آغازتولید رادیو داروی«تكنسیم 99 ام» ازهفته آینده

تولید و بهره‌برداری رادیو داروی تكنسیم 99m از مهر ماه برای استفاده در بیمارستان‌های تهران و سپس سراسر كشور آغاز می‌شود.

به گزارش ایسنا، دكتر محمد قنادی، رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی سازمان انرژی اتمی صبح امروز در كنفرانسی مطبوعاتی اظهار كرد: رادیو داروی تكنسیم 99m كه از عمده‌ترین رادیو داروهاست كه از آن جهت عكسبرداری اسكلت استخوان‌ها، ماهیچه قلب، مغز، كبد، طحال، كلیه، مثانه، مغز استخوان، غدد بزاقی و اشكی، پاراتیروئید، تیروئید، سینه، شش‌ها و بسیاری از مطالعات تشخیصی استفاده می‌شود.

 

به گفته وی، عملیات اجرایی تولید این رادیو دارو در پایان سال 85 با حضور وزرای علوم و بهداشت و رییس سازمان انرژی اتمی در پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی صورت پذیرفت. پس از آن آزمایش‌ها برای كنترل كیفی و تست‌های حیوانی و بالینی در بیمارستان‌های تهران از جمله مركز پزشكی هسته‌یی بیمارستان دكتر شریعتی، طالقانی، میلاد، جم و شهدای تجریش انجام شد.

 

قنادی ادامه داد: در پی نتایج مثبت این آزمایش‌ها، پروانه بهره‌برداری از این رادیودارو صادر شد.

 

وی گفت: تولید این رادیو دارو و تجهیزات مورد نیاز آن توسط متخصصان داخلی و نیز در آزمایشگاه‌های رادیو اكتیو تهران و جابربن حیان انجام شد و برای اولین بار در كشور و نمونه‌ای بی‌نظیر در منطقه بوده است، به طوری كه بسیاری از كشورهای منطقه ان را وارد می‌كنند. همچنین ساخت تجهیزات حمل آن براساس استانداردهای آژانس بوده است.

 

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی با اشاره به اینكه پیش از این موفقیت، رادیو داروی مورد نیاز كشور از بلژیك با هزینه 3 میلیون دلار وارد می‌شد، گفت: كشورهای كانادا، افریقای جنوبی، بلژیك، انگلستان، امریكا، چین و هند از تولید كننده‌های رادیو دارو جهان هستند كه بی‌نظیری روش مورد استفاده در این پژوهشگاه پس از تست‌های بالینی تایید شد و این در حالیست كه در ایران 120 مركز پزشكی هسته‌یی وجود دارد كه در هفته 10 هزار بیمار را به كمك رادیوداروها درمان می‌كنند و تولید این رادیو دارو در كشور میزان واردات را به شدت كاهش داده و حتی توانایی تولید هر هفته را در پژوهشگاه داریم.

 

وی خاطر نشان كرد: رادیو داروی تولیدی فاقد ناخالصی و دارای اكتیویته مناسب بوده و زمان كوتاهتری را از تولید تا مصرف می‌برد، به طوری كه با تولید آن از طریق ژنراتور برای 10 تا 15 روز قابل استفاده است.

 

وی در ادامه اظهار داشت: یكی از مهمترین رادیو داروهای دیگر ید 131 است كه علاوه بر ویژگی تشخیص، كاربرد درمانی دارد و تنها رادیو داروی موثر در درمان سرطان تیروئید است؛ به طوری كه تاكنون هزاران نفر از آن برای درمان سرطان تیروئید بهره‌مند شده‌اند و تولید این رادیو دارو با توجه به تحریم‌های اعمال شده در مورد ایران و جلوگیری از ایجاد درآمد اقتصادی از این فن‌آوری از سوی كشورهایی كه از این فن‌آوری برخوردارند، توسط متخصصان داخلی كشورمان صورت گرفته است و از این پس یك هفته در میان تولید این رادیو دارو در سازمان انرژی اتمی انجام می‌گیرد.

 

قنادی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینكه آیا راكتور 40 مگاواتی آب سنگین اراك كه قرار است در آینده‌ای نزدیك جایگزین راكتور تهران شود، امكان تولید رادیو دارو را به سازمان انرژی اتمی می‌دهد؟ گفت: راكتور 40 مگاواتی اراك برای تولید رادیوداروها تنظیم و ساخته می‌شود و امكان تولید رادیو دارو را دارد و تا زمانی كه راكتور 40 مگاواتی اراك راه نیفتاده است با توجه به ضمانت متخصصان ما در راكتور تهران امكان تولید آن وجود دارد.

 

راكتور تحقیقاتی 40 مگاواتی اراك پس از خاموش شدن راكتور تهران به دلیل نزدیك شدن به پایان عمرش جایگزین این راكتور خواهد شد.

 

وی خاطرنشان كرد: در حال حاضر وزارت بهداشت برنامه‌ تولید یك هفته در میان این رادیو دارو را به ما داده است؛ در حالی كه با رعایت استانداردهای بین‌المللی برای تولید این رادیو دارو، امكان تولید بیش از 90 كوری به منظور قطع واردات به این رادیو دارو و حتی صادرات آن به كشورهای همجوار وجود دارد.

 

قنادی در پاسخ به این سوال كه آیا بازرسان آژانس بر این پروژه نظارت و یا همكاری داشته‌اند؟ گفت: در این پروژه از هیچ متخصص خارجی چه در آژانس و چه در كشورهای دیگر و یا حتی فارغ التحصیلان ایرانی خارج از كشور استفاده نشده است.

 

قنادی در خصوص پروژه‌های دیگر این پژوهشگاه و فعالیت پژوهشكده‌های مختلف آن گفت: در زمینه لیزر، فیزیك پلاسما و گداخت برنامه‌های گسترده‌ای داریم كه تحقیقات در این زمینه‌ها در سطح آزمایشگاهی و تحقیقاتی بوده و در دنیا نیز در همین سطح در حال انجام است. همچنین در زمینه كشاورزی و پزشكی هسته‌یی اقدامات زیادی را انجام داده‌ایم.

 

دكتر قنادی همچنین در حاشیه نشست مطبوعاتی روز یكشنبه با خبرنگاران در پاسخ به خبرنگار فن‌آوری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره نحوه همكاری این سازمان در پروژه سزامی اظهار كرد: سازمان انرژی اتمی درخواست عضویت در پروژه سزامی را به وزارت علوم ارائه كرده و دو نماینده از سازمان در این پروژه و نیز پروژه شتابگر ملی همكاری دارند.

 

وی افزود: در خصوص همكاری با دانشگاه‌های كشور در تولید سه رادیوایزوتوپ ساماریوم، استرانسیوم و رنیوم با دانشگاه صنعتی امیركبیر همكاری داریم؛ همچنین با دانشگاه‌های تربیت مدرس و شهید بهشتی در خصوص كاربرد رادیو ایزوتوپ‌ها و استفاده از آنها در برخی از بیماری‌های تشخیصی و تحقیقات روی هورمون‌ها مشاركت داریم.

 

دكتر قنادی خاطر نشان كرد: تحقیقات گسترده‌ای در خصوص طراحی و ساخت شتابدهنده‌ها انجام می‌دهیم كه در حال حاضر دو شتاب دهنده در كرج برای تولید سه رادیوایزوتوپ تالیوم، گالیوم و كریپتون و در یزد برای پرتودهی مواد غذایی، پلاستیك و پلیمر مورد استفاده قرار دارند و به طور همزمان در نظر داریم با تایید شورای پژوهشی شتاب دهنده‌ای برای پژوهشگاه طراحی كنیم.

 

وی با اشاره به قطع همكاریهای آژانس در برخی از پروژه‌ها اظهار كرد: قطع این همكاری با توجه به تحریم، تامین قطعات را برای ما مشكل می كند اما بازهم می‌توان این تجهیزات را خریداری كرد و تحریم‌ها ما را مجبور به ساخت تجهیزات در داخل كشور و كسب دانش فنی آنها می‌كند و حضور متخصصان توانمند و زبده در پژوهشكده با این كه برخی دارای مدرك دكتری نیز نیستند ما را در این امر پیشرو قرار داده است.

 

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی در پاسخ به ایسنا ادامه داد: در هیچ كدام از پروژه‌ها از متخصصان خارجی و فارغ التحصیلان خارج از كشور استفاده نشده و همه آنها در داخل كشور تحصیل كرده و فارغ التحصیل شده‌اند و در كنار افرادی كه دیار غربت را می‌گزینند، هستند كسانی كه در كشور مانده و فعالیت می كنند و در این زمینه با كمبود نیروی انسانی متخصص مواجه نیستیم.

 

دكتر قنادی در بیان دیگر فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی گفت: از دیگر پروژه‌های پژوهشكده می‌توان به پروژه‌های لیزر، فیزیك پلاسما و گداخت اشاره كرد همچنین در رابطه با كشاورزی فعالیت‌های عمده‌ای در جهت بالا بردن كیفیت محصولات غذایی، افزایش كمیت و مدت زمان نگهداری مواد غذایی، پرتودهی تجهیزات پزشكی برای افزایش عمر نگهداری آنها و ضد عفونی كردن آنها انجام داده‌ایم.

 

وی افزود: از جمله روش‌های ضد عفونی تجهیزات پزشكی استفاده از مواد شیمیایی است كه علاوه بر داشتن تاریخ انقضاء با اثرات سوء همراه است و ما به جای استفاده از آنها از پرتودهی در مركز تابش گاما یا شتاب دهنده یزد استفاده می‌كنیم كه در آن تاریخ انقضا مطرح نبوده و علاوه بر بسته بندی مخصوص در مدت زمان كوتاهی انجام می‌شود و درحال حاضر تمام تجهیزات پزشكی تولید شده در سراسر كشور در پژوهشكده كاربرد پرتوها به وسیله چشمه كبالت – كه مورد بهره برداری قرار می‌گیرد – پرتودهی شده و تمامی كارخانجات ما را پوشش می‌دهد. علاوه بر آن بسیاری از مواد غذایی، ادویه جات و داروهای گیاهی در این مركز و یزد پرتودهی می شوند كه این عمل ارزش اقتصادی بسیار بالایی دارد.

 

وی خاطر نشان كرد: در سال 2005 كشور آمریكا از تولید رادیو ایزوتوپ‌ها بر اثر پرتودهی، تولید رادیو داروها و پرتودهی مواد غذایی، 300 میلیارد دلار فروش داشته و چهار میلیون نفر را مشغول به كار كرده است؛ همچنین هر ساله 10 هزار تن سیب زمینی در كشور ژاپن برای افزایش مدت زمان نگهداری و 12 تن ادویه جات در كشور هند برای افزایش مدت زمان نگهداری پرتودهی می‌شوند و حدود 25 كشور در دنیا تاكنون مجوز پرتودهی برای 43 نوع مواد غذایی جهت نگهداری آنها گرفته‌اند.

 

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی با اشاره به اینكه مسائل اقتصادی بسیاری از سیاست‌های كشورها را تعیین می‌كند، اظهار كرد: اینكه بتوان بدون استفاده از مواد شیمیایی، تجهیزات پزشكی را پرتودهی كرد ارزش اقتصادی زیادی دارد و پرتودهی محصولات كشاورزی از جمله سیب زمینی، پیاز، گوجه فرهنگی، ماهی و گوشت برای نگهداری آنها در مدت زمان بیشتری ما را به همان رقم 300 میلیارد دلار می‌رساند.

 

وی تاكید كرد: در حال حاضر در پژوهشكده‌های تحقیقاتی پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی حدود 300 نفر عضو هیات علمی و 600 نفر پژوهشگر زبده فعالیت دارند كه از بزرگترین رسالت‌های ما انجام تحقیقات بنیادی و كاربردی و اجرایی كردن آنها می‌باشد و پژوهشگاه آمادگی استخدام فارغ التحصیلان مقطع PhD دانشگاه‌ها و گذراندن دوره‌های تز دكتری را دارد.

 

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی سازمان انرژی اتمی اظهار داشت: پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی تاكنون در مورد چهار رادیوداروی مولیبدن تكنسیم 99m، تالیوم، گالیوم و كریپتون برای تشخیص و رادیوداروهای ید 131، فسفر و اریدیوم برای درمان به خودكفایی رسیده و با دستیابی به روش جدید در دانش فنی آن اقدام به تولید كرده است.