تبلیغات
The Medical Radiation Engineering - مطالب هفته اول اسفند 1396
 
The Medical Radiation Engineering
Nuclear for peace...
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مهدی
مطالب اخیر
آرشیو وبلاگ
فیزیک پزشکی به معنی کاربرد فیزیک در حرفه پزشکی است، مانند رادیوگرافی ، سونوگرافی ، بینایی‌سنجی و ... چون بیوفیزیک به معنی فیزیک حیات است، فیزیک پزشکی درباره فیزیک حیات بشر بحث می‌کند. مانند گردش خون ، آناتومی گوش ، آناتومی چشم و...

معرفی وآشنایی با فیزیک پزشکی (medicale physics)

می توان گفت فیزیک پزشکی شاخه‌ای کاربردی از فیزیک است که با کاربردهای انرژی برای تشخیص و درمان بیماری‌ها سر و کار دارد، و با الکترونیک پزشکی، مهندسی زیست، و فیزیک بهداشت (کنترل و محافظت از پرتو) رابطه نزدیکی دارد. به عبارت دیگر ، می‌توان چنین بیان کرد که فیزیک پزشکی ، ابزاری بسیار قوی و قدرتمند است که می‌تواند در اختیار پزشکان و مهندسان پزشکی قرار گیرد.

 

ویژگی های فیزیک پزشکی به این صورت است که

 * کاربرد علم فیزیک در نیازهای پزشکی.

 *زاییده تحقیقات دو جایزه نوبل در فیزیک، و باعث دو جایزه نوبل در پزشکی و فیزیولوژی.

 * عهده دار پایه‌های فنی علومی چون رادیولوژی، آنکولوژی پرتویی، و پزشکی هسته‌ای.

 * ساخته شده بر پایه‌های علم فیزیک، اما با پیکر دانش و پژوهشی مجزا.

 *  علمی مجزا از بیوفیزیک.

 * در برگیرنده روشهای تجربی و نظری، اما ذاتاً یک رشتهء کاربردی.

متـخصصیــن فیـزیك پزشـكـی میتوانند در بخـشهای رادیـوتراپی در رابطه باطراحی درمان ، دزیمتری ، كنترل كیفی دستگاههـا و بعنـوان مشـاور درخرید سیستم ها و همچــنین بعنوان مسئـول فیزیك بهداشـت بخش رادیو تراپی انـجام وظـیـفه نمایند . در بخشهای رادیولژی و پزشكی هســته ای نــیز وظایـف مشابــهی از جمـله مشـاوره درخـرید دستگــاه ، انجـام آزمـون پــذیـرش سیـستم پـس ازنصب ، كنترل كـیفی دستگاهها و بعـنوان مسئول فیـزیك بهـداشت فعـال باشـند . بـدلیـل عدم حضور مــتخصـصیــن فیزیك پزشكی در این بخشها علاوه بر صدمات جبران ناپــذیر جـانی ومالـی و نارســائیـهای بسـیار زیادی دربخشـهای مختـلف را بـوجود می آورد .

معرفی وآشنایی با فیزیک پزشکی (medicale physics)

 

شاخه بندی فیزیک پزشکی

فیزیک پزشکی امروزه گسترهء قابل توجهی از علوم و فناوری‌های متفاوتی را پوشش می‌دهد و در بر گیرندهء موضوعات و مباحث متعددی از رادیوبیولوژی گرفته تا پردازش سیگنال میباشد. لذا دشوار بتوان مرزهای معین و مشخصی را برای آن تعریف کرد. اما غالبا فیزیک پزشکی را میتوان به چهار دسته متفاوت کلاسه بندی کرد.

 

تصویر برداری تشخیصی

تصویربرداری پزشکی (Diagnostic Imaging): در این شاخه از فیزیک پزشکی، با مدالیته‌‌هایی همچون سی تی اسکن، ام آر آی (تصویر برداری تشدید مغناطیسی)، سونوگرافی، ماموگرافی، فلوروسکوپی، و رادیوگرافی معمولی میتوان سر و کار داشت.8 پرتوشناسی زیرمجموعهء این شاخه از فیزیک پزشکیست. طراحی و ضمانت کارکرد صحیح (accreditation) و کنترل کیفیت (Quality Control) اینگونه دستگاهها بر عهدهء فیزیکدانهای پزشکی می‌باشد.

 فیزیک بهداشت

فیزیک بهداشت (Health Physics): در این شاخه از فیزیک پزشکی بر روی مباحثی تمرکز می‌شود که سرو کار با محاسبات کنترل کیفیت (Quality Control) و بویژه دوزیمتری، و شرایط محافظت از پرتوهای یونیزان (Radiation Protection) در محیط‌های متفاوت دارد. طراحی سیستم‌های حفاظتی در بخش‌های رادیوتراپی و پرتوافکن در بیمارستان‌ها، وضع قوانین و پروتوکول‌های کار با رادیوایزوتوپ‌های گوناگون و ضایعات هسته‌ای در سطح کشوری، و حتی مسئولیت ضمانت سیستم‌های پوششی (Shielding calculations) و حفاظتی راکتورهای هسته‌ای از وظایف متخصصین فیزیک بهداشت میباشد.

رادیوتراپی

رادیوتراپی (Radiation Therapy): در پزشکی معضلات زیادی (بطور مثال بسیاری از سرطان‌ها) را می‌توان نام برد که توسط پرتوزایی (گاما، الکترون، پروتون، و نوترون) معالجه و یا حتی مداوا می‌شوند. مسئولیت عملکرد و تضمین کارکرد (Quality Control and Accreditation) اینگونه سیستم‌ها بر عهدهء متخصص رادیو تراپی است.9 در فرم نوین، متخصصین این رشته اغلب بر روی و یا با دستگاههای پرتوزایی نظیر چاقوی گاما، سایبر نایف، پروتون درمانی، لیناک، و یا توموتراپی مطالعه و سرو کار دارند، و یا در زمینه‌هایی مثل برکیتراپی تخصص می‌گیرند.

معرفی وآشنایی با فیزیک پزشکی (medicale physics)

 

 پزشکی هسته‌ای

پزشکی هسته‌ای (Nuclear Medicine): با مدالیته‌هایی نظیر اسپکت (SPECT) و پت اسکن (PET) سرو کار دارد. در حقیقت این شاخه هم یک نوع تصویر برداری پزشکی است، اما از آنجایی که مکانیزم تولید پرتو اینجا بر خلاف منشا فتو الکتریکی و عبوری (transmission) منشا in vivo رادیو ایزوتوپی دارد (emission)، این شاخه را اغلب متمایز از سایر مدالیته‌ها دانسته‌اند.

 

عواقب بی‌‌توجهی به فیزیک پزشکی

بی‌توجهی به اصول فیزیکی حاکم بر کار تشخیص و درمان ، باعث تشدید بیماری ، اتلاف وقت و سرمایه ملی و بالاخره اتلاف جان بیماران خواهدشد. به ‌عنوان مثال ، می‌توان از بی‌دقتی در اندازه‌گیری مواد رادیواکتیو مصرفی در بخش پزشکی هسته‌ای یاد کرد که گاهی باعث نمایش نادرست تصویر ارگان مورد آزمایش می‌شود. اگر بخواهیم تمام ناهماهنگیها و گرفتاری‌های حاصل از ناآگاهی از فیزیک پزشکی را بیان کنیم، شاید چندین مقاله نیز کفایت نکند.

می توان گفت فیزیک پزشکی شاخه‌ای کاربردی از فیزیک است که با کاربردهای انرژی برای تشخیص و درمان بیماری‌ها سر و کار دارد، و با الکترونیک پزشکی، مهندسی زیست، و فیزیک بهداشت (کنترل و محافظت از پرتو) رابطه نزدیکی دارد

چگونه فیزیک پزشکی بخوانیم؟

فیزیک پزشکی یکی از گرایشهای فیزیک در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد. به ‌بیان دیگر ، دانشجویان رشته فیزیک بعد از اخذ مدرک کارشناسی در این رشته ، می‌توانند بعد از امتحان ورودی وارد رشته فیزیک پزشکی شده و مدرک فوق لیسانس خود را در این رشته اخذ نمایند. البته لازم به ذکر است که در کشور ما ، در مقایسه با سایر گرایش‌های رشته فیزیک که در بیشتر دانشگاهها ارائه می‌گردد، گرایش فیزیک پزشکی در تعداد کمی از دانشگاهها وجود دارد.( دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه علوم پزشکی اهواز، دانشگاه علوم پزشکی تربیت مدرس، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج)

معرفی وآشنایی با فیزیک پزشکی (medicale physics)

 

ارتباط فیزیک پزشکی با سایر علوم

می‌توان گفت که رشته فیزیک تقریبا با بیشتر شاخه‌های علوم ارتباط دارد. رابطه فیزیک با پزشکی نیز از طریق فیزیک پزشکی برقرار می‌شود. به ‌بیان دیگر ، فیزیک پزشکی مانند پلی است که بین شاخه‌های مختلف فیزیک و پزشکی وجود دارد. به ‌عنوان مثال ، فیزیک پزشکی با گرایش‌های لیزر و فیزیک هسته‌ای ارتباط تنگاتنگ دارد.

 

 

آینده فیزیک پزشکی

با توجه به کاربردی که علوم در بهینه‌سازی زندگی بشر دارد، توجه اندیشمندان و نخبگان دنیا به پیشرفت و ترقی شاخه‌های مختلف علمی معطوف شده است. لذا در حال حاضر شاهد پیشرفت وسیع تکنولوژی هستیم. هر روز وسایل جدید و پیشرفته‌تری ساخته می‌شوند که نسبت به وسایل قبلی از کارایی بیشتری برخوردار هستند. بوجود آمدن وسایل پیشرفته و استفاده از آنها نیازمند تربیت افراد متخصص در این زمینه است.

معرفی وآشنایی با فیزیک پزشکی (medicale physics)

به بیان دیگر ، هر روز وسایل مختلف پیشرفته‌ای در علم پزشکی بوجود می‌آیند. مثلا چاقوی لیزری ، چاقوی پلاسمایی و ... چند نمونه از این موارد فوق‌العاده زیاد هستند. اما برای استفاده بهینه از این وسایل و جلوگیری از صدمات جانبی آنها که جان بیمارانی را که بوسیله این ابزار مورد درمان قرار می‌گیرند، وجود متخصصین فیزیک پزشکی ، امری اجتناب ناپذیر است. بنابراین باید در این زمینه سرمایه‌گذاری بیشتری انجام شده و نسبت به تربیت چنین افرادی اقدام شود، تا ما نیز در آینده بتوانیم از این حیث به خودکفایی برسیم و شاهد هیچگونه آسیبی ناشی از استفاده نادرست این ابزارها نباشیم.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

بیوالکتریک شاخه ای جذاب از مهندسی پزشکی



در این مقاله رشته بیوالکتریک که شاخه ای از مهندسی پزشکی است را معرفی کرده و با آن بیشتر آشنا می شویم.

مهندسی پزشکی تلفیقی از علم مهندسی و پزشکی و به عبارتی، به مجموعه‌ای از کاربردهای علم مهندسی در حوزه پزشکی گفته می‌شود.

این کاربرد می‌تواند در زمینه طراحی و تولید تجهیزات پزشکی، پردازش دادگان پزشکی، طراحی بیمارستان‌ها و محیط‌های کلینیکی و … باشد.

به طور کلی، مهندسی پزشکی زیر شاخه های بسیاری در دانشگاه ها و مؤسسات علمی خارج از کشور و نیز داخل کشور دارد.

سه زیر شاخه کلی مهندسی پزشکی:

  • بیوالکتریک
  • بیومکانیک
  • بیومتریال

طبق آخرین تدوین سرفصل دروس این رشته در وزارت علوم، در مقطع کارشناسی کلیه گرایش های این رشته با یکدیگر ادغام شده و تخت عنوان کلی مهندسی پزشکی ارائه می‌گردد.

و گرایش های مختلف از مقطع کارشناسی ارشد به بعد از یکدیگر تفکیک می گردند. گرایش بیوالکتریک، یکی از گرایش های مهندسی برق نیز تلقی میگردد (در کشور ما به غیر از تعداد محدودی از دانشگاه ها، مقاطع بالاتر این گرایش در دانشکده های برق ارائه می گردد).

البته قابل ذکر است که در برخی از دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه صنعتی امیرکبیر این گرایش به صورت رشته‌ای مجزا با عنوان مهندسی پزشکی-بیوالکتریک ارائه می شود.

اختلاف واحد های پاس شده در این رشته با رشته مهندسی برق الکترونیک در حدود ۲۰ واحد درسی است.

هرچند مباحث مطرح شده در حوزه برق کنترل، مخابرات و قدرت نیز در این رشته مورد اشاره و بررسی قرار می‌گیرد، ولی قرابت آن با گرایش الکترونیک، بیش از سایر گرایش‌ها می‌باشد.

آنچه باعث تمایز میان گرایش بیوالکتریک با رشته برق-الکترونیک می‌گردد، گذراندن دروسی تخصصی مانند فیزیولوژی، آناتومی، فیزیک پزشکی، رادیولوژی، تجهیزات پزشکی، حفاظت الکتریکی، مدیریت بیمارستانی، پدیده‌های بیوالکتریک، مدیریت خدمات بهداشتی-درمانی و مقدمه‌ای بر مهندسی پزشکی می‌باشد.

اکنون در مقطع کارشناسی تلفیقی از مباحث مختلف حتی در ارتباط با گرایش بیومواد به دانشجویان آموخته می‌شود و آنها می‌توانند با انتخاب زمینه تخصصی تر پا در تحصیلات تکمیلی و دوره کارشناسی ارشد بگذارند. در دوران تحصیلات تکمیلی در گرایش بیوالکتریک ، مباحث به صورت تخصصی‌تر مورد بررسی قرار گرفته و واحدهای درسی مانند پردازش تصویر پزشکی، پردازش سیگنالهای بیولوژیک، مدلسازی بیولوژیک، نظریه آشوب و … ارائه می‌گردد.

هدف از دوران کارشناسی ارشد در این رشته، ارتقای دانش علمی دانشجویان بوده و کمتر به مباحث تجربی، آنچه در تعمیر، ساخت و تجهیز تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد، پرداخته می‌شود.

و در کل انجام پروژه های عملی در یک حوزه و یا حتی ساخت و طراحی تجهیزات پزشکی و یا حتی امور تخصصی تر، مطالعه ای فراتر و متمرکز تر از مباحث دانشگاهی را می طلبد و نیز تجربه ای که به مرور زمان از متخصصین امر و آزمون و خطا بدست می آید.

فارغ از نوع پروژه پایان‌نامه، انتظار است تا دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی اطلاعات جامع و کلی در رابطه با روش‌هایی نظیر MRI، fMRI، PET، EEG و MEG داشته باشند و به طور خاص در پردازش و بررسی دادگان بدست آمده از یک یا دو مورد از روشهای فوق تبحر لازم را بدست آورند.

اساسا دانشجویان در مقاطع تکمیلی می‌توانند در دو زمینه کلی پردازش و یا مدلسازی به صورت مجزا و یا ترکیبی فعالیت نمایند و با توجه به وسعت مطالب در هر دوی این مباحث، معمولا ترجیح عموم بر ورود تخصصی تنها در یکی از این زمینه‌ها می‌باشد.

دانشجویان فعال در زمینه پردازش سیگنال در این مقاطع، می‌توانند با ورود به مباحث تخصصی و میان رشته‌ای، مانند علوم اعصاب و به طور ویژه، رابط مغز و رایانه، به صورت تخصصی به طراحی آزمایش، پردازش دادگان و استخراج ویژگی و طبقه‌بندی دادگان بپردازند.

این مهم با توجه به واحدهای درسی سپری شده نظیر سیگنال و سیستم، کنترل خطی، پردازش داده‌های بیولوژیک، آشنایی با ویولت و نیز پردازش تصاویر پزشکی، به راحتی به دست می‌آید. به عبارتی، حضور یک دانشجو یا فارغ التحصیل مهندسی پزشکی با رویکرد پردازش سیگنال در یک تیم کاری در زمینه BCI، یک امر مهم و تاثیرگذار در روند پیشروی و نیل به نتیجه، می‌باشد.

همچنین دانشجویان علاقه‌مند در زمینه مدلسازی با توجه به آشنایی بدست آمده با مفاهیمی نظیر الگوهای مدلسازی و شبکه عصبی، می توانند در زمینه مدلسازی عملکرد مغز فعالیت نموده و برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری، وارد رشته‌هایی چون علوم اعصاب و علوم شناختی با رویکرد مدلسازی عصبی‌شناختی و مدلسازی سیستم عصبی مغز گردند.

آنچه در این رشته بیشتر از سایر رشته‌ها جذاب و مورد علاقه می‌باشد، تنوع موضوعی و ارتباط با علوم و رشته‌های گوناگون بوده و بدین ترتیب دانشجویان و فارغ التحصیلان این رشته می‌توانند در زمینه‌های تحقیقاتی و کاری بسیاری از رشته‌ها به صورت گروهی و طی همکاری با سایر تخصص‌ها به فعالیت بپردازند.

وحید آسایش- مهندسی پزشکی





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

 جهت دانلود رایگان دفترچه سوالات کنکور کارشناسی ارشد رشته مجموعه فیزیک پزشکی سال 1396 بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

دانلود رایگان سوالات کنکور کارشناسی ارشدمجموعه فیزیک پزشکی سال 96-97

دانلود رایگان سوالات, کنکور کارشناسی ارشد مجموعه فیزیک پزشکی, رشته مجموعه فیزیک پزشکی, کارشناسی ارشد مجموعه فیزیک پزشکی, سوالات کارشناسی ارشد مجموعه فیزیک پزشکی, دفترچه سوالات, سوالات آزمون, کارشناسی ارشد مجموعه فیزیک پزشکی





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 5 اسفند 1396 :: نویسنده : پرتوپزشک


PET/CT چیست؟

نویسنده: مهندس مسعود مکوندی، مهندس لادن عزیزی فرد

PET/CT چیست؟دریافت فایل - 222KB

پت اسکن: تصویربرداری پزشکی هسته ای به منظور تولید 3 بعدی تصاویر رنگی از فرایند های عملکردی در درون بدن انسان است. PET مخفف Positron Emission Tomography به معنی توموگرافی انتشار پوزیترون است.

پزشکی هسته ای؛ شاخه ای از تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از مقدار کمی از مواد رادیواکتیو، تشخیص و درمان انواع مختلفی از بیماری ها را امکان پذیر می سازد. این بیماری ها شامل انواع سرطان ها، بیماری قلبی و سایر موارد غیرطبیعی بدن انسان است.
روش های تصویربرداری رادیونوکلوئید یا پزشکی هسته ای معمولاً روش های غیر تهاجمی بی درد بوده، که در تشخیص بیماری ها به پزشک کمک می کند. در این نوع روش تصویربرداری از مواد رادیواکتیو بنام رادیودارو یا رادیوتریسر استفاده می شود.
بستگی به نوع آزمون پزشکی هسته ای درخواستی، رادیودارو از راه تزریق وریدی، خوراکی ویا از راه استنشاق وارد بدن
می شود و سرانجام این رادیودارو در نواحی خاصی از بدن جمع آوری شده و انرژی آن به شکل اشعه گاما از بدن خارج می شود.
این انرژی گاما توسط دوربین گاما یا اسکنر پت یا پروب پت آشکار می شود.
این تجهیزات در ارتباط با کامپیوتر-پردازنده میزان رادیوداروی جذب شده به وسیله بدن -کار می کنند. پس از اندازه گیری و ارزیابی میزان رادیودارو، تصاویر مخصوصی از ساختار و عملکرد آن بافت یا اندام به دست می آید.
در برخی از مراکز، تصاویر پزشکی می تواند روی تصاویر سی تی اسکن یا ام آر آی قرار گیرد که نوعی تصاویر مخصوص از بهم آمیختگی یا رویهم قرار دادن این دو روش تصویر برداری به دست می آید. این نماها حاصل اطلاعاتی از دو نوع مطالعه بهم مرتبط است که روی یک تصویر مورد ارزیابی قرار می گیرد. این کار منجر به ارائه اطلاعات دقیق و تشخیص درست خواهد شد.
همچنین سازندگان در حال ساخت دستگاه های ترکیبی PET/CT و SPECT/CT هستند که قادر به انجام تصویربرداری همزمان از یک ارگان در آن واحد خواهد بود.
پت اسکن عملکرد های مهم بدن را مورد ارزیابی قرار می دهد. این موارد شامل: جریان خون، مصرف اکسیژن، متابولیسم گلوکز و ... است که در ارزیابی عملکرد مناسب ارگان ها به پزشک کمک می کند.
در تصویربرداری به شیوه سی تی اسکن، از اشعه ایکس و گاهی ماده حاجب استفاده می شود و تصاویر متعددی از ارگان های بدن تهیه شده که توسط رادیولوژیست مورد تفسیر قرار گیرند. تصاویر به دست آمده می توانند چاپ شوند ویا روی مانیتور مورد ارزیابی قرار گیرد.سی تی اسکن در تهیه اطلاعات ساختاری از بدن بی نظیر است.
امروزه بیشتر آزمون های پت اسکن بر روی دستگاه های ترکیبی PET/CT انجام می شوند. اسکن های ترکیبی PET/CT به دقت، متابولیسم های غیر طبیعی بدن را مورد ارزیابی قرار داده و دقت بیشتری در تشخیص بیماری ها در مقایسه با روش های سی تی اسکن و پت اسکن دارد.

موارد استفاده ازاین روش
  آشکار سازی بیماری سرطان
  تخمین اینکه سرطان در بدن چقدرانتشار یافته است
  ارزیابی کارایی طرح درمان مانند رادیوتراپی
  تخمین اینکه سرطان بعد از درمان برگشته است یا نه
  ارزیابی جریان خون به عضله قلب
  ارزیابی اثر حمله قلبی( سکته میوکارد)
  ارزیابی عضله قلب پس از پروسیجرهای آنژیوپلاستی و عمل جراحی CABGs
  ارزیابی آبنرمالی های مغزی؛ مانند: تومورها،اختلالات حافظه و تشنج ها و سایر بیماری های سیستم عصب مرکزی
 ترسیم عملکرد قلب و مغز انسان

تجهیزات این روش شبیه چیست؟
اسکنر توموگرافی نشر پوزیترون(PET) دستگاه بزرگ مدوری است به شکل شیرینی دونات، که در قسمت وسط آن سوراخ بزرگی وجود دارد،این دستگاه خیلی شبیه دستگاه سی تی اسکن و ام آر آی است.
در قسمت وسط این دستگاه چندین ردیف دتکتور (آشکارساز) جهت ضبط انرژی خروجی منتشره از رادیوتریسرهای موجود در بدن، وجود دارد.
اسکنر سی تی یک دستگاه جعبه مانند بزرگ با یک سوراخ یا یک تونل کوتاه در وسط است.شما باید روی تخت کم عرض دستگاه بخوابید که این تخت به داخل ویا خارج تونل سر می خورد.با چرخش تیوب اشعه ایکس و آشکارساز به دور شما که هر کدام در یک طرف حلقه قرار دارند،تصویربرداری انجام می گیرد. حلقه مربوطه گانتری نام دارد.
دستگاه کامپیوتر که در اتاق جداگانه ای قرار دارد مسئول پردازش اطلاعات تصاویر مربوطه است.این اتاق همان جایی است که تکنولوژیست رادیولوژی کار اپراتوری اسکنر و مانیتورها را برعهده دارد.

پت/سی تی
 ترکیبی از هر دو اسکنر سی تی و پت است و دستگاه مربوطه مشابه دستگاه سی تی و پت است.

دستگاه کامپیوتر با استفاده از اطلاعات خام به دست آمده از دوربین و اسکنر، تصاویر پزشکی خلق می کند، کارکرد این روش چگونه است؟
در آزمون های معمولی رادیوگرافی، تصویر در اثر عبور اشعه ایکس از بدن شما که در منبع خارج قرار دارد بدست می آید.
برعکس، در پروسیجرهای پزشکی هسته ای، از مواد رادیواکتیو به نام رادیوفارمسی یا رادیوتریسر که از راه تزریق وریدی،استنشاق هوایی و یا بلع وارد بدن می شود،تصویربرداری انجام می شود.این مواد رادیواکتیو در ارگان یا نواحی مورد نظر در بدن شما جمع شده و به صورت انرژی در مقیاس کوچک به فرم اشعه گاما خارج می شوند. دوربین گاما(اسکنر پت) یا پروب گاما این انرژی گاما را آشکار می کند وبا استفاده از کامپیوتر تصاویربا جزییات بالا از بافت ها وارگان های بدن شما از نظر ساختاری و عملکردی بدست می آید.
برخلاف سایر تکنیک های تصویربرداری، مطالعات تصویربرداری با استفاده از پزشکی هسته ای کمتر به جزییات آناتومی و ساختاری می پردازد، ولی پروسه های فیزیولوژی را خوب بررسی می کند واین موارد شامل؛میزان متابولیسم و سطوح مختلفی از فعالیت های شیمیایی و ... است.
نواحی با شدت بالا، نقاط گرم نامیده می شوند واین نشان می دهد که مقدار زیادی از ماده رادیواکتیو در آن ناحیه جمع شده و سطح فعالیت شیمیایی در آنجا بالاست.
نواحی با شدت پایین(نقاط سرد) نشان دهنده میزان غلظت پایین تر ماده رادیواکتیو در آن ناحیه و کاهش سطح فعالیت شیمایی در آن ناحیه است.

این روش چگونه انجام می شود؟
 تصویربرداری پزشکی هسته ای معمولاْ هم بر روی بیماران بستری و هم برای بیماران سرپایی انجام می شود.
شما برروی تخت آزمون پوزیشن داده می شوید، در صورت لزوم پرستار یا تکنولوژیست رادیولوژی در داخل رگ ساعد یا بازوی شما لاین IV تعبیه می کند.(رگ گیری انجام می دهد.)
بستگی به نوع آزمون درخواستی پزشکی هسته ای، میزان کمی از رادیودارو به ورید شما تزریق خواهد شد یا از طریق بلع ویا استنشاق هوایی وارد بدن شما می شود.
زمان گردش دارو در داخل بدن شما تا زمان جذب آن توسط ارگان ها یا بافت های بدن حدوداً 60 دقیقه طول خواهد کشید. در طول این دوره از شما خواسته می شود کاملا در حالت استراحت باشید و از حرکت و صحبت کردن پرهیز کنید.
ممکن است از شما تقاضا شود مقدار کمی ماده حاجب میل کنید و این کار به منظور تجمع این ماده در سیستم روده ای و به دنبال آن کمک به پزشک رادیولوژی در تشخیص بیماری ها است.
از شما خواسته می شود به روی تخت اسکنر پت/سی تی منتقل شوید تا تصویربرداری شروع شود. موقع تصویربرداری باید کاملاً بی حرکت بمانید.اول تصویر برداری سی تی اسکن انجام می شود وبه دنبال آن اسکن پت انجام می پذیرد. گاهی تصویربرداری دوم سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب نیز پس از پت اسکن انجام می شود.
زمان واقعی انجام سی تی اسکن 2 دقیقه و زمان واقعی پت اسکن 30-20 دقیقه طول می کشد. طول مدت زمان کل اسکن 30 دقیقه است.
بستگی به نوع ارگان وبافت مورد آزمون درخواستی، ممکن است آزمون های اضافی که مستلزم مصرف مواد رادیواکتیو ویا سایر داروها باشد، انجام شود واین باعث به درازا کشیدن طول مدت اسکن باشد. گاهی این کار 3 ساعت زمان نیاز دارد، به عنوان مثال در بررسی بیماری قلبی، شما هم قبل و هم بعد از تزریق دارو وهم زمان قبل وبعد از ورزش(استرس تست) مورد آزمون پت اسکن قرار می گیرید تا جریان خون قلب شما به خوبی مورد بررسی قرار گیرد.
زمان اتمام آزمون از شما خواسته می شود منتظر بمانید تا تکنولوژیست رادیولوژی تصاویر راکنترل کند ودر صورت لزوم، تصویربرداری بیشتری از شما به عمل آورد. این تصاویر اضافی گرفته شده از شما به منظور نمایش و ترسیم بهتر ساختار و نواحی مورد نظر است واین لزوماً به این معنی نیست که برای آزمون تصویربرداری شما، مشکلی به وجود آمده ویا احیاناً شما مورد غیر طبیعی دارید واین نباید باعث نگرانی شما شود. در هر حال شما درطول این پروسه در معرض تابش اشعه یونیزان اضافی قرار نخواهید گرفت.
اگربر وری دست شما لاین وریدی باقی مانده باشد، از آنجا خارج خواهد شد مگر اینکه شما برای جای دیگری مانند اتاق عمل در همان روز نوبت داشته باشید.

در طول آزمون وبعد از آن من چه چیزی را تجربه می کنم؟
 بیشتر پروسیجرهای پزشکی هسته ای بدون درد بوده و به ندرت دارای عوارض جانبی است.
اگر رادیودارو داده شده به شما به شیوه تزریق وریدی باشد، به میزان کمی احساس سوزن رفتن در محل رگ گیری ناحیه دست شما خواهید داشت. همچنین موقع تزریق رادیودارو در ناحیه ساعد وبازو احساس سردی جریان دارو خواهید داشت واین موارد جزو عوارض جانبی محسوب نمی شود.
اگر شیوه مصرف بلع باشد، رادیو دارو کمی مزه دار ویا بدون مزه خواهد بود.در استفاده از رادیودارو به شیوه استنشاقی، فرقی بین نفس کشیدن هوای اتاق و استنشاق رادیو دارو وجود ندارد.
در برخی از پروسیجرهای پزشکی هسته ای، تعبیه فولی کاتتر در مثانه شما لازم خواهد بود واین کار باعث ناراحتی کم و موقتی شما می شود.
بسیار مهم است که موقع تصویربرداری بی حرکت بمانید.خود آزمون تصویربرداری پزشکی هسته ای، بدون درد است، شاید ناراحتی که شما ممکن است احساس کنید دراثر بی حرکت ماندن و باقی ماندن شما در یک پوزیشن خاص باشد.
اگر شما کلاستروفوبیا (ترس از مکان بسته دارید) ممکن است موقع اسکن مقداری حالت اضطراب به شما دست دهد.
شما بعد از اتمام اسکن می توانید به فعالیت های روزمره خود برگردید مگر اینکه پزشک به شما دستور دیگری داده باشد. در این مورد اطلاعات بیشتری توسط تکنولوژیست، پرستار ویا پزشک قبل از ترک دپارتمان رادیولوژی در اختیار شما قرار می گیرد.
با توجه به پروسه تجزیه ماده رادیواکتیو، فعالیت ماده رادیواکتیو به تدریج کم خواهد شد ودرپایان ممکن است مقدار کمی از رادیودارو در بدن شما باقی بماند.
در چند ساعت اول ویا در روز نخست آزمون، بیشتر رادیودارو از طریق ادرار ومدفوع از بدن شما دفع می شود.
موقع دستشویی رفتن(تخلیه ادرار یا ماده دفعی) دستورات خاصی به شما داده می شود. این دستورات خاص مربوط به مراقبت های موقع تخلیه ادرار، شستشوی دوباره توالت وشستشوی دست و همچنین استفاده از مایعات به میزان فراوان در جهت کمک به تسریع دفع رادیودارو از بدن شما است.
 آزمون های پزشکی هسته ای از لحاظ قیمت ارزان بوده واطلاعات دقیق تری درموارد نیاز به جراحی های تهاجمی ارائه می کند.
 تصاویر پت با شناسایی تغییرات در بدن در سطح مولکولی، بیماری را خیلی زودتر از سایر مدالیته های سی تی اسکن و ام آر آی تشخیص می دهد.

مزایای آزمون ترکیبی پت/سی تی شامل:
   جزییات بیشتر با سطح دقت بهتر، چرا که هر دو اسکن سی تی و پت همزمان بدون تغییر پوزیشن بیمار انجام می شود.
  راحتی بیشتر بیمار، چرا که در یک جلسه هردو آزمون سی تی و پت برروی آن انجام می شود.
مضرات:
   به دلیل اینکه میزان دوز تجویز شده به بیمار کم است، درنتیجه آزمون های پزشکی هسته ای دارای دوز پرتودهی پایینی بوده و این روش در تشخیص بیماری ها در مقایسه با سایر روش های تصویربرداری پزشکی قابل قبول تر است، پس میزان خطر ناشی از پرتوگیری بیمار در مقایسه با منافع آن خیلی کم است.
 آزمون های پزشکی هسته ای به مدت 5 دهه است که مورد استفاده قرار می گیرد ودر این مدت، هیچ عوارض جانبی شناخته شده ای از کاربرد دوز پایین آن به دست نیامده است.
 واکنش های حساسیتی ناشی از استفاده رادیودارو به ندرت اتفاق می افتد که اغلب آنها در سطح خفیف یا ملایم است. با این حال باید بیمار قبل از انجام آزمون، وجود حساسیت قبلی خود را به پرسنل بخش پزشکی هسته ای اعلام کند.
  تزریق ماده حاجب ممکن است هنگام رگ گیری به میزان خیلی جزیی احساس درد ویا قرمزی ایجاد می کند که این احساس موقتی است وخود به خود حل خواهد شد.

منابع:
1. Townsend, David W. (2008), “Combined PET/CT: the historical perspective”, Semin Ultrasound CT MR, 29 (4): 232–235, doi:10.1053/j.sult.2008.05.006, PMC 2777694, PMID 18795489.
2. Kalender, Willi. Computed Tomography. Publicis. 2011. pp.79
3.  NHS Choices: PET scan. Retrieved 11 November 2016





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 5 اسفند 1396 :: نویسنده : پرتوپزشک

مروری برانواع لیزرها

مروری برانواع لیزرهادریافت فایل - 278KB

کلمه لیزر( LASER) از حرف های اول کلمات (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) گرفته شده است.

تاریخچه ورود لیزر به دنیای مهندسی پزشکی:
اولین منبع لیزر در سال 1960 معرفی شد و از سال 1970 استفاده پزشکی از نور لیزر در جراحی ها و سایر رشته های پزشکی آغاز شد. با پیشرفت دستگاه ها و نیز افزایش دانش از اثرات لیزر بر ارگان ها، امروزه استفاده از آن به عنوان یکی از شایع ترین عوامل یا مودالیته های فیزیکی به کار گرفته شده محسوب شده و باعث انقلابی در درمان بیماری های عضلانی-اسکلتی شده است.
لیزر درمانی بر اساس طول موج نور به کار گرفته شده و توان آن به انواع لیزر کم توان یا لیزر سرد که معمولاً توانی کمتر از 500 میلی وات و گاهی تا 1000 میلی وات دارد و نیز لیزر با توان متوسط که معمولاً قدرت خروجی بین 1000 تا 5000 میلی وات داشته و نیز لیزرهای پر توان یا High Intensityکه توان های بالاتر از 5000 میلی وات دارند تقسیم می شود.

انواع لیزر به لحاظ نوع برخورد؛
لیزر حالت جامد

در این نوع لیزر، ماده فعال ایجاد کننده    لیزر، یک یون فلزی است که با غلظت کم در شبکه یک بلور یا درون شیشه ، به صورت ناخالصی قرار داده شده است. فلزاتی که برای این منظور به کار میروند عبارتند از::
 اولین سری فلزات واسطه
لانتانیدها
آکتنیدها
ازمهم ترین لیزرهای حالت جامد میتوان از لیزر یاقوت که یک لیزر سه ترازی است و لیزرهای نئودنیوم (Nd:glass، Nd:YAG) میتوان نام برد.
لیزر گازی
ماده فعال در این سیستم ها یک گاز است که به صورت خالص یا همراه با گازهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرند. بعضی از این مواد عبارتنداز: نئون به همراه هلیوم (لیزر هلیم_نئون)، دی اکسید کربن به همراه نیتروژن و هلیوم، آرگون، کریپتون، هگزا فلورئید و ...

لیزر مایع
از مایعات به کار رفته در این نوع لیزرها اغلب به منظور تغییر طول موج یک لیزر دیگر استفاده میشود (اثر رامان). بعضی از این مواد عبارتند از: تولوئن، بنزن و نیتروبنزن. گاهی محیط فعال برخی از این لیزرها را محلول های برخی ترکیبات آلی رنگین از قبیل مایعاتی نظیر اتانول ، متانول یا آب تشکیل میدهد. این رنگ ها اغلب جز رنگ های پلیمتین یا رنگ های اگزانتین و یا رنگ های کومارین است.

لیزر نیم رسانا
این نوع لیزرها به لیزر دیود و یا لیزر تزریقی نیز معروفند. نیم رساناها از دو ماده که یکی کمبود الکترون داشته، (نیم رسانای نوع p) و دیگری الکترون اضافی دارد، (نیم رسانای نوع n) تشکیل شدهاند. وقتی این دو به یکدیگر متصل میشوند، در محل اتصال ناحیهای به نام منطقه اتصال p_n بوجود میآید. آن منطقه جایی است که عمل لیزر در آن رخ میدهد.
الکترون های آزاد از ناحیه n و از طریق این منطقه به ناحیه p مهاجرت میکنند. الکترون هنگام ورود به منطقه اتصال، انرژی کسب میکند و هنگامی که میخواهد به ناحیه p وارد شود، این انرژی را به صورت فوتون از دست میدهد. اگر ناحیه p به قطب مثبت و ناحیه n به قطب منفی یک منبع الکتریکی وصل شود، الکترونها از ناحیه n به ناحیه p حرکت کرده و باعث میشوند تا در منطقه اتصال ، غلظت زیادی از مواد فعال بوجود آید. با از دست دادن فوتون، تابش الکترومغناطیسی حاصل میشود.
چنانچه دو انتهای منطقه اتصال را صیقل دهند، آنگاه یک کاواک لیزری به وجود خواهد آمد. اصولا این نوع لیزرها را طوری میسازند که با استفاده از ضریب شکست دو جز p و n، کار تشدید پرتو لیزر انجام شود. یکی از نقاط ضعف لیزرهای نیم رسانا همین است، زیرا با تغییر دما ، میزان ضریب شکست و به دنبال آن خواص پرتو حاصله، تفاوت خواهد کرد. به همین دلیل لیزرهای دیودی نسبت به تغییرات دما بسیار حساس هستند.
در یک نوع از این لیزرها از بلور گالیم_آرسنید استفاده میشود که در آن تلوریم و روی به عنوان ناخالصی وارد میشوند. هنگامی که در بلور فوق بجای برخی از اتم های آرسنیک، اتم تلوریم قرار داده شود، جسم حاصل نیم رسانایی از نوع n برده و وقتی که اتم های روی مستقر میگردند، ماده بدست آمده از خود خاصیت نیم رسانای p را نشان خواهد داد.

لیزر شیمیایی
در این نوع لیزرها، تغییرات انرژی حاصل از یک واکنش شیمیایی باعث برانگیزش بعضی از فرآورده ها و در نتیجه وارونگی جمعیت میشود که به دنبال آن عمل لیزر اتفاق میافتد. تجزیه هالید نیتروزیل () و توسط نور را میتوان به عنوان مثال ذکر نمود. در تجزیه هالید نیتروزیل و در تجزیه، برانگیخته میشود. میتواند کلر یا برم باشد.

لیزر کیلیتی
به دلیل وجود تابش های فلورسانس پرشدت حاصل از بعضی ترکیبات کیلیتی لانتانیدها، استفاده از این سیستم ها چندان مورد توجه نبوده است. این ترکیبات ایجاد پرتو لیزر را ممکن ساخته است. یکی از مکانیسم های پیشنهادی برای این فرآیند آن است که ابتدا لیگاند برانگیخته شده و سپس یک جهش بدون تابش درون مولکولی به تراز برانگیخته فلز صورت گیرد و به دنبال آن یون فلزی با گسیل تابش فلورسانس به تراز پایه برمیگردد.
این تابش سرچشمه پرتو نور لیزر است. β - دیکتون ها از جمله لیگاندهایی هستند که با لانتانیدها تولید ترکیبات کیلیتی مینمایند. در چنین سیستم هایی میتوان با استفاده از یون های فلزی گوناگون، لیزرهای کنترل شده بدست آورد. لکن نیاز به درجه حرارت پایین جهت تامین کارآیی خوب، از توجه و مطالعه در مورد این سیستم ها کاسته است.
لیزر در دنیای پزشکی کاربردهای بسیار زیادی دارد که روز به روز سهم آن در دنیای پزشکی بیشتر می شود. شما در این مطلب با اهمیت لیزر درمانی در مهندسی پزشکی آشنا می شوید.
کاربرد لیزر دردنیای پزشکی:
بیماری های مفاصل و عضلات
یکی از کاربرد های بسیار شایع لیزردرمانی در بیماری های مفاصل است و در بیماری های مختلفی نظیر آرتروزها، روماتیسم مفصلی، روماتیسم های سرونگاتیو، فیبرومیالژی، اسپوندیلیت آنکلیوزان، دردها و شکستگی های ناشی از پوکی استخوان، التهاب مفصل تمپوروماندیبولر، دردهای کمری، در آسیب های ورزشی، در رفتگی ها و التهابات غلاف کپسول مفصلی، التهاب و تورم حاصل از پیچ خوردگی مفاصل و… کاربرد دارد.
دربیماری های مفصلی دو پاتولوژی عمده وجود دارد 1- آسیب های التهابی ناشی از ضربه های مکانیکی مثل میکرو تروماهای ناشی از آرتروز در زانو
2- آسیب های التهابی ناشی از واکنش های سیستم ایمنی مانند التهاب مفاصل در آرتریت روماتوئید و دیگر بیماری های خود ایمن مفصلی.
باتوجه به اثرات لیزر مانند اثر ضد التهاب، ضد درد، تسریع روند ترمیم بافتی و متعادل سازی فعالیت سیستم اتوایمون، می توان از میزان التهاب مفصلی کاست و باعث افزایش دامنه حرکتی در مفصل درگیر شد. از طرف دیگر در آسیب های مفصلی، عضلات اطراف مفصل نیز در گیر شده و در آنها نقاط ماشه ای تشکیل می شود که در بسیاری از مواقع منجر به درد انتشاری و تیر کشنده همراه با محدودیت بیشتر مفصل می شود. افزایش خونرسانی که توسط لیزر در این نقاط صورت می گیرد، نقش عمده ای در کاهش درد و برطرف کردن این نقاط دارد.

بیماری های قلب وعروق
از لیزر درمانی در درمان بیماری های ایسکمی قلبی، فشارخون، ضایعات انسدادی عروق، آترواسکلروزیس، واریس، ترومبوفلبیت، آمبولی ریه، بیماری رینود، بیماری برگر، آریتمی های قلبی و کاهش مصرف داروهای قلبی استفاده می شود.
از آنجا که لیزر درمانی باعث ایجاد گشادی عروق، رگ سازی جدید، افزایش گردش خون موضعی و درناژلنفاوی، کاهش پلاک های آترو آمبولی و تجمع پلاکتی، افزایش متابولیسم هوازی می شود در این دسته از بیماری ها به کار گرفته می شود.

بیماری های گوش وحلق وبینی
از لیزر درمانی در درمان سینوزیت، وزوزگوش، عفونت های گوش میانی، پارگی پرده گوش، تورم و التهاب مکرر لوزه ها و لوزه سوم، رنیت آلرژیک، استوماتیت، التهاب غده پاروتید، آرتریت مفصل تمپروماندیبولر، کاهش تورم و ادم ناشی از دستکاری های جراحی حلق و حنجره، ادم بدنبال جراحی رینوبلاستی و جراحی های فک و صورت استفاده می شود.
از اثرات ضد التهاب، ضددرد، افزایش درناژلنفاوی، متعادل سازی سیستم ایمنی و… در این بیماری ها استفاده می شود.

بیماری های زنان وزایمان
لیزر درمانی در درمان درد های مزمن لگن، عفونت ها و زخم های واژینال، کیست های بارتولن، سردی جنسی ، دردهای ماهانه، آندومتریوزیس، نازائی لوله ای ، بر طرف کردن اسکار جراحی ها، ماستیت و التهاب غدد شیری به کار گرفته شده است.

بیماری های گوارشی
موارد کاربرد لیزردرمانی عبارتند از:
زخم معده، گاستریت، زخم اثنی عشر، التهاب پانکراس، هپاتیت، سیروز کبدی، انسداد مجرای کبدی ، یبوست، کولیت اولسروز و دیگر کولیت ها، شقاق و هموروئید.

بیماری های ریوی
موارد کاربرد لبزردرمانی عبارتند از:
پنومونی، آسم، برونشیت و برونشکتازی، سل، آمپیم و عفونت های ریوی و حساسیت های آلرژیک … .
اثرات متعادل سازی سیستم ایمنی، گشادکنندگی برونش، کاهش التهاب، تسربع در ترمیم آسیب بافتی، افزایش درناژ لنفاوی و افزایش حرکت مژک های ریوی از اثراتی است که در درمان بیماری های ریوی به کار گرفته می شود.

بیماری های کلیه ومجاری ادراری
پیلو نفریت، سیستیت، اورتریت، پروستاتیت، اپدیدیمیت، عفونت های مزمن ومقاوم به درمان، انسداد های ناشی از التهاب.

بیماری های اعصاب
انواع سردرد به خصوص میگرن، نروپاتی ها مانند نورالژی تری ژمینه، نورالژی بدنبال زونا، نروپاتی های عصب صورتی، رادیکولوپاتی ها بدنبال ضربه و فشار دیسک در مراحل اولیه، سندرم کانال کارپ، نروپاتی های متابولیک مانند دیابت، فلج بلز، رفلکسودیستروفی سمپاتیک، بازپروری بدنبال سکته مغزی، تسریع در کاهش التهاب وآسیب اعصاب بدنبال  ضربه…

بیماری های پوستی
لیزردرمانی در درمان زخم های مزمن مقاوم به درمان مانند زخم بستر، زخمهای عروقی و زخم دیابتی، سوختگی ها ، استریا، پیشگیری از کلوئید، درمان اسکار های هیپرتوفیک، وتیلیگو، اگزما ، پسوریازیس، آکنه، روزاسه، ضایعات جلدی اسکلرودرمی، لوپوس دیسکوئید، آلوپسی، ریزش مو، ضایعات سبورئیک، ضایعات بولوز، سلولیت و زخم های مخاطی به کار گرفته می شود.

جراحی ها
از لیزر درمانی جهت ترمیم سریع زخم جراحی، افزایش درناژلنفاوی در جراحی ها و دستکاری های غدد لنفاوی جهت درمان لنف ادم، افزایش درصد گرفتهای پوستی، بازگشت فعالیت ارگانها بعد از جراحی بخصوص جهت فعال سازی روده ها، کاهش التهاب و ادم بدنبال رادیوتراپی در جراحی های سرطان و کاهش درد در ریکاوری استفاده می شود.

بیماری های آندوکرین ومتابولیسم
در درمان دیابت ، اختلالات چربی و متعادل سازی متابولیسم و اختلالات تیروئید به کار برده می شود.
بیماری های دهان ودندان
لیزردرمانی در این شاخه کاربرد بسیاری دارد و مطالعات وسیعی در این طیف صورت گرفته است. موارد کاربرد آن عبارتند از:
آفت، خونریزی در دستکاری های دهان و دندان، پوسیدگی دندان، آندودنتیس، کشیدن دندان، ژنژویت ، استوماتیت، هرپس زوستر، کارگذاری ایمپلنت، دندان هیپر سنستیو، شکستگی فک، لکوپلاک، گلوسیت و زبان جغرافیا، زخم لب، ارتودنسی، التهاب و ادم جراحی، پریودنتیس، کاهش درد و ایجاد بی حسی، کارگذاری پروتز ها و… .

کاربرد در بیهوشی
  امروزه لیزر به عنوان یکی از وسایل رایج و شایع درمانی در پزشکی و دندانپزشکی تبدیل شده است از اثر ضد درد لیزر های کم توان در کلینیک های درد ، واحدهای کنترل درد حاد و ریکاوری استفاده می شود.
کاربرد لیزر در بیهوشی به زیر مجموعه های مختلف تقسیم می شود:
 کاربرد در آماده سازی قبل از جراحی
کاربرد لیزر در زمان بیهوشی و اورژانس های بیهوشی
کاربرد در ریکاوری
کاربرد در سرویس کنترل درد حاد
کاربرد در کلینیک درد
کاربرد در ICU
بیماری های چشم
کاربرد لیزردرمانی در این شاخه مورد بحث و توافق همه نیست. در هر صورت استفاده از عینک های مناسب پیشنهاد می شود. در درمان بیماری هائی نظیر کراتوکونژکتیویت، اووئیت، ایریدوسیکلیت، گل مژه ، حوادث سوختگی ، بلفاریت و آمبلوپی از لیزر کم توان استفاده شده است.

بیماری های روانی
در درمان افسردگی، اضطراب، مشکلات پسیکو سوماتیک، افسردگی ناشی از بیماری های مزمن و در افزایش فعالیت کودکان عقب افتاده گزارشات درمانی وجود دارد.

بیماری های اطفال
   سوختگی ها، بیماری های ریه، برونشیت، برونشیولیت، پنومونی، فارنزیت، تونسلیت، شکستگی ها.
انکولوژی
کم کردن عوارض شیمی درمانی مانند استوماتیت، کاهش ادم و التهاب و زخم بدنبال رادیوتراپی.
اما آنچه که ما در این مقاله می خواهیم مورد بحث و بررسی قرار دهیم لیزر های زیبایی است که امروزه نقش گسترده ای در زندگی مردم ایفا می کند.
در ابتدا به معرفی و نحوه ی کار لیزر های رفع موهای زائد می پردازیم.

معرفی و کارایی دستگاه های لیزر موهای زائد
موهای نا خواسته یا زائد به موهایی گفته می شود که در مواضعی از بدن ایجاد می شود که غیر معمول بوده و رنگ تیره آنها نیز این رویش غیر طبیعی را بیش تر نمایان می سازد. رویش موهای زائد را عمدتا در نواحی چانه، لب فوقانی، نواحی دو طرف صورت، از محل ناف به طرف پایین و در فرورفتگی ناحیه کمر، به رنگ تیره و سیاه می توان مشاهده نمود.
ریشه هر مو دارای رنگدانه ای به نام ملانین بوده که در روند رشد مو، به تدریج این رنگدانه فعال گشته و تمامی بدنه یک مو را تیره و به رنگ های سیاه، قهوه ای و بلوند و ... در می آورد.
مکانیسم اثر لیزر، بر بمباران و نابود ساختن رنگدانه یا ملانین موجود در ریشه مو استوار است.
در این روش با استفاده از لیزر، فولیكول موهای زاید كاملا تخریب میشود و امكان رشد موهای زاید در آن ناحیه خاص از بین میرود. این درمان در چند مرحله و طی چند هفته انجام میشود. نتیجه حاصل از این روش در اغلب مواقع، موفقیتآمیز و دایمی است. مشكل اصلی لیزر این است كه هزینه زیادی به بیمار تحمیل میكند. لیزر، آخرین و جدیدترین راه برای درمان موهای زاید است. ولی در هر حال باید انتظار شما از این روش درمانی هم معقول و واقعگرایانه باشد. پزشكان معتقدند اثر بخشی لیزر به اثبات رسیده است. پس از لیزر، برخی موها فورا میافتند ولی اغلب موها در عرض 2 هفته از بین میروند.
در حال حاضر، هیچ روش قاطعی برای درمان كامل و دایمی موهای زاید وجود ندارد ولی در بین روشهای موجود، لیزر از همه موثرتر و دایمیتر است. البته این حرف به آن مفهوم نیست كه همه موهای زاید در اثر لیزر به صورت دایمی از بدن میروند. به هر حال، حتی اگر پس از لیزر هم موها مجددا رشد كنند، اولا به تعداد كم رشد میكنند و بیرون میآیند. ثانیا، در اكثر موارد، این موها كركی و نرم هستند. سالهاست كه از لیزر برای رفع موهای زاید استفاده میشود و این كار مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریكا هم قرار گرفته است. متخصصان پوست میگویند: هر چقدر پوست بیمار روشن تر و موهای زایدش تیرهتر باشند، احتمال اثر بخشی لیزر بیشتر میشود.

لیزرهای زیر برای درمان موهای زائد توصیه می شود:
سیستم لیزر الکساندرایت  با طول موج 755 نانومتر
سیستم لیزر دیود با طول موج 800 نانومتر
سیستم لیزر Nd-YAG با طول موج 1056 نانومتر
سیستم نوری IPL نیز با روش کار کردی مشابه لیزر ها در درمان موهای زائد به کار می رود. انواع جدید IPL همان E-LIGHT است که علاوه بر نور از رادیوفرکانس نیز به طور همزمان استفاده می کند و به همین دلیل روی موهای کم رنگ (طلایی ، سفید) اثر بهتری دارد.

IPL چیست؟
درست است که ipl لیزر محسوب نمی شود اما چون در رفع موهای زائد کار برد دارد در اینجا توضیحات کوتاهی در مورد آن می دهیم.
آی پی ال intense pulse light یعنی سیستم های نور شدید پالسی. در اصل لیزر نیست بلکه فلش لامپهای زنون هستند که نور چند طول موجی و non coherent  ایجاد می کنند که قادر است اثرات گوناگون بر روی ساختارهای مختلف پوست داشته باشد و می توان با گزینش فیلترهای مناسب اثر دلخواه برای اهداف مشخص را بدست آورد. دستگاه IPL روش محبوبی جهت برداشتن موهای زائد وجوان سازی پوست و روشن کردن لک های صورت وهم چنین آثار سطحی جوش های صورت (آکنه ) است. دستگاه IPL لیزر نیست اما کارایی و عملکرد مشابه دارد. ارزانتر است و سریعتر عمل می کند.
دستگاه IPL با پالس نوری شدید جهت حذف موهای صورت، پاها، پشت و پوبیس بصورت آرام و بی خطر استفاده می شود. پالس های نوری با تمرکز روی فولیکول موها موجب ایجاد گرما و تخریب آن ها بدون سوختگی و یا آسیب به پوست می شوند. دستگاه حذف موی IPL سریع وکاملا بدون درد است. عوارض جانبی کم است ولی می تواند شامل قرمزی و تورم در محل درمان باشد که به سرعت برطرف می شوند.
IPL کاندیدهای مناسب جهت افراد دارای پوست روشن و موی تیره است، زیرا IPL پیگمان درون فولیکول مو را مورد هدف قرار می دهد. تعداد زیادی از مردم تجربه حذف موهای زائد به صورت کامل توسط این روش را دارند، اگر موها دوباره رشد کنند به صورت نازک و ظریف خواهند بود.
دستگاه Elightچیست؟
دستگاه Elight ترکیب دستگاه IPL و دستگاه RF یا رادیو فرکانسی است.

سیستم لیزر Nd-YAG چیست؟
لیزرهای Nd:YAG برای استفاده در یک لامپ برق یا لیزر دیودی بطور اپتیکی پمپ شده اند. آنها یکی از رایج ترین انواع لیزر هستند و برای بسیاری کاربردهای دیگر استفاده شده اند. لیزر های Nd:YAG نوعا با یک طول موج 1064 nm، در مادون قرمز، نور منتشر می کنند.

لیزر دایود
لیزرهای دایود رفع موهای زائد موجود به صورت پالسی و با طول موج های 800 یا 810 نانومترند. جذب این طول موج در ملانین تاحدی کمتر از لیزرهای الکساندریت و یاقوت و بیشتر ازNd: YAG، IPL ها است. به علت محدوده وسیع تنظیمات طول پالس و انرژی کاربردهای وسیعی داشته و قابلیت استفاده در پوستهای تیره را نیز میسر می سازد. اگر فرد آگاهی و تجربه ی کامل نداشته باشد می تواند پوست فرد را بسوزاند. این دستگاه در نژاد ایرانی مناسب است.

مزایای دایود
 دارای عمق نفوذ بیشتر نسبت به الکساندرایت
کاهش رسیک به خاطر پالس یکنواخت
خنک سازی سطحی
قابلیت استفاده در پوست های تیره

لیزر الکساندرایت (الکس)
یکی از پیشرفته ترین دستگاه های لیزر دنیا برای از بین بردن موهای زائد است. یکی از خصوصیات منحصر بفرد این دستگاه قابل تنظیم بودن طول موج (Pulse Duration) و میزان انرژی برای از بین بردن هر نوع مو و پوست است. لیزر الکساندرایت از نوع لیزرهای جامد است که دارای طول موج 755 نانومتر و در محدوده نور مرئی است. با توجه به جذب بالای ملانین در این طول موج کاربرد ویژه آن، از بین بردن موهای زائد است. برخی کارشناسان لیزر الکس را قدرتمندترین و پر تاثیرترین لیزر از میان موارد بالا می دانند. این دستگاه مجهز به سیستم خنک کننده مخصوص برای جلوگیری از سوزش می باشد. البته لازم به ذکر است میزان درد استفاده از این دستگاه به طرز قابل توجهی بیشتر از موارد بالا و بخصوص لیزرهای آی پی ال و ایلایت است.
علم درماتولوژی در عصر امروزی به تکنولوژی های پیشرفته ای دست یافته که در حل کردن معضلات پوستی بسیار موثر بوده است. یکی از روش هایی که امروزه برای درمان و همچنین برای زیبایی چهره و بدن استفاده می شود، لیزر است. انواع لیزرهای مختلف برای کاربرد های مختلفی در رفع مشکلات پوستی استفاده می شود. در این مقاله سعی شده است که هر یک از انواع لیزرهایی که در بهبود پوست کاربرد دارند معرفی شود. اطلاعات خود را در مورد لیزرهای پوست بالا ببرید تا بتوانید انتخابی صحیح داشته باشید.
در حوزه  پوست وزیبایی نیز لیزر کاربرد های فراوانی دارد.در ادامه به معرفی بخشی از آن پرداخته ایم.

لیزرهای تهاجمی
این لیزر معمولا حجم به خصوصی از پوست را بر می دارند و محکم شدن پوست و بهبودی در بافت و کلاژن سازی در پوست را تحریک می کنند. لیزرهای سنتی CO2 وerbium برای پوست های خیلی چروکیده و مسن که توسط نور آفتاب آسیب دیده به کار می روند. آخرین نوع لیزر ablative و fractional است، به طوری که هزاران ستون ریز بر روی سطح پوست به وجود می آورد که توسط پوست عادی احاطه می شود. این ستون های بافتی هستند که پس از چند روز بهبودی پیدا کرده ولی جوان سازی و ساختن کلاژن جدید طی چند ماه همچنان ادامه می یابد. تولید کنندگان، لیزر فراکشنال co2 و لیزر erbium YAG را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند، هر دوی این لیزرها نتایج بسیار خوبی را با بهبود سریع و عوارض بسیار اندک در مقایسه با لیزرهای بازسازی کننده سنتی بر جای می گذارند.

لیزرهای غیر تهاجمی
این لیزرها زیر لایه پوستی سطحی برای تحریک شدن کلاژن و محکم کردن پوست زیرین برای از بین بردن خطوط زیر با حداقل زمان بهبودی عمل می کنند ولی این لیزرها ایمن بوده و عوارض کمتری دارند و نتایج درمانی آنها در جوان سازی پوست کمتر از لیزرهای تهاجمی است.

لیزرهای فراکشنال fractional
لیزرهای فرکشنال با تابش به قسمت هایی از پوست که به صورت ستون های مجزا از هم رخ می دهد در حقیقت پوست را نه به صورت کامل بلکه قسمت های مجزا از هم را مورد تأثیر قرار می دهد. این لیزرها می تواند هم از انواع تهاجمی مثل co2 و هم از انواع غیر تهاجمی مثل Affirm باشد. این لیزرها به دلیل داشتن عوارض کمتر، زمان بازگشت به کار بیمار را به حداقل می رساند.

امواج نوری شدید (IPL)
از امواج نوری با طیف گسترده استفاده کرده و طول موج های مضر ناخواسته را فیلتر می کنند. برای درمان ضایعات عروقی، بهبود بافت و رنگ پوست و کاهش اندازه منافذ به کار می رود.

 دستگاه ساطع کننده نور (LED)
برای درمان لک های پوست و چروک های ریز به کار می رود.
تکنولوژی پلاسما به بهبود خطوط ریز، محکم شدن پوست و تجمع رنگدانه ها در بافت ها کمک می کند.

تکنولوژی امواج رادیویی (R.F)
این تکنولوژی غیر هجومی جدید باعث انقباض و محکم شدن پوست می شود که باعث کشیدگی پوست صورت، ابرو و پیشانی و گونه ها و افزایش کلاژن و جوان سازی پوست بدون جراحی و از کار افتادگی شخص انجام می شود. در تکنولوژی جدیدتر فرکنشال R.F این امواج در عمق پوست وارد شده و اعمال اثر می کند.

منابع:
1-سایت انجمن متخصصین پوست
2-کتاب لیزر و لیزر درمانی، سینا درمان
3-کاتالوگ برخی شرکت های سازنده





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 5 )    1   2   3   4   5   
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :