تبلیغات
The Medical Radiation Engineering - گاما نایف
 
The Medical Radiation Engineering
Nuclear for peace...
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مهدی
مطالب اخیر
آرشیو وبلاگ
شنبه 12 اسفند 1396 :: نویسنده : پرتوپزشک

گاما نایف

نویسنده: مهندس مسعود مکوندی، مهندس لادن عزیزی فرد

گاما نایفدریافت فایل - 362KB

گاما نایف یا چاقوی گاما (Gamma Knife) نوعی تکنیک پرتودرمانی در فیزیک پزشکی است.
 سیستم های گامانایف از پرتوهای ایزوتوپ کوبالت 60- بهره می برند و برای مداوای معضلاتی همانند غدد سرطان ناحیه سر استفاده می شوند. این سیستم ها که) به فرم امروزیشان (توسط لارس لکسل سوئدی در سال1651 ابداع شد به 201 چشمه 30 کوری برای عملیات پرتوزایی مجهزاست. پیشتر از آن نیز هارولد جانز کانادایی نیز از چشمه های کوبالت 60- برای مداوای بیماران استفاده کرده بود. گاما نایف حداکثر می تواند غدد 5٫3 سانتی متر را درمان کند.


تاریخچه
در گذشته تومورهای مغزی به کمک جراحی یا رادیوتراپی درمان می شد. در سال 1950 چندین پروفسور در مؤسسه Gustaf werner و دانشگاه استکهلم شروع به بررسی ترکیب پروتون با ابزارهای نقشه برداری مغز(از طریق اتصال فلزات کوچک به مغز(کردند ولی در نهایت این کار به نتیجه نرسید چون بسیار پیچیده و گران بود وبه جای آن در سال 1967، دانشمندان مقدمات ساخت اولین ابزار جراحی گاما را که از کوبالت 60 به عنوان منبع انرژی استفاده می کرد فراهم کردند.
اما با ابداع دستگاه گاما نایف از پرتو گاما در جراحی مغز واعصاب استفاده می شود.گاما نایف امکان انجام جراحی های مغز را بدون کاربرد تیغ جراحی و فقط با استفاده از پرتو به جراح مغز و اعصاب می دهد. اشعه مورد استفاده در گاما نایف از 201 چشمه از هم جدا تولید می شود و با استفاده از Dose Planning به یک باریکه اشعه بسیار کنترل شده به هدف مورد نظر در مغز تابیده می شود. این کار توسط کامپیوترهای بسیار سریع محاسبه می شود. دز تابشی دقیقا بر اساس موقعیت اندازه و شکل هدف محاسبه می شود. به طوریکه هدف را کاملا نابود کرده و بر روی بافت سالم اطراف آن کمترین اثر را داشته باشد.

تعریفی دیگر از گاما نایف
گاما نایف دستگاهی است که با استفاده از پرتو گاما در جراحی مغز واعصاب از آن استفاده می شود. این دستگاه توسط دو جراح سوئدی به نام های borje Larsson و lars leksell تکمیل شد و برای بار اول در موسسه karolinska در استکهلم سوئد درسال 1651 به کار گرفته شد. سومین دستگاه در کشور انگلستان توسط MR FORSTER DAVID در سال 1985 نصب و راه اندازی شد. هم اکنون بیشتر از 100 سایت گاما نایف در سراسر دنیا وجود دارد و بیش از 100000 بیمار در آن تحت معالجه قرار دارند. آنرمالی های مغزی مانند تومورها و AVM های مغز قبل آن با جراحی یا رادیوتراپی درمان می شدند. ولی در گاما نایف از روشی غیر تهاجمی بنام stereotactic radiosurgery استفاده می شود.

کاربرد گاما نایف

1-تومورها: گامانایف روی غالب انواع تومورهای مغزی موثر است: اکوستیک نوروها-ادنوهای هیپوفیز کرانیو فارینژیوها مننژیوما کندروسارکوما متاستاز و . . .
سرعت درمان بستگی به نوع تومور و رشد آن دارد مثلا متاستازها خیلی سریع از بین می روند ولی دوره درمان اکوستیک نوروها ممکن است چند ماه طول بکشد. اهمیت گاما نایف زمانی آشکار می شود که برای درمانCANCER METASTATIC BRAIN نیاز به جراحی باز جمجمه باشد. بهترین نتیجه درمان زمانی است که اندازه تومور کمتر از یک سانتی متر باشد.گامانایف موجب محدودیت رشد تومور وانقباض و چروکیدگی آن در حدود 90 در صد موارد می شود.

 AVM-2 ارتباط غیر طبیعی شریان و ورید ( Arteriovenous Malformations )
AVM یک بیماری مادرزادی است که به صورت آنرمالی در شریان و عروق در مغز ایجاد می شود و ممکن است باعث سر درد و در نهایت خونریزی مغزی شودکه در این صورت موجب سکته مغزی با فلج یا احتمالآمرگ می شود. اغلب AVM ها می بایستی درمان شوند یا میزان ریسک آن کاهش یابد. بهبود AVM با گامانایف تدریجی است وبعد از 2 تا 3 سال اتفاق می افتد. موفقیت آن بین 65 تا 100 درصد است که آن هم بسته به اندازه و موقعیت AVM دارد. از عوارض درمان می توان به سستی موقت و عدم تعادل در 10 تا 15 در صد بیماران اشاره کرد ولی عارضه ماندنی درمان که حالتی پیچیده است در 5 درصد بیماران باقی می ماند که از آن جمله می توان به خونریزی مغزی در طی درمان اشاره کرد که آن هم به علت فاصله 2 الی 3 ساله درمان است.

-3 Acoustic Neuroma (Vestibular Schwanoma)
این تومور هشتمین تومور خوش خیم مغز است و اغلب موجب کاهش شنوایی و ایجاد صدای زنگ در گوش و عدم تعادل می شود.گامانایف می تواند رشد تومور را متوقف کند. عدم درمان این تومور موجب کری می شود ولی درمان موجب کاهش سایز تومور در 60 درصد بیماران و برگشت شنوایی در 30 درصد بیماران می شود.
4- بیماری پارکینسون
5- اختلالات لرزشی فامیلی  familial tremor
6- درد عصب  Trigeminal Neuralgia Tic Douloureaux
این بیماری به صورت حمله مداوم و غیر قابل پیش بینی هنگام انجام کارهای نرمال مانند لمس صورت غذا خوردن یا صحبت کردن آشکار می شود و ممکن است در هر جای صورت مانند پیشانی یا فک اتفاق بیافتد و به صورت دوره ای است. طوری که به تدریج دوره های بدن درد آن کاهش می یابد. از عوارض بعد درمان با گامانایف می توان به بی حسی قسمتی از صورت بعد از درمان اشاره کرد.
روز درمان:  یک IV باز از دست بیمار مورد نیاز است تا با تزریق سرم از دهیدراته شدن بیماردر حین انجام درمان جلوگیری شود. زیرا در زمان انجام درمان بیمار قادر به خوردن و آشامیدن نیست. فریم سر دستگاهی است که مختصات مورد نظر در مغز را به طور کاملآ دقیق مشخص می کند. چرا که پرتو گاما باید دقیقآ به هدف مورد نظر اصابت کند. شاید این مورد حیاتی ترین بخش در گاما نایف باشد. فریم سر از جنس آلومینیوم سبک با وزن kg 3 ساخته می شود. قبل از نصب فریم به جمجمه محل بسته شدن پیچ های ثابت کننده آن را با سوزن نازک به صورت موضعی در پوست بی حس می کنند. این وضعیت برای بیمار دردی نداشته فقط کمی ایجاد فشار بر روی جمجمه کرده که آن هم پس از حدود 15 دقیقه بر طرف می شود. این فریم تا پایان کار روی سر می ماند.

طرح و نقشه درمانی
نقشه درمانی توسط جراح مغز و اعصاب و افراد تیم تهیه شده و کلیه اطلاعات و محاسبات میزان پرتوی تحت تابش در کامپیوتر مرکزی گامانایف بر نامه ریزی شده است.

درمان
منبع پرتودهی در گامانایف کبالت 60 است. بیمار روی تخت قرار گرفته و سر همراه فریم داخل یک کلاهخود قرار می گیرد. این کلاهخود دارای 201 سوراخ است و هر کدام از آن ها پرتوی مشخصه خود را با زاویه مخصوص به خود ارسال می کند تا به بافت سالم آسیبی وارد نشود. بیمار از طریق میکروفون و دوربینی که در اتاق تعبیه شده با پزشک و کارکنان ارتباط خواهد داشت. زمان درمان بسته به اندازه منطقه درمان و میزان پرتوی موثر جهت درمان ممکن است 4-2 ساعت طول بکشد.پس از اتمام درمان تخت به عقب برگشته و توسط زنگی که - تعبیه شده به تیم اتمام ان اطلاع داده خواهد شد. سپس فریم سر فورآ برداشته شده در اثر بسته شدن پیچها روی پوست سر خونریزی کمی ایجاد می شود که با یک بانداژ ساده بر طرف خواهد شد.ممکن است بیمار احساس سر درد و سر گیجه داشته با شد. بیمارانی که انژیوگرافی داشته اند قبل از ترخیص نیاز به 8 ساعت استراحت  دارندو به دلیل تخریب تومور یا DNA آن مایعات بدن باید جایگزین شوند.

روش درمان

یک تزریق داخل وریدی جهت جلوگیری از، ازدست دادن آب بدن صورت می گیرد و درضمن درصورت نیاز رگ آماده برای تزریق دارو وجود خواهد داشت. ممکن است داروهایی آرامش بیشتر بدهند که بعضی از آن ها دهان را خشک می کند. اگر احساس اضطراب و استرس دارید حتماً به پرسنل بگوئید تا داروی آرام بخش به شما بدهند.
 اگر شما جهت AVM یا مشکل مشابه تحت درمان قرار می گیرید، حتماً در روز درمان یک آنژیوگرافی خواهید شد. قبل از شروع درمان باید موهای صورت را   shave کرده باشید.
درمان Gamma knife شامل چهار فاز اصلی زیر است.
-1تثبیت frame
Imaging-2
-3 طراحی درمان
-4 درمان

Head Frame: قاب سر، وسیله ای است که اشعه گاما را روی ناحیه مورد نظر متمرکز می کند و یک وسیله حیاتی برای درمان است. این وسیله از آلومینیوم سبک که تنها 3 تا 6 کیلوگرم وزن دارد ساخته شده است و ممکن است کمی داغ شود. این وسیله با مختصات دقیقی که دارد درمان را محدود به ناحیه هدف می کند.
قبل از قرار گرفتن frame ممکن است
4 تزریق مختصر در محل هایی که وسیله با سر تماس دارد دریافت کنید تا هیچ گونه ناراحتی حس نکنید. دو تزریق در جلوی سر و دو تزریق در پشت سر خواهد بود. تزریق ها زیر پوستی و بدون درد است.
درحین جاگذاری قاب هیچ دردی احساس نمی کنید مگر احساس فشار یا سفتی که در عرض 15 دقیقه برطرف خواهد شد. این وسیله به وسیله پیچها و لوله های قابل تنظیم روی سر ثابت می شود و تا پایان درمان Gamma knife باقی خواهد ماند.
تصویربرداری: بعد از قرار دادن مطمئن قاب، به محل تصویربرداری منتقل می  شود.
اگر یک تومور دارد، MRI یا CT اسکن انجام خواهد شد تا موقعیت ضایعه را در ارتباط با قاب نشان  دهد. بعضی مواقع هر دو MRI و CT اسکن انجام می شود. اگربیمار AVM یا اختلالات عروقی دارید باید کاتتری در رگ مورد نظر در مغز قرار گیرد و ماده کنتراست داخل کاتتر تزریق شده و اشعه ایکس قادر به نمایش هر چه بهتر موقعیت رگ خونی با قاب خواهد بود.
:Planning دراین مرحله می خواهند به مدت 1 تا 2 ساعت به راحتی روی تخت بخوابد. گروه درمان اکنون جهت طراحی کامپیوتری درمان شما تلاش می کنند. آنها تصمیم می گیرند چند ناحیه و با چه دوزی برای هر کدام باید اشعه داده شود و اشعه چگونه تومور را مورد هدف قرار دهد. همه این کارها از طریق کامپیوتر انجام می شود.
درمان: وقتی طرح کلی برای درمان با دقت کافی بررسی شد، متخصص اعصاب با بیمار صحبت می کند. در این مرحله به اتاق Gamma knife منتقل می شود. متخصص فیزیک توضیح می دهد که چند درمان و به چه مدت دریافت خواهد کرد.
منبع کبالت 60، اشعه گاما را با دز ثابت ایجاد می کند و هر درمان بر اساس مدت زمانی که اشعه به هدف می رسد طراحی شده است.
وقتی روی تخت دراز می کشد، head frame  با کلاهک های مخصوص که انتخاب شده است تماس پیدا می کند. کلاهک 201 سوراخ دارد. به این معنی که هر کدام بطور جداگانه اشعه تولید می کنند، بدون اینکه به بافت های سالم آسیب برسانند. هر کلاهک سوراخ هایی در اندازه های مختلف برای نواحی مختلف مغز دارد که ساختارهای حیاتی و اعصاب همگی مد نظر قرار گرفته اند. گروه درمان ممکن است کلاهک را طی درمان تغییر دهد. بعضی سوراخها ممکن است جهت حفاظت از ناحیه خاصی با چشم ها مسدود شده باشند. در این مرحله گروه درمان جهت مدیریت درمان به اتاق دیگری می روند هر چند بیمار هرگز احساس تنهایی نمی کند چون می توانید به وسیله میکروفون موجود در کلاهک با پزشک خود صحبت کند و پرسنل به وسیله دوربین هایی بیماررا زیر نظر دارند. تخت درمان ممکن است جهت درمان ناحیه دیگر به سمت پشت حرکت کند که البته قبل از انجام این کار توسط پرسنل و زنگ هشدار به اطلاع می رسد. بیمار صدای ضربه ای می شنود که کلاهک در منبع کبالت 60 قفل می شود و تشعشع دهی آغاز می شود. درطی درمان هیچ چیز احساس نمی کند و هیچ صدایی نمی شنود. وقتی درمان تمام شد زنگی به صدا در می آید و تخت به بیرون می رود و شما صدای باز شدن قفل کلاهک را می شنوید.
کل زمان درمان ممکن است 2 تا 4 ساعت طول بکشد که بستگی به اندازه ناحیه مورد درمان و میزان دز مورد نیاز برای درمان دارد. بیمار باید آمادگی گذراندن بیشتر از این زمان را هم داشته باشد.
بعد از درمان: بلافاصله بعد از درمان قاب از سر باید در آورده می شود. ممکن است مقدار اندکی خونریزی درمحل pinهای قاب وجود داشته باشد که باند و گاز استرلیزه استفاده می شود. تعداد کمی افراد ممکن است سردرد یا حالت تهوع داشته باشند که باید به پرستار یا دکتر بگویید.
دراین زمان می تواند هر چیزی بخورد و بیاشامد. اگر آنژیوگرافی شده باید به مدت 8 ساعت روی تخت بخوابد که این خودش از سردرد ناشی از آنژیوگرافی جلوگیری می کند.
در همان روز یا صبح فردا اجازه رفتن به خانه را دارد که بستگی به روشی دارد که انجام شده است. بعضی بیماران می گویند محل pinها، حالت بی حسی یا سوزشی به مدت چند هفته ایجاد می کند این نشانه کاملاً نرمال است و ربطی به تومور ندارد.
تعداد کمی ازبیماران موهای خود را در محلی که درمان انجام شده از دست می دهند که البته بعد از چند ماه رشد می کند به هر حال به علت اشعه یا تماسی که با سر داشته ممکن است تورمی در سر ایجاد شود.  این اتفاق در اثر آسیبی است که اشعه به بافت تومور یا DNA ضایعه وارد می کند وسلولها توانایی جایگزین کردن و تنظیم مایعات خود را ندارند ایجاد می شود اگر مشکل بیشتر شد به دکتر خود مراجعه کنید.

مزایا
-1این روش تراشیدن موی سر، زشتی و یا سایر علایمی که بعد از عمل معمولی سر ایجاد می شود ندارد.
-2 غیر تهاجمی بودن و عدم نیاز به استفاده از داروی بیهوشی
- 3درمان ایده ال تومورهایی که در موقعیت خطرناک واقع هستند ویا درافراد مسن.
- 4مناسب برای کودکان بیمار
- 5تعیین حجم تومور به صورت کامپیوتر
- 6عدم نیاز به بستری شدن بیمار و کاهش 60 – 30 درصد قیمت ها.
- 7از سر گرفتن فعالیت ها در همان روز.

عوارض
عوارض جانبی ملایم وبستگی به محل ضایعه دارد: تهوع، ریزش موضعی، موی سر، سر درد

منابع :
·Leksell Gamma Knife Surgery Technology for Brain Tumors, Lesions and Disorders at Florida Hospital
•  Johns, H.E., Bates L.M., Epp E.R., et al. 1,000-curie cobalt 60 units for radiation therapy. Nature. 168(4285):1035-6, 1951.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جمعه 20 مهر 1397 01:09

You stated it superbly!
vardenafil levitra 20 mg bayer prezzo cheap 20mg levitra buy levitra buy levitra generic vardenafil 20mg vardenafil levitra generic buy generic levitra levitra prices
سه شنبه 10 مهر 1397 14:08

Nicely spoken genuinely. .
rx cialis para comprar cialis with 2 days delivery cialis tablets australia cialis flussig cialis 5 mg para diabeticos cialis 20mg cialis daily dose generic where do you buy cialis buy cialis free cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 09:09

Good content. Thanks a lot.
cialis canada on line wow cialis 20 cialis for bph generico cialis mexico warnings for cialis american pharmacy cialis cost of cialis cvs generic cialis tadalafil warnings for cialis ou acheter du cialis pas cher
چهارشنبه 14 شهریور 1397 02:20

You revealed it effectively!
canadian pharmaceuticals for usa sales canadian medications aarp recommended canadian pharmacies online pharmacies india buy vistagra usa canada medications cheap canadian pharmacy uk delivery drugs for sale online buy viagrow viagra canadiense
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:05

Regards, Ample stuff.

cialis generika acheter cialis meilleur pri we choice cialis uk ou acheter du cialis pas cher buy cialis sample pack buy name brand cialis on line cialis prezzo in linea basso buying cialis on internet acheter cialis kamagra cialis canada on line
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:02

Nicely put. Thanks a lot!
pharmacies price on viagra where buy viagra uk how to get viagra viagra online prices online pharmacy order can you buy viagra at walmart cheap sildenafil uk buy viagra online without buying viagra online legal
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 07:42

Many thanks. I value this!
cialis coupons i recommend cialis generico cialis name brand cheap generic cialis pro cialis patentablauf in deutschland buying cialis on internet deutschland cialis online we use it cialis online store low dose cialis blood pressure click here take cialis
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 12:57

Nicely put. Thank you.
can you buy viagra without prescriptions buy viagra in store viagra order online uk buy levitra buy viagra professional where can i buy viagra pills sildenafil prices uk cheapest viagra online what is viagra getting viagra
شنبه 18 فروردین 1397 04:45

Truly plenty of helpful information!
cialis taglich generic cialis review uk how does cialis work side effects for cialis cialis rezeptfrei cialis daily dose generic click here to buy cialis cialis herbs cialis preise schweiz cialis online
شنبه 4 فروردین 1397 03:28

Appreciate it. Numerous stuff.

cialis authentique suisse when can i take another cialis how to purchase cialis on line cialis side effects dangers acheter du cialis a geneve generic cialis soft gels generic cialis deutschland cialis online cialis 20mg preis cf 5 mg cialis coupon printable
دوشنبه 28 اسفند 1396 08:46

With thanks, Ample info!

non 5 mg cialis generici calis click here to buy cialis cialis pills price each buy cialis online nz where cheapest cialis generic cialis 20mg uk prices for cialis 50mg cialis price thailand tadalafil 20 mg
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :