچ متخصص خارجی چه در آژانس و چه در كشورهای دیگر و یا حتی فارغ التحصیلان ایرانی خارج از كشور استفاده نشده است.

قنادی در خصوص پروژه‌های دیگر این پژوهشگاه و فعالیت پژوهشكده‌های مختلف آن گفت: در زمینه لیزر، فیزیك پلاسما و گداخت برنامه‌های گسترده‌ای داریم كه تحقیقات در این زمینه‌ها در سطح آزمایشگاهی و تحقیقاتی بوده و در دنیا نیز در همین سطح در حال انجام است. همچنین در زمینه كشاورزی و پزشكی هسته‌یی اقدامات زیادی را انجام داده‌ایم.

دكتر قنادی همچنین در حاشیه نشست مطبوعاتی روز یكشنبه با خبرنگاران در پاسخ به خبرنگار فن‌آوری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره نحوه همكاری این سازمان در پروژه سزامی اظهار كرد: سازمان انرژی اتمی درخواست عضویت در پروژه سزامی را به وزارت علوم ارائه كرده و دو نماینده از سازمان در این پروژه و نیز پروژه شتابگر ملی همكاری دارند.

وی افزود: در خصوص همكاری با دانشگاه‌های كشور در تولید سه رادیوایزوتوپ ساماریوم، استرانسیوم و رنیوم با دانشگاه صنعتی امیركبیر همكاری داریم؛ همچنین با دانشگاه‌های تربیت مدرس و شهید بهشتی در خصوص كاربرد رادیو ایزوتوپ‌ها و استفاده از آنها در برخی از بیماری‌های تشخیصی و تحقیقات روی هورمون‌ها مشاركت داریم.

دكتر قنادی خاطر نشان كرد: تحقیقات گسترده‌ای در خصوص طراحی و ساخت شتابدهنده‌ها انجام می‌دهیم كه در حال حاضر دو شتاب دهنده در كرج برای تولید سه رادیوایزوتوپ تالیوم، گالیوم و كریپتون و در یزد برای پرتودهی مواد غذایی، پلاستیك و پلیمر مورد استفاده قرار دارند و به طور همزمان در نظر داریم با تایید شورای پژوهشی شتاب دهنده‌ای برای پژوهشگاه طراحی كنیم.

وی با اشاره به قطع همكاریهای آژانس در برخی از پروژه‌ها اظهار كرد: قطع این همكاری با توجه به تحریم، تامین قطعات را برای ما مشكل می كند اما بازهم می‌توان این تجهیزات را خریداری كرد و تحریم‌ها ما را مجبور به ساخت تجهیزات در داخل كشور و كسب دانش فنی آنها می‌كند و حضور متخصصان توانمند و زبده در پژوهشكده با این كه برخی دارای مدرك دكتری نیز نیستند ما را در این امر پیشرو قرار داده است.

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی در پاسخ به ایسنا ادامه داد: در هیچ كدام از پروژه‌ها از متخصصان خارجی و فارغ التحصیلان خارج از كشور استفاده نشده و همه آنها در داخل كشور تحصیل كرده و فارغ التحصیل شده‌اند و در كنار افرادی كه دیار غربت را می‌گزینند، هستند كسانی كه در كشور مانده و فعالیت می كنند و در این زمینه با كمبود نیروی انسانی متخصص مواجه نیستیم.

دكتر قنادی در بیان دیگر فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی گفت: از دیگر پروژه‌های پژوهشكده می‌توان به پروژه‌های لیزر، فیزیك پلاسما و گداخت اشاره كرد همچنین در رابطه با كشاورزی فعالیت‌های عمده‌ای در جهت بالا بردن كیفیت محصولات غذایی، افزایش كمیت و مدت زمان نگهداری مواد غذایی، پرتودهی تجهیزات پزشكی برای افزایش عمر نگهداری آنها و ضد عفونی كردن آنها انجام داده‌ایم.

وی افزود: از جمله روش‌های ضد عفونی تجهیزات پزشكی استفاده از مواد شیمیایی است كه علاوه بر داشتن تاریخ انقضاء با اثرات سوء همراه است و ما به جای استفاده از آنها از پرتودهی در مركز تابش گاما یا شتاب دهنده یزد استفاده می‌كنیم كه در آن تاریخ انقضا مطرح نبوده و علاوه بر بسته بندی مخصوص در مدت زمان كوتاهی انجام می‌شود و درحال حاضر تمام تجهیزات پزشكی تولید شده در سراسر كشور در پژوهشكده كاربرد پرتوها به وسیله چشمه كبالت – كه مورد بهره برداری قرار می‌گیرد – پرتودهی شده و تمامی كارخانجات ما را پوشش می‌دهد. علاوه بر آن بسیاری از مواد غذایی، ادویه جات و داروهای گیاهی در این مركز و یزد پرتودهی می شوند كه این عمل ارزش اقتصادی بسیار بالایی دارد.

وی خاطر نشان كرد: در سال 2005 كشور آمریكا از تولید رادیو ایزوتوپ‌ها بر اثر پرتودهی، تولید رادیو داروها و پرتودهی مواد غذایی، 300 میلیارد دلار فروش داشته و چهار میلیون نفر را مشغول به كار كرده است؛ همچنین هر ساله 10 هزار تن سیب زمینی در كشور ژاپن برای افزایش مدت زمان نگهداری و 12 تن ادویه جات در كشور هند برای افزایش مدت زمان نگهداری پرتودهی می‌شوند و حدود 25 كشور در دنیا تاكنون مجوز پرتودهی برای 43 نوع مواد غذایی جهت نگهداری آنها گرفته‌اند.

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی با اشاره به اینكه مسائل اقتصادی بسیاری از سیاست‌های كشورها را تعیین می‌كند، اظهار كرد: اینكه بتوان بدون استفاده از مواد شیمیایی، تجهیزات پزشكی را پرتودهی كرد ارزش اقتصادی زیادی دارد و پرتودهی محصولات كشاورزی از جمله سیب زمینی، پیاز، گوجه فرهنگی، ماهی و گوشت برای نگهداری آنها در مدت زمان بیشتری ما را به همان رقم 300 میلیارد دلار می‌رساند.

وی تاكید كرد: در حال حاضر در پژوهشكده‌های تحقیقاتی پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی حدود 300 نفر عضو هیات علمی و 600 نفر پژوهشگر زبده فعالیت دارند كه از بزرگترین رسالت‌های ما انجام تحقیقات بنیادی و كاربردی و اجرایی كردن آنها می‌باشد و پژوهشگاه آمادگی استخدام فارغ التحصیلان مقطع PhD دانشگاه‌ها و گذراندن دوره‌های تز دكتری را دارد.

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی سازمان انرژی اتمی اظهار داشت: پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی تاكنون در مورد چهار رادیوداروی مولیبدن تكنسیم 99m، تالیوم، گالیوم و كریپتون برای تشخیص و رادیوداروهای ید 131، فسفر و اریدیوم برای درمان به خودكفایی رسیده و با دستیابی به روش جدید در دانش فنی آن اقدام به تولید كرده است.

نظرات ()

نوع مطلب :NEWSاخبار ،

ارسال به

استفاده از امواج الکترومغناطیسی پرفرکانس؛ شیوه تازه ای برای تصویربرداری و درمان سرطان

نویسنده: امیر حکیمی

سه شنبه 30 مرداد 1386

استفاده از امواج الکترومغناطیسی پرفرکانس؛ شیوه تازه ای برای تصویربرداری و درمان سرطان

اشعه تی

پژوهشگران پزشکی اعتقاد دارند که اشعه تی می تواند درمان سرطان را دگرگون کند و تولید داروهای جدید را سرعت بخشد. امواج الکترومغناطیسی تراهرتز یا تکنولوژی «پرتو تی»- شامل پرتوهای الکترومغناطیسی ای می شود که بین مایکروویو و مادون قرمز قرار می گیرند. پرتوهای تی به خاطر فرکانس شان - که حدود یک تریلیارد سیکل در ثانیه یا یک «تراهرتز» است- به این نام خوانده شده اند.

دیدن از میان موانع
اکنون بلورهای نیمه هادی خاصی پیدا شده که می توان آنها را با استفاده از جرقه های بسیار کوتاه مدت نور لیزر به گسیل پرتوهای تی واداشت. پرتوهای ایکس با طول موج کوتاه تر و انرژی بسیار بیشتری دارند. در نتیجه می توانند به اشیای جامدی مانند استخوان و فولاد هم نفوذ کنند. اما چنین قدرتی تاوانی هم دارد و آن هم آسیب بالقوه آنها به سلول های زنده است. پرتوهای تی ممکن است نتوانند به اندازه پرتوهای ایکس نفوذ کنند ولی اثر مخرب زیادی نیز بر بافت ها ندارند.

این امر از لحاظ کاربردهای پزشکی یک مزیت محسوب می شود. اولین تلاش ها برای استفاده از پرتوهای تی برای بررسی بافت ها تقریباً یک دهه پیش انجام شد. پس از آن یک دهه طول کشید تا دستگاه های لیزر با اندازه مناسبی ساخته شدند که می توانستند پالس های بسیار کوتاه مورد نیاز برای ایجاد پرتوهای تی را به وجود آورند.در سال 1995 فیزیکدانان "بین بین هو" و "مارتین ناس" در نیوجرسی امریکا از پرتوهای تی برای ریزتراشه ها (میکروچیپ ها) استفاده می کردند- که ایده جدیدی به فکرشان رسید و پرتوها را به یک قطعه گوشت تاباندند.

آنها کشف کردند که پرتوهای تی می توانند ترکیب بافت را مانند نسخه ای کم انرژی از تصاویر اشعه ایکس آشکار کنند. اما در حالی که کیفیت تصاویر آشنای اشعه ایکس به تراکم الکترون ها در مواد مورد تصویربرداری بستگی دارد، برای پرتوهای تی عامل اصلی وجود آب در ماده آزمودنی است، چرا که مولکول های آب پرتوهای تی را به آسانی جذب می کنند.اکنون این خصوصیت پرتوهای تی در کانون یکی از مهیج ترین کاربردهای آن قرار گرفته است- درمان سرطان.

راهی جدید برای درمان سرطان
یکی از بزرگترین چالش ها در پزشکی سرطان هدف قرار دادن سلول های بدخیم و در عین حال به حال خود گذاشتن سلول های سالم است. این امر دانشمندان را واداشته است که به دنبال خصوصیاتی در سلول های سرطانی باشند که آنها را از سلول های «طبیعی» متمایز می کند.یکی از این خصوصیات این است که سلول های سرطانی نسبت به سلول های سالم محتوای آب بیشتری دارند. اکنون دانشمندان فکر می کنند که می توانند از این خصوصیت برای درمان سلول های سرطانی با پرتوهای تی استفاده کنند.پروفسور پیتر وایتمن از دانشگاه لیورپول توضیح می دهد؛ «پرتوهای تراهرتزی به وسیله آب جذب می شوند، و سلول های سرطانی آب را در خود جمع می کنند، بنابراین پرتوهای تی در این سلول ها جذب می شوند و آنها را می کشند.» پروفسور وایتمن یکی از اعضای گروهی است که آزمایش هایی را در آزمایشگاه دارسبری نزدیک وارینگتون در چشایر اسکاتلند با استفاده از یک مولد پرتوهای تی انجام می دهند.این مولد پرتوهای تی پس از تکمیل تا پایان سال جاری قوی ترین مولد پرتوهای تی در اروپا و اولین مولدی است که بر کاربردهای پزشکی متمرکز خواهد بود.وایتمن می گوید مساله اصلی در ابتدا آزمودن بی خطربودن تکنولوژی تراهرتز است. «اولویت نخست این است که حدود ایمن قرارگرفتن انسان به پرتوهای تراهرتزی و عواقب قرار گرفتن مکرر به مقادیر کم این پرتوها معلوم شود.»او می گوید؛ «در مرحله بعد قصد داریم این امکان را مورد بررسی قرار دهیم که آیا تابش پرتوهای تراهرتزی پرقدرت ممکن است به عنوان درمانی برای سرطان پوست به کار رود.» ا

َشکال متعارف تر درمان سرطان نیز ممکن است از پرتوهای تی سود ببرند. یک از مشکلات اصلی در جراحی سرطان اطمینان از این امر است که همه سلول های سرطانی از بدن بیمار خارج شده اند در نتیجه سرطان در مدت کوتاهی عود نمی کند. تصویربرداری با پرتوهای تی می تواند به جراحان نشان دهد که بافت سالم در کجا تمام می شود و بافت سرطانی شروع می شود، و به این ترتیب بر بخت خارج کردن همه بافت سرطانی افزوده می شود. سال گذشته پژوهشگران در یک شرکت تکنولوژی تراهرتز واقع در کمبریج نتایج یک بررسی را منتشر کردند که نشان می داد پرتوهای تی در مشخص کردن سلول های سرطانی در نمونه های بافتی برداشته شده از مبتلایان به سرطان کارایی خوبی دارند. اشعه تی می تواند نشان دهد یک دارو تا چه حد در بدن انسان تاثیرگذار است.

دگرگونی تولید داروهای جدید
اسکن کننده های اشعه تی تنها شیوه ای نیست که تکنولوژی تراهرتزی می تواند علوم پزشکی را دگرگون کند.با قرار دادن داروهای جدید در معرض پرتوهای تی شرکت های داروسازی می توانند خصوصیات شیمیایی ظریفی را مشخص کنند که می تواند به طور ریشه ای بر رفتار آنها در بدن انسان تاثیر بگذارد.پالس های پرتوهای تی برای ایجاد ارتعاش در مولکول های تشکیل دهنده دارو به کار می روند و تحلیل کامپیوتری این ارتعاشات نشان می دهد که تاثیرات پیوندهای شیمیایی را مشخص کنند که در غیر این صورت ناشناخته می ماند.این امر به نوبه خود می تواند بر قدرت دارو هنگام مصرف آن به وسیله بیمار تاثیر بگذارد.دانشمندان از پرتوهای تی برای بررسی دو داروی ظاهراً مشابه درمان کننده زخم معده استفاده کرده اند. تجزیه و تحلیل به وسیله پرتوهای تی نشان دهنده تفاوت ساختار مولکولی آنها بود که به میزان های متفاوت اثربخشی در بیماران می انجامد.
تکنولوژی پرتوهای تی به شرکت های دارویی اجازه خواهد داد داروهای کمتر موثر را در همان مراحل مقدماتی کنار بگذارند. این تکنولوژی همچنین به حفظ کنترل کیفیت در فرآیند تولید کمک می کند.