تاریخچه پزشكی هسته ای

نویسنده: امیر حکیمی

چهارشنبه 21 تیر 1385

تاریخچه پزشكی هسته ای:

یكی از روشهای تشخیصی و درمانی ارزشمند در طب، پزشكی هسته ای می باشد. كه تبلور آن از ابتدا تا كنون تلفیقی از كشفیات مهم تاریخی بوده است. اولین جرقه در سال 1895 با كشف اشعه X و در 1934 با كشف مواد رادیواكتیو زده شد. اولین استفاده كلینیكی مواد رادیواكتیو، در سال 1937 جهت درمان لوسمی در دانشگاه كالیفرنیا در بركلی بود. بعــــــد از آن در 1946 با استــــــفاده از این مواد توانستند در یك بیمار مبتلا به سرطان تیروئـــــید از پیشرفت این بیماری جلوگیری كنند.

البته تا 1950 كاربرد كلینیكی مواد رادیواكتیو بطور شایع رواج نیافت و مسكوت ماند. طی سالهای بعد از آن متخصصین و فیزیكدانان به این واقعیت پی بردند كه می توان از تجمع رادیو داروها در ارگان هدف تصاویری از آن تهیه نمود و یا به درمان بافت آسیب دیده كمك نمود. بطوریكه در اواسط دهه 60 مطالعات بسیاری در خصوص طراحی تجهیزات لازم آغاز گشت. در دهه 1970 توانستند با جاروب نمودن از ارگانهای دیگر بدن مانند كبد و طحال، تومورهای مغزی و مجاری گوارشی تصاویری را تهیه نمایند. و در دهه 1980 از رادیو داروها جهت تشخیص بیماری های قلبی استفاده نمودند و هم اكنون نیز با ضریب اطمینان بسیار بالایی از پزشكی هسته ای در درمان و تشخیص و پیگیری روند درمان بیماریها استفاده می گردد.

تــــاریخ حدوث وقایع مــهم در پزشكی هسته ای:

1896¬ هنری بكرل ( (Henri Becquerel اشعه مرموز ساطع شده از اورانیوم را كشف كرد.

1897¬ ماری كوری( (Marie Curie این تابش مرموز را رادیواكتیوینه نامید.

1901¬ هنــری الكـــسا نــــدر دانــــلوس Henri Alexandre Danlos)) و یوگن بلاچ Eugene Bloch) ), رادیوم را در تماس با ناراحتی پوستی توبركولوز قرار دارند.

1903¬ الكــــــســــاندر گراهـــامبل Alexander Graham Bell) ), جاگذاری منبع اورانیوم در داخل و یا نزدیكی بافت تومورال را پیشنهاد نمود.

1913¬ فــــردریــــك پــــروســچر Frederick Proescher) ) برای اولین بار مطالعه درمان بیماریهای مختلف را بتوسط تزریق ور یدی اروانیوم را بنیان نهاد.

1924¬ جرج. د. هوسی (Georg de Hevesy) كریستینسن( (J.A. Christiansen و لومـــــهولت (Sven Lomholt)، اولین ردیـــــــاب رادیواكتیو (²¹⁰Pbو²¹⁰Bi) را بر روی حیـــــــوانات آزمایش نمودند.

1932¬ ارنست لارنس (Ernest O. Lawrence) و استانلی لیوینگستون( (M. Stanley Livingston، اولین ذره را بدون استفاده از ^’’‌ ولـــتاژ های بالا((High Voltage ^,,و بواسطه شتاب دادن یونهای نوری تولید نمودند. این اولین گام در تولید مقادیر قابل توجه رادیو نوكلو ئیدها بود.

1936¬ جان لارنس( (John H. Lawrence و برادرش ارنست( (Ernest اولین كاربرد كلینیكی رادیو نوكلو ئیدهای خاص را در درمان لوسمی بوسیلهP ³² بنیان نهادند.

1937¬ جان لیـــــوینگود( (John Livingood، فــرد فیــــــــر برادر(( Fred Fairbrother و گلیــــن سیبورگ (Glenn Seaborg)، ⁵⁹Feرا كشف كردند.

1939¬ امیلیو سگره (Emilio Segre) و گلین سیبورگ (Glenn Seaborg) تكنسیم ^m99 را كشف كردند.

1940¬ راكفلر ( (Rockefeller اولین سیكلو ترون را جهت تولید رادیوایزوتوپهای ویژه پزشكی در دانشگاه واشنگتن اختصاص داد.

1946¬ ســـا مو ئل. ام. ســـــدلــــــین (Samuel M. Seidlin) لئــــو. د. مارینــــلی Leo D. Marinelli)) و الیــــــنور اشری (Eleanor Oshry) , یك بیمار با سرطان تیروئید را با ¹³¹ Iدرمان كردند.

1947¬ بنـــدیكت كا سن( (Benedict Cassen ید رادیواكتـــــــیو را جهت تشخیـــــــص و افتراق ندولــــــــهای بد خیم و خوش خیم تیروئید بكار برد.

1948¬ آزمایشگاه ابت( (Abbott , استــفاده از رادیو ایزوتوپها را آغاز نمود.

1950¬ ك. آر. كــــریســــپل( (K.R. Crispell و جان. پ. استراسلی(( John P. Storaasli سرم آلبومین انسانی نشاندار شده با I ¹³¹را برای تصویربرداری از حجم خون داخل قلب استفاده نمودند.

1951¬ سازمان دارو و غذای آمریكا ( FDA ), استفاده از I ¹³¹را برای بیماریهای تیروئید تأیید نمود. این اولین مصوبه FDA در رابطه با رادیو ایزوتوپها بود.

1953¬ گوردن براونل( (Gordon Brownell و اچ. اچ. سویت ( (H.H. Sweet یك آشكارساز پوزیــــــــترونی را، بر اساس شناسایی فوتـــــونهای حاصل از پدیده فنا و شمارش برخــــوردهای حاصل ساخت.

1954¬ دیوید كول ( David Kuhl )یك سیستم ثبت فوتونی را برای اسكنــینگ ( Scanning) رادیو نــــــوكلئیــــــدها اختراع كرد. این پیشرفت پزشكی هســـــته ای را هم جهت با رادیــــــولوژی به سمت پیشرفتهای بیـــــشتر هدایت نمود

1955¬ ركس هاف( ( Rex Huff , میزان خروجی قلب را با استفاده از سرم آلبومین انسانی نشاندار شده با ¹³¹ I اندازه گیری نمود.

1958¬ هــال انگـــــر ( Hal Anger) دوربین سنتیلا سیون را اختراع نمود. بــــدینوسیله تصویربرداری دینامیك نیز در پزشكی هسته ای مقدور گشت.

1960¬ لوئیس. ج. استا نگ( (Louis G. Stang و پاؤل( جیم) ریچارد Powell (Jim) Richards دز آگهی فروش ژنراتـــــــــورهای تكنسیـــم ^m99 و دیگر ژنراتـــــورهای ساخت آزمــــــــایشگاه ملــی بروك هــــــون (Brookhaven) را تبلیغ كردند.

تا آن زمان هنوز تكسنیم ^m99 در پزشكی هسته ای استفاده نشده بود.

1962¬ دیوید كول ( (David Kuhl بازسازی تصاویر توموگرافی نشر شده را ابداع نمود. بعدها این روش SPECT, PET نام گرفت.

تعمیم این روش در رادیولوژی همان CT می باشد.

1963¬ FDA, تنظیم ملزومات و قوانین داروهای جدید مرتبط با رادیو داروها را به سازمان انرژی اتمی واگذار نمود.

1969¬ سی. ال. ادوارد( ( C.L. Edwards تجمع ⁶⁷Ga را در سرطان گزارش نمود.

1970¬ FDA , اعلام نمود كه با توجه به كاربردهای این مواد، رادیـــــــو داروها را می توان با عنوان دارو خطاب نمود. ایـــــن روند تا ژوئن 1977 كاملاً جا افتاد.

1971¬ سازمان پــــزشكی آمریكا, پزشـــكی هسته ای را به عنوان یكی از شاخه های طب به رسمیت شناخت.

1973¬ اچ ویلــــــــیـــــــــام استـــــراس (H. William Strauss)، تست ورزش را بعنوان اسكن میوكارد معرفی نمود.

1976¬ جان كـــیز ( (John Keyes اولین دوربین SPECT را طراحی نمود و رونالد جازاك اولین هــد ( Head ) دوربین SPECT را طراحی كرد.

1978¬ دیـــــــویـــد گــــــــلدنبـــــــرگ ( ( David Goldenberg, از آنتی بادی های نشاندار شده با مواد رادیواكتیو جهت تصویربرداری از تومورها استفاده نمود.

1981¬ جــی. پـــــی. مـــچ ( J.P. Mach) آنتی بادی های تك كلنی نشاندار شده با مواد رادیواكتیو را جهت تصـــــویربرداری از تومورها بكار برد.

1982¬ استیو لارسون ( ( Steve Larson و جف كاراسكو ایلو ( (Jeff Carrasquillo بیـــــــماران سرطانی ملانـــــومای بد خــــیم را با آنتـــــی بادی های تك كلنی نشاندار شده با I¹³¹ تحت درمان قرار داد.