آیا دانشگاه آزاد به فناوری جوش هسته‌ای رسیده است؟

در پی اعلام خبری مبنی بر دستیابی محققان واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، یك استاد فیزیك هسته‌ای با ابراز تردید در این مسئله، خواستار اطلاع‌رسانی صحیح از پیشرفت‌های علمی در كشور شد.

دكتر آقامیری درباره فناوری جوش هسته‌ای توضیح داد: یكی از روش‌های رسیدن به انرژی هسته‌ای بالا، استفاده از پدیده گداخت، جوش هسته‌ای یا Fusion است كه از طریق تولید عناصر اتمی سنگین‌تر، باعث آزاد شدن انرژی می‌شود.

وی گفت: تاكنون تلاش‌های زیادی به صورت مشترك بین مراكز علمی جهان برای دستیابی به انرژی حاصل از این پدیده انجام شده كه مهم‌ترین آنها با همكاری آمریكا، اروپا (به ویژه فرانسه) و خاور دور (به ویژه ژاپن) در یك مركز بزرگ در فرانسه پیگیری می‌شود و هنوز به نتیچه عملی نرسیده است.

استاد دانشگاه شهید بهشتی توضیح داد: برای دستیابی به انرژی از طریق این پدیده، لازم است، زمینه پیوند عناصر سبك مثل دوتریوم (هیدروژن با یك نوترون) و تریتریم (هیدروژن با دو نوترون) كه خود، ماده رادیواكتیو هستند، به وجود آید تا در یك فرایند خاص به هلیوم نادر تبدیل شوند و یا عناصر سبك دیگری در شرایط خاص و درجه حرارت بالا به هم نزدیك شوند تا یك مولكول جدید ایجاد كنند كه هم‌زمان با این فرایند، مقادیر زیادی انرژی تولید می‌شود، همان‌گونه كه انرژی خورشید، ناشی از همین فرایند در سطح خورشید است.

آقامیری اضافه كرد: نام این فرایند « Fusion»، جوش یا گداخت است كه بر خلاف «Fission» یا شكافت هسته‌ای عمل می‌كند كه در آن، عنصر سنگین تحت شرایط خاص به عناصر سبك‌تر تبدیل می‌شود و اكنون در تمام رآكتورهای صنعتی دنیا، از روش شكافت هسته‌ای استفاده می‌شود.

وی افزود: اگر برای آزاد كردن 1000 مگاوات انرژی با روش شكافت به 5/3 كیلوگرم اورانیوم غنی‌شده نیاز باشد، روش جوش هسته‌ای با استفاده از 6/0 كیلوگرم ماده اتمی (دوتریوم و تریتریوم) همان میزان انرژی را تولید می‌كند.
اما این فرایند به حرارتی در حد چند میلیون درجه سانتی‌گراد و مقادیر زیادی تریتریوم نیاز دارد كه با توجه به امكانات كشورمان در شرایط كنونی امكان‌پذیر نیست، با توجه به نیمه عمر این ماده كمیاب، تنها یك سال امكان نگهداری آن وجود دارد.

این استاد فیزیك هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی در پایان گفت: هرچند از ماه‌ها پیش، بحث‌هایی درباره كار تحقیقاتی در این زمینه انجام شده كه باید به صورت جدی پیگیری شود، باید مراقب بود اطلاع‌رسانی نادقیق، موجب بدبینی افكار عمومی كشورمان به دستاوردهای علمی داخلی نشود.

در این حال، یكی از بینندگان «بازتاب» توضیح داد: «متأسفانه خبر پیوستن مركز تحقیقات فیزیك پلاسمای دانشگاه آزاد اسلامی به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در راستای پروژه‌های تحقیقاتی بر روی توكامك‌های كوچك، به اشتباه تحریف شده است.

لازم به ذكر است كه این مركز، تحقیقات گسترده‌ای را در زمینه فیزیك پلاسما شروع كرده است و با كمك‌های علمی و فنی آژانس بیشتر خواهد شد. اما توكامك موجود بهیچوجه قادر به انجام جوش هسته‌ای نبوده و نیست. البته این توافقنامه كمك شایانی به پیوستن ایران به گروه جهانی تحقیقات جوش هسته‌ای خواهد نمود».

در این حال یك منبع آگاه در دانشگاه آزاد اسلامی نیز شائبه رسیدن به فناوری جوش هسته‌ای را ناشی از اشتباه برخی خبرنگاران دانست و افزود: خبر منتشره توسط خبرگزاری دانشگاه آزاد (آنا) توضیحات درستی در این باره داده است.

جمهوری اسلامی ایران به دانش جوش هسته‌ای دست می‌یابد
به گزارش آنا، با تلاش چشمگیر محققان و دانشمندان جوان دانشگاه آزاد اسلامی، گروه تحقیقاتی واحد علوم و تحقیقات برای اولین بار به عضویت سازمان انرژی اتمی در آمد و مقدمات لازم جهت دستیابی به تکنولوژی جوش هسته‌ای فراهم شد.
تکنولوژی جوش هسته‌ای که مشکلات شکاف اتمی را ندارد، ظرف 20 سال آینده در کشورهای صنعتی رایج می گردد.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات با سرمایه‌گذاری در زمینه تحقیقات Tocomak و تکنولوژی جوش هسته‌ای در جهت توسعه رشته‌های هسته‌ای حرکت می‌کند.
لازم به ذکر است با دستیابی جمهوری اسلامی ایران به تکنولوژی جوش هسته‌ای، اجرای بسیاری از پروژه‌های پیچیده تحقیقاتی آسان می‌گردد.
گفتنی است، توکامک Tocomak یکی از راکتورهای پیشرفته همجوشی هسته‌ای است.