تبلیغات
The Medical Radiation Engineering - مطالب کشاورزی هسته ای
 
The Medical Radiation Engineering
Nuclear for peace...
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مهدی
مطالب اخیر
آرشیو وبلاگ
نویسندگان
جمعه 4 اسفند 1385 :: نویسنده : Amir

الکترون ها ضامن سلامت غذای شما!

آیا می دانید پرتودهی مواد غذایی چه مزایایی دارد؟

 

 

یکی از مزایای عمده آن کاهش میکروب های بیماریزا در مواد غذایی است.میکروب هایی که در مواردی که ماده غذایی تحت فرآیند زیادی قرار نمی گیرد یا به صورت خام مصرف می شود حایزاهمیت هستند.بعلاوه حذف یا کاهش این عوامل بیماریزا بخصوص برای مصرف کنندگانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، همچون افراد مسن ، بیماران سرطانی و ایدزی مهمتر است.بر این اساس ، پژوهشگران مرکز تحقیقات و کاربرد پرتو فرآیند یزد وابسته به سازمان انرژی اتمی ایران ، همگام با محققان سایر کشورها به مطالعاتی برای دستیابی به تکنیک میکروب زدایی مواد غذایی دست زده اند که حاصل آن دستیابی به تکنیک کاهش آلودگی های میکروبی ادویه به وسیله پرتودهی با باریکه 10مگا الکترون ولت است. ما نیز با دکتر اقدس مهدی زاده شاهی ، سرپرست آزمایشگاه میکروبیولوژی مرکز تحقیقاتی فوق و مجری طرح ذکر شده به گفتگونشسته ایم. میکروب زدایی از ادویه به روش کاربردی در مرکز تحقیقات و کاربرد پرتو فرآیندیزد بر چه مبنایی استوار است و طی چه مراحلی صورت می گیرد؟ میکروب زدایی ادویه با تابش دهی بر مبنای استاندارد ملی ایران تحت عنوان "آیین کار پرتودهی ادویه" همچنین حد مجاز آلودگی های میکروبی ادویه که در استاندارد دیگری ذکر شده صورت می گیرد. لازم به ذکر است که شروع پرتودهی مواد غذایی در دنیا براساس پذیرش استاندارد پرتودهی مواد غذایی در سال 1983 بود. این استاندارد به وسیله کمیته غذایی، سازمان خواربار و کشاورزی جهانی و سازمان بهداشت جهانی به نمایندگی بیش از 130کشور دنیا براساس تایید کمیته مشترک کارشناسی پرتودهی مواد غذایی (JECFI)مورد قبول قرار گرفت. مراحل کار به این صورت است که قبل از پرتودهی چند نمونه از کل محصول به صورت کاتوره ای انتخاب می شود و آلودگی میکروبی این نمونه ها در آزمایشگاه تعیین می شود سپس دزی از پرتو که تعداد باکتری ها را به میزان یک سیکل لگاریتمی کاهش می دهد، محاسبه می شود. با توجه به حد مجاز اعلام شده در استاندارد ملی ایران و یا بنا به درخواست مشتری مبنی بر استفاده خاص از ادویه ، دز لازم برای کاهش بار میکروبی ادویه محاسبه شده و سپس پرتودهی کل محصول با این دز انجام می گیرد. در این روش از پرتودهی با باریکه 10 مگاالکترون ولت استفاده شده است، این پرتو چه خاصیت هایی دارد و چرا از آن در این روش استفاده شده است؟ منابع پرتودهی شامل اشعه گاما ساطع شده از چشمه های رادیوایزوتوپ کبالت 60 یا سزیوم 137، اشعه ایکس تولید شده از ماشین هایی که با انرژی 5 مگاالکترون ولت یا کمتر کار می کنند و الکترون های شتابدار تولید شده از ماشین هایی که با انرژی 10مگاالکترون ولت یا کمتر کار می کنند، هستند. استفاده از الکترون های پرانرژی به دلیل این که آلودگی زیست محیطی کمتری نسبت به پرتو گاما دارند و همچنین زمان پرتودهی که بسیار کوتاه است ارجحیت دارد. در این روش می توان ماده غذایی را با بسته بندی نهایی پرتودهی کرد و از آلودگی ثانویه ماده جلوگیری کرد. به طور کلی پرتوها باعث شکست DNA کروموزومی میکروارگانیسم می شود که به غیرفعال شدن آن منجر می شود. در این روش کدام دسته از میکروب ها و باکتری ها مورد هدف قرار می گیرند؟ آلودگی های میکروبی ، انگلها و حشرات در این روش از بین برده می شوند. تمامی باکتری ها و کپکهای فاسدکننده مواد غذایی ، میکروب های پاتوژن و باکتری های بدون اسپور با این دز (تا 10 کیلوگرمی) از بین می روند. چه روشهای دیگری برای میکروب زدایی ادویه مورد استفاده قرار می گیرد؟ برای میکروب زدایی ادویه روشهای تیمار حرارتی، ضدعفونی با گازاتیلن اکسید و متیل بروماید و مایکروویو مورد استفاده قرار می گرفته اند که اکنون نامناسب شناخته شده اند. این روشها باعث از بین رفتن رنگ ، طعم و عطر ادویه می شوند. تا مدتی قبل ، گسترده ترین روش میکروب زدایی ادویه استفاده از گاز اتیلن اکسید بود، اما به علت باقی ماندن آن در مواد غذایی و سرطانزا بودن ، استفاده از آن از سال 1368 (1990) ممنوع شده است و روش پرتودهی به عنوان جایگزین مناسب روشهای پیشین برای میکروب زدایی از ادویه ارائه شد. پرتودهی مواد غذایی چه مزیتی نسبت به روشهای پیشین دارد؟ این روش مزایای زیادی دارد، ازجمله: افزایش نیافتن درجه حرارت در ماده غذایی ، عدم تغییر رنگ ادویه، عطر و رنگ ادویه، از بین رفتن باکتری های گرمادوست، کپکها و حشرات در دزهای بین 3-10 کیلوگری ، تغییر نکردن ترکیب شیمیایی و خواص پاداکسیدان ادویه، قابل قبول بودن بسته بندی های رایج آنها برای پرتودهی ، دوام بیشتر ادویه پرتودهی شده در شرایط انبار و بی خطر بودن ادویه پرتودهی شده برای سلامت انسان. پرتودهی به طور موثری انتشار بیماری های حاصل از مصرف مواد غذایی آلوده را کاهش می دهد. پرتودهی قادر به بهبود ایمنی و کیفیت بسیاری از مواد غذایی است و طول مدت نگهداری آنها را زیاد می کند. مدارک زیادی وجود دارد، مبنی بر این که مزایای استفاده از فناوری پرتودهی مواد غذایی ، هزینه آن را جبران می کند. مزایای این فناوری باید توسط دولتها، صنایع و مصرف کنندگان در نظر گرفته شود. آلودگی میکروبی در ادویه و سایر مواد غذایی مشابه چگونه به وجود می آید و تلفات آن برای انسان چه خواهد بود؟ ادویه به مقدار قابل توجهی در صنایع غذایی به طور روزمره توسط عموم مصرف می شود و آلودگی میکروبی بالایی دارند. این محصولات در شرایط برداشت ، خشک کردن و حمل ونقل به ریزسازواره های زیادی آلوده می شوند که آنها علاوه بر ایجاد فساد در محصول ، در مواد غذایی مانند سسها و پودرهای سوپ فوری که به طور موثری حرارت داده نمی شوند، باعث به خطر افتادن سلامت مصرف کنندگان می شوند. بیماری های حاصل از مصرف مواد غذایی آلوده یکی از مسائل حایزاهمیت در بهداشت و سلامت عمومی جامعه برطبق گزارش سازمان بهداشت جهانی 70 درصد موارد اسهال نوزادان و افراد جوان بر اثر مصرف مواد غذایی آلوده است. کما این که باکتری هایی نظیر سالمونلا و کمپیولوباکتر عامل بروز بیماری های حاصل از مواد غذایی آلوده در کشورهای صنعتی از سال 1965تا 1990بوده است. در کشورهای پیشرفته بیماری های انگلی ویروسی یکی از مشکلات عمده ای است که هر سال زندگی میلیون ها انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. انگلهای موجود در مواد غذایی آلوده سبب بروز اثرات نامطلوب در کودکان به صورت اختلال در تغذیه کودکان در طی مراحل رشد و تکامل آنها می شود. آیا استفاده از روش فوق الذکر، عوارض تازه ای را در مواد غذایی و سپس انسان به وجود نمی آورد؟ تمام روشهای فرآیند مواد غذایی شامل کنسرو کردن، پختن، پاستوریزاسیون ، استریلیزاسیون حرارتی و پرتودهی، بر محتوای تغذیه ای غذا تاثیر می گذارد. تغییرات ایجاد شده در مواد غذایی بر اثر پرتودهی مشابه تغییرات ایجاد شده در سایر روشهای تیمار مواد غذایی است. به علت این که پرتودهی باعث بالا رفتن دما در ماده غذایی نمی شود، میزان کاهش مواد مغذی بر اثر پرتودهی بسیار کمتر از سایر روشهاست. در حقیقت اکثر فرآیندهای مواد غذایی محتوای تغذیه ای را بیشتر از پرتودهی تغییر می دهند. کاهش ارزش تغذیه ای ماده غذایی را می توان با پرتودهی آن ماده در محیط عاری از اکسیژن یا در حالت انجماد به حداقل رساند.کما این که کمیته تخصصی مشترک IAEA، FAO، WHOبه این نتیجه رسیدند که پرتودهی هیچ مشکلی از لحاظ ارزش غذایی در ماده غذایی به وجود نمی آورد و در سال 1997همین کمیته در گردهمایی دیگری به این نتیجه دست یافتند که حتی دزهای بالای پرتو، بالاتر از 10کیلوگری ، نیز مشکلی از لحاظ کیفیت تغذیه ای ایجاد نمی کند. مساله دیگر این است که پرتودهی باعث ایجاد رادیواکتیویته در ماده غذایی نمی شود. فرآیند پرتودهی شامل عبور مواد غذایی از مقابل منبع پرتو با یک سرعت تنظیم شده جهت کنترل انرژی یا دز جذب شده است. ماده غذایی هرگز در تماس مستقیم با منبع پرتو قرار نمی گیرد و حتی وقتی با دزهای خیلی بالا پرتودهی می شود، حداکثر سطح رادیواکتیویته القا شده ، فقط 1000/1بکرل در کیلوگرم غذا است ، که این 200هزار بار کوچکتر از سطح رادیواکتیویته طبیعی موجود در مواد غذایی است. آمار به دست آمده موید کاهش کدام دسته از آلودگی ها در ادویه و به چه میزان است؟ پرتودهی به طور موثری انتشار بیماری های حاصل از مصرف مواد غذایی آلوده را کاهش می دهد. در کشورهای مختلف دزی که برای کاهش آلودگی اغلب غذاها تصویب شده در محدوده 5/1تا 7 کیلوگری است این دز برای حذف 3 تا 10سیکل لگاریتمی باکتری های بیماریزا کافی است. تعداد باکتری های بیماریزا در محدوده 10تا 100سلول در هرگرم ماده غذایی است. با در نظرگرفتن مطالب فوق مواد غذایی پرتودهی شده با دز 5/1تا 7کیلوگری عاری از عوامل بیماریزا می شوند و باکتری های بیماریزایی که باقی می مانند به قدری کم هستند که سبب گسترش بیماری های حاصل از مصرف مواد غذایی آلوده نمی شوند. پرتودهی قادر به بهبود ایمنی و کیفیت بسیاری از مواد غذایی است و طول مدت نگهداری آنها را زیاد می کند؛ ولی این مطلب را باید در نظر گرفت که پرتودهی نمی تواند فساد ایجاد شده در ماده غذایی را از بین ببرد. بنابراین فقط مواد غذایی که از کیفیت خوب بهداشتی برخوردارند، باید پرتودهی شوند و در ضمن پرتودهی برای هر ماده غذایی مناسب نیست. آیا زمینه لازم برای اجرایی شدن و کاربرد این تکنیک در صنایع غذایی کشور فراهم است و چه اقداماتی در این زمینه انجام شده است؟ در مرکز پرتو فرآیند یزد دستگاه شتاب دهنده الکترون رودوترون TT002 موجود است که الکترون های شتابدار با انرژی 10مگا الکترون ولت تولید می کند و از این پرتو می توان مواد غذایی که قابل پرتودهی شدن هستند، را به منظور کاهش آلودگی های میکروبی ، پرتودهی کرد. متاسفانه عدم اطلاع رسانی در زمینه شناسایی این مرکز و نیز در ارتباط با مزایای پرتودهی باعث شده است کاربرد آنها از سوی صنایع مختلف محدود باشد.

 





نوع مطلب : کشاورزی هسته ای، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

كار برد فناوری هسته ای دردفع آ فات گیاهی نریتور

امروزه با بالا رفتن جمعیت جهان كشاورزی از اهمیت بالایی برخوردار شده است وتامین و امنیت غذایی از مهمترین دغدغه های هر كشور می‌باشد.یكی از مهمترین چالش‌های كشاورزی خسارات ضایعاتی است كه به محصولات كشاورزی وارد می‌شود بطوریكه گفته‌می‌شود‌امروزه بیش از یك سوم محصولات كشاورزی در جهان از بین می‌روند.وجودآفات گوناگونی كه به محصولات كشاورزی حمله ور شده وباعث نابودی آنها می‌گردد باعث شده از دیربازانسانها بفكر یافتن روشهای گوناگون برای از میان برداشتن این آفات ودر بدست آوردن مهصولات كشاورزی سالم باشند تا با بالابردن سطح كمی و كیفی محصولات كشاورزی را توسعه ببخشند .

دكتر معروف : تولید محصولات كشاورزی از جنبه های مختلف آسیب پذیر است .به طور معمول عوامل مختلفی مانند شرایط آب وهوایی ، میزان بارندگی ، وضعیت خاك كشاورزی، تجهیزات تكنو لوژی كشاورزی می‌تواند كه میزان تولید وكیفیت تولید ما را تحت تاثیر خود داشته با شد .در بین این مجموعه عوامل یكسری عواملی هستند كه تولیدات ما را تهدید می‌كنند كه این مجموعه عوامل زندهای كه محصولات كشاورزی را تهدید می‌كنند . مجموعه‌ای از حشرات علفهای هرز ، باكتریها وسایر میكروارگانیسم ها كه بطور معمول گفته می‌شود در آمارها موجود هست كه در كشورهای در حال توسعه حدود یك سوم تولیدات محصولات كشاورزی به این طریق از چرخه مصرف خارج می‌شود واز بین می‌رود . برای حفظ محصولات كشاورزی ا زگزند آفات روشهای مختلفی وجود دارد ویكی از این روشها ، استفاده كردن از روش هسته‌ای یا پرتو تابی وابسطه به مجموعه دانش هسته ای می‌شود تكنولوژی نسبتا جدیدی هست . پایه این كار از حدود سال 1953 در كشور آمریكا گذاشته شده از اون به بعد تحقیقات بسیار زیادی در كشورهایی مانند آمریكا ،كانادا ، روسیه ، انگلیس ، فرانسه ، هلند شده ونتایج بسیار مثبتی هم داشته است . دكتر مظفری : برای یك تكنولوژی ایچنینی ما نیازمند این هستیم كه از روشهای مختلف بتوانیم استفاده كنیم از جمله اینها روشهای ژنیتیكی ،ویا روشهای فیزیكیاستفاده كنیم ، مثلابرای مبارزه با آفات اگر شما می‌خواهید یكی از روشهای مختلف اینكه شما بیایید آفاتی از همان گونه بوجود بیاورید كه توانایی بار وری نداشته باشند . استریل باشند یا عقیم باشند آنوقت این افراد عقیم با افراد معمولی حشره جفت گیری میكنند . بچه ای بوجود نمی آید یعنی در واقع جمعیت حشرات پائین می‌آید، جمعیت حشرات كه آمد پائین دیگر خسارت اقتصادی نمی‌توانند بزنند. دكتر سرافرازی عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی : پرتوهای الكترومغناطیس پرتو های ایكس یا ماورای بنفش اساسا اینها برای داشتن انرژی بالا بر روی بافت های زنده تاثیر می‌گذارند . تولید متاسیون با تخریب سلول به خصوص سلول برای مدیریت آفات و یا برخی از عوامل بیماری زا روی گیاهان . در بخش حشرات به خصوص حشرات آفت این تاریخچه اش به برمی‌گردد به حدود صد سال پیش كه بر روی سوسك لازیوور لازینكن در سال 1916 و همین طور یك شپش هایی پیدا می شوند سیتو فیلوریزر استفاده شد برای مدیریت آنها و خوب جواب خیلی خوبی هم داد . دكتر معروف : در دنیا هم خوب خیلی استفاده شده یعنی حتی كشورهای آفریقایی كه این دانش را هم ندارند آمدند كمك گرفتند از سازمانهای بین المللی مثل خوار و بار جهانی و همین طور آژانش بین المللی انرژی اتمی و دارد جنسی می‌شوند كه از این ویژگی پرتو ها استفاده می شود، در واقع طرح هایی در آن كشور ها اجرا می شود به خصوص در مورد آفات پزشكی یعنی حشراتی كه ناقل بیماری ها هستند مثل مگس تسه تسه كه ناقل بسیاری از بیماری ها است اینها روش های خیلی مؤثری بوده و تا حد زیادی توانستند این آفات را كنترل كنند. در كشور هایی مثل الجزایر كه خرما یكی از تولیدات مهمشان است آنها دارند همین عقیم سازی حشرات را همین تغییر را در مورد آفات خرما الان استفاده می‌كنند كشورهایی مثل عرض كنم خدمتتان مصر دارند از این روش استفاده می‌كنند. كشورهایی مثل آمریكای مركزی ، آفریقای جنوبی این یك روش كاملا پذیرفته شده است واز سال 1938 در آمریكا این روش شروع شد روش استریل كردن حشرات یا عقیم كردن حشرات تا الان هم ادامه داشته . نریتور : انسان ها در طول تاریخ همواره در حال مبارزه با آفات محصولات كشاورزی بودند ودر این مبارزه از شیوه ها و روش های گوناگونی استفاده كرده‌اند . استفاده از روش های فیزیكی چون آتش و یا شیمیایی همچون سموم شیمیایی گذشته از موفقیت آمیز بودن یا نبودن با عوارض و مشكلات متعددی همراه بوده است كه در نهایت باعث شده كه به دنبال دیگر روش ها باشند به طوری كه این میان نانو و بیو تكنولوژی نیز به كمك انسان ها آمد . فناوری هسته ای نیز یكی از تكنولوژی هایی است كه در این زمینه می تواند كمك بسیار زیادی به انسانها كند استفاده از این تكنیك از سالها قبل در نقاط مختلف جهان آغاز شد . دكتر سرافرازی عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی : برای اولین بار در سال 2001 در آمریكا اولین حشره ترانسیونیك كه نوعی آفت است همین پكتریو فسیپلا كه در ایران هم به صورت یك آفت قرنطینه در جنوب شرقی در استان سیستان و بلوچستان در حال حاضر این حشره فعالیت می‌كند با بهره گیری از دستكاری ژنتیكی از یك طرف و تكنیك نر عقیمی توانستند این آفت را به خوبی در سه نسل كنترل كنند ما از مجموعه برنامه هایی كه در سال گذشته به در واقع سازمان انرژی اتمی پیشنهاد دادیم كه در ایران انجام شود با توجه به اینكه اساسا با این روش و به خصوص با شرایطی كه به ؟؟؟؟ پنبه در جنوب شرقی ایران دارد امكان رادیكیشن آن به خوبی است و ما بنا را بر این داریم كه به همكاری سازمان انرژی اتمی این برنامه را در سیستان و بلوچستان پیاده كنیم. در حال حاضر كار مقدماتی آن انجام شده نمونه برداری هایی از این نقاط را ما در همین مناطق خوراكی و حول و حوش منطقه چابهار انجام دادیم نمونه ها جمع آوری شده و در حال پرورش است و امید این است كه با مذاكراتی كه اخیرا با سازمان انرژی اتمی در وین انجام شده زمینه های به كارگیری همزمان این دو تكنیك یعنی نر عقیمی و در واقع دستكاری ژنتیكی را بتوانیم انجام بدهیم و انشاءالله بتوانیم این آفت را به طور كامل برنامه ادیكیشنش را در ایران انجام بدهیم به خصوص با توجه به اینكه در واقع كشت پنبه با شرایط آب و هوایی خوبی كه در منطقه سیستان و بلوچستان پیاده شده و ایجاد شده خوب سطح زیر كشت احتمال گسترشش است و این خطر وجود دارد كه این آفت كلیدی پنبه كه در سایر نقاط جهان هم است در آن منطقه هم به شدت گسترش پیدا كند و صنعت نساجی را تحت تاثیر خودش قرار بدهد ما امیدوار هستیم كه بتوانیم با استفاده از این شیوه كه جهات موفقیت آمیزی هم در كشور های دیگر داشته بتوانیم این آفت را مدیریت كنیم . دكتر معروفی : بحث حفظ محصولات كشاورزی از گزند آفات از دو جنبه قابل بررسی است یك زمانی است كه شما محصولتان در مزرعه و باغ قرار دارد و در آن مرحله می خواهید محصول را از گزند آفت حفظ كنید مرحله بعدی موقعی است كه شما محصول را برداشت كردید دارید ذخیره سازی می كنید یا در انبار نگهداری می كنید و در این مرحله می خواهید از گزند آفت مصون نگهدارید محصولتان را . تكنولوژی هسته‌ای در هر دو جنبه قابل كاربرد است یعنی هم در سطح باغ و مزرعه و هم در سطح انبار و مصرف كننده نهایی كه هر كدام از اینها شرایط خاص خودش را دارد و تكنیك های خاص خودش را دارد . دكتر رضا پناه : برای مثال عرض می كنم تصاویری را خدمت تصویر برداران محترم نشان دادند كه یك كارخانه بزرگ را سرمایه گزاری كرده بود كشور كانادا و یك حشره آفت را كه روش های كنترل دیگر سخت بود برایش یا محیط زیست را آلوده می كرد یا سموم پر خطری را مجبور بودند استفاده می كردند كه سلامت بشر را در خطر قرار می داد كارخانه ای به تكثیر این آفت بپردازد؛ خیلی تاسیسات وسیعی بعد این آفت را در معرض پرتو های نافذ هسته ای قرار می دهند بعد اینها را رها سازی می كنند تا جمعیت طبیعی این آفت در آن دره یا آن منطقه وسیع بیتش كلمبیا افزایش پیدا كند اف بی آی و دیگر سازمان های بیت المللی هم یك همچنین فعالیت هایی را داشتند در دیگر نقاط دنیا و موفقیت هایی را كسب كردند . دكتر سرافرازی : ببینید ما دو تا برنامه را داریم طرح تحقیقاتی در واقع داده شده جدایی از این كه سالهای سال هست در مدیریت آفات انباری بخصوص شپشه‌های‌گندم آرد و بسیاری از آفات انباری عملاً از طریق این روش با دزهای بالا كشتن آنها و یا با دزهای پایین برای عقیم كردنشان استفاده می‌شودو كاربعد عام دارد ولی طی سالهای گذشته یك نگاه خاصی هم به یك سری آفات دیگر هم شده همین طور كه عرض كردم برای كرم سرخ پنبه یك برنامهای هست كه خودمان همین الان در صدد هستیم كه ان برنامه را ایجاد كنیم ،البته این برنامه قرار است با دولت پاكستان هم اجرا شود كه آنها همچنین آفتی در نزدیكی مرز ما دارند یك كمك خواهد بود برای مدیریت بهتراین آفت مضافاً این طرح تحقیقاتی هم در موسسه تحقیقات آفت گیاهی بیماریهای گیاهی داده شده برای مدیریت كرم گلوگاه انار می‌دانید كه كلیدی‌ترین آفت انار در كشور است و این برنامه قرار است در هست در بخش تحقیقات آفات گیاهی استان یزد پیاده شود پیشنهادش داده شده ومورد تصویب هم قرار گرفته وانشاءالله برای امسال اجرا خواهد شد‌ نریتور : مبارزه با آفات محصولات كشاورزی دركشور كمك فراوانی میشود بخش از حمله آفات كشاورزی گاه از چنان وسعت بالایی برخوردار است كه فلج شدن و ور شكست شدن بخشهایی از حوزه كشاورزی می انجامد و صدمات بی شماری به اقتصاد یك كشور وارد می‌كند . اهمیت این موضوع به قدری است كه دانش و علوم مختلف به یاری كشاورزی در نهایت اقتصاد و امنیت غذایی آمده تا با استفاده از شیوه‌ها و روشهای گوناگون پدید آمدن آسیبها و خطرهای بیشمار جلوگیری كرد. دكتر مظفری : شما برای این كه یك كشت سالم داشته باشید یك باغ سالم داشته باشید لازم است كه بذر و نهال سالم بكارید خوب برای تولید این بذر و نهال سالم شما یك محیط آری از آفت و بیماری می خواهید كه تهیه كنید بذر گیاه سالم را وقتی كه می‌گوئیم آری از بیماری آفت نسبی البته هست یكی از روشهایی كه جدیداً آژانش بین‌المللی انرژی اتمی به آن توجه دارد و موسسات تحقیقاتی بین‌المللی دنیا ایجاد مناطقه ایزوله با استفاده از مواد رادیواكتیوبرای كاشت وتولید بذر و نهال هست اینها می‌آیند مناطقی جزیره مانند درست می‌كنند با استفاده از اشعه رادیواكتیو كه عوامل آفات و بیماریها را از بین می برند تا بتوانند بذر و نهال سالم تهیه كنند و وقتی بذر ونهال سالم تولید و تكثیر كردند به میزان كافی بذر و نهال سالم در اختیار كشاورزان قرار می‌گیرد كه بتوانند مزرعه و باغ سالمی داشته باشند در نتیجه جلوی آفات و بیماریها گرفته می‌شود . دكتر معروفی : در مورد كرم ساقه خوار برنج كه باز هم آن یكی از آفات مهم محصولات كشاورزی كه در مورد برنج ایران هم سالیان سال است كه با این مشكل مواجه هستیم و استفاده بی رویه سموم در مزارع باعث آلودگی آبهای منطقه شمال كشور شده كه آثارش به صورت بیماریهای كنونی ظهور می‌كند روش پرتوتابی در واقع در آنجا هم كاربرد دارد ودر حال مطالعه است در مورد كرم ساقه خوار برنج منتها در آنجا مشكلاتی دارد این حشره چون چند بار حفت‌گیری دارد یك مقداری باعث شده مبارزه با این حشره با استفاده از روش راه‌سازی نر عقیم با مشكلاتی مواجه باشد كه نیاز دارد كار شود و در واقع این اشكالها بر طرف شود در واقع راه حل‌هایی برای غلبه بر این مشكلات پیدا شود و سِنِ گندم هم یكی از آفات مهم ماست كه بخش اعظمی از مبارزات شیمیایی را به خودش اختصاص داده است در مورد سِنِ گندم خمدر این مورد كار شده برای كنترل این آفت با استفاده از عقیم كردن حشرات. دكتر مظفری : روشهای دیگر ایجاد گیاه‌های مقاوم در مقابت بیماری آفات است به جای این كه ما بیاییم سم و كود استفاده كنیم بیاییم گیاه مقاوم به حشره ایجاد بكنیم فرض بفرمائید گیاه مقاوم به كرم ساقه خوار برنج ایجاد كنیم یا گیاه مقاوم به گلوگاه انار ایجاد كنیم یا خیلی از موارد دیگر استفاده كنند از تكنولوژی هسته‌ای استفاده كنند تر كیب ژنتیكی مناسبی ایجاد كنند كه دچار این آفتنشود در مقابل این بیماری مقاومت كند . دكتر معروفی : طیفی از مگسها را داریم كه به عنوان مگسهای میوه شناخته می شوند به محصولات مختلف مثل گیلاس ،هلو ریا،گلابی و مخصوصاً مركبات حمله می كنند و در همان مرحله‌ای كه میوه در روی درخت است باعث ریزش میوه می‌شوند و خسارت زیادی می‌زنند یكی از اینها مگس مدیترانه‌ای است . خوب ما چند ستل پیش این مگس را در ایران داشتیم شرایط آب و هوائی ایران برای استقرار این آفت مناسب نبود و یعنی با مركبات وارداتی سالهای خیلی دور دهه 50 این وارد مملكت شده بود منتها به دلیل نا مناسب بودن شرایط آب و هوایی این آفت مستقر نشد و به طور طبیعی از بین رفت ولی در كشورهای همسایه ما مثل تركیه و دیگر كشورهای اروپایی و یونان این آفت بسیار مهم است و رد آنجا استفاده از همین روش اس آی تی بسیار مؤثر بوده و كاربرد فراوانی هم دارد در ایران ما الان روی كرم گلوگاه انار در واقع مركز پزشكی هسته ای كشاورزی در واقع با همكاری مؤسسه تحقیقات و آفت بیماری های گیاهی روی كرم گلوگاه انار دارند در این زمینه كار می كنند ، چون كرم گلوگاه انار شاید بشود گفت مهم ترین آفت انار در ایران است و خوب میدانید كه انار یك میوه بسیار خوب است ، یعنی بازار پسندی خوبی دارد در سطح بین المللی متاسفانه این آفت یك مقدار برای صادرات این محصول مشكل ایجاد كرده كنترلش هم كنترل ساده ای نیست چون سموم شیمیایی خوب جواب ندادند، حتی مبارزات بیولوژیك هم یعنی استفاده از حشرات مفید هم در مورد كنترل این آفت خیلی مؤثر نبوده برای همین الان این تفكر ایجاد شد كه بییند با استفاده از رهاسازی حشرات یعنی پروانه های نر را جمع آوری كنند به میزان زیاد پرورش بدهند در آزمایشگاه عقیم‌شان كنند و رهاسازی كنند در سطح باغ و طبیعتاً اختلال در جفت گیری كه ایجاد می شود جمعیت آفت را تا سطح قابل قبولی را پایین بیاورد . در مورد این آفت الان در حال اجراست یعنی دارد كار می‌شود . نریتور : تكنیك های هسته ای و تركیب آن با دیگر تكنولوژی ها به عنوان یكی از مهم ترین و كم خطر ترین شیوه های مبارزه با آفات در كشور های مختلف شناخته شده است و تركیب این تكنیك با تكنولوژی های دیگر مثل بیو تكنولوژی كمك بسیار زیادی به دفع آفات كشاورزی و در نتیجه به توسعه كشاورزی كرده است با توسعه علوم و دانش های گوناگون در جهان تكنیك های مبارزه با آفات به سرعت در حال پیشرفت و تاثیر گزاری بیشتر است ولی سؤالی كه بسیاری با آن موجه می شوند این است آیا استفاده از این تكنیك ها اقتصادی است؟ دكتر معروفی : تمام اینها این قضیه را نزدیك به این می كند كه این روش می تواند اقتصادی تر باشد نسبت به روش های دیگر با توجه به اینكه آن خطراتی كه مواد شیمیایی دارند دیگر این روش ندارد و حالا این یك جنبه مثبتش است كه باید خیلی به آن توجه شود یعنی صرفا مسائل اقتصادی اش را مطرح نكنیم چون بعضی اوقات مسائل بهداشتی و زیست محیطی واقعا ارجح است نسبت به مسائل اقتصادی و ما باید این ها را بپذیریم تا به آن اهدافی كه داریم برسیم . دكتر رضا پناه : فناوری های زیستی كه در همكاری با یا در تعامل با فناوری های هسته ای در عرصه علوم غذایی و علوم كشاورزی چه مزیت هایی را در روش های كنترل بر فرض آفات و بیماری های گیاهی كه به طور معمول و مرسوم دارد استفاده می شود مثلا سموم شیمیایی و اینها دارد ؟ باید عرض كنم روش هایی كه بر این اساس و بر اساس این فناوری‌ها تنظیم شدند معمولا با رعایت مسائل محیط زیست هستند آلودگی شان كمتر است و در واقع این پرتو ها به واسطه نافذ بودنشان و قطعی بودن نفوذشان در به اصطلاح موجودات زنده همان طور كه بسته های غذایی و بهداشتی كه از جلوی این پرتو ها به خاطر میكروب زدایی و اینها می گذرند در درصد بسیار بالایی ایمن و نضمین شده هستند و ریسكشان پایین است در این سمت هم وقتی از این فناوری ها استفاده می كنیم تضمین بالایی برای این روش وجود دارد و اجازه می دهد كه این روش در عرصه محیط زیست پذیرفته شده باشد ، قاطع باشد و جایی كه توصیه می شود عمل كند . من مثالی را خدمتتان عرض می كنم در حدود 30 سال پیش صرفا با دستور عدم سمپاشی نی شكر در یك كشت و صنعتی كه شرایط را برای یك دانشمند جوان فراهم كرده بود تصحیلاتی را فراهم كرده بود محقق جوان دستور می دهد كه به خاطر این دشمنان طبیعی آفتی كه آن روز پر خطر بود برای محصول نی شكر شما سمپاشی نكنید آنها هم تمكین كردند و 30 سال گذشته و هنوز حشره كشی در آنجا مصرف نشده این یعنی عدم هزینه كرد برای آن محصول ، محصولی كه چند سال است توسعه پیدا كرده و ایضا در توسعه اش هم این سم مصرف نشده ، هزینه تولید آمده پایین ، محیط زیست آلوده نشده ، كسی مسموم نشده ، دامی مسموم نشده ، گیاهی مسموم نشده ، و حتی اگر یك خورده دقت كنیم شاید مثلا نی شكر ارگانیت ، نی شكر آری از سم كلیه سموم عرضه شود و در دنیا مطرح شود این همه اش یعنی اقتصاد ، همه اش یعنی استفاده از فرصت هایی كه به دقت در اطراف ما است و ما می توانیم با دقت آنها رار برداریم و از آنها استفاده كنیم . دكتر معروفی : ماباید یك نكته هم اینجا ذكر كنیم این روش یك مقدار روش هزینه بری است یعنی نیاز به یك سرمایه گزاری اولیه دارد و در واقع شما ایجاد یك واحدی كه شما تجهیزات پرتو تابی را بخواهید در آن مستقر كنید هزینه های بالایی دارد و یك مقدار گرایش استفاده از این روش را شاید در بحث اقتصادی بودنش در ابهام قرار دهد منتها مطالعات اقتصادی هم در این زمینه حالا در ایران انجام نشده ولی مقالات متعددی منتشر شده آمدند بحث اقتصادی را هم به آن توجه كردند و محاسبه كردند یك واحد از غلات حالا واحدمان هر چه می خواهد باشد یك تن ، یك كیلوگرم ، یا صد گرم از غلات را وقتی شما به روش پرتو تابی ضد عفونی می كنید نسبت به زمانی كه می آیید با روش های جاری مثل استفاده از تركیبات تدخینی یا سموم شیمیایی مقایسه می كنید می بینید كه روش پرتو تابی با توجه به اینكه شما یك بار سرمایه گزاری می كنید و تا سالیان سال از این سرمایه گزاری تان دارید استفاده می كنید نهایتا صرفه اقتصادی بیشتری دارد نسبت به سایر روش ها از جمله روش های شیمیایی . دكتر سرافرازی : مضافاً این كه در واقع معرفی این دانش جدید هزینه های تولید حشرات عقیم را كه بایستی در سطح انبوه هم تولید شود به شدت كاهش می دهد و عملا كاربرد این روش را بسیار راحت تر كرده و گرایش بیشتری هم برای كاربردش است كما اینكه در حال حاضر در بسیاری از كشورها عملا با تركیب این دو روش دارند در دفع آفاتشان استفاده می كنند از آن . نریتور : امروزه بی توجهی و بی تفاوتی نسبت به محیط زیست به نتایج نامطلوبی منجر شده كه به دنبال آن در سراسر جهان باعث حساسیت بیشتر انسانها نسبت به مسائل زیست محیطی شده است طبق برآورد سازمان بهداشت جهانی هر ساله سه میلیون نفر بر اثر بیماری های ناشی از آلودگی هوا میمیرند این رقم پنج درصد كل مرگ و میر سالانه جهان است سموم شیمیایی كه در سراسر جهان برای مبارزه یا آ،ات كشاورزی استفاده می‌شوند یكی از مهمترین آلاینده های هوا و آب است كه تاثیرات سوء بلند مدتی بر محیط زیست خواهد گذاشت این اثرات مخرب به قدری گسترده است كه انسانها را واداشته است تا به فكر استفاده از شیوه های سالم تر و نوینی بیفتند كه یكی از این شیوه ها استفاده از پرتو افكنی است . دكتر معروفی : این است كه چند تركیب عمده است از مواد شیمیایی كه الان برای كنترل آفات انباری دارد استفاده می شود یكی از این تركیبات ، تركیبات شیمیایی با نام متیل بروماید ، متیل بروماید متاسفانه اثر تخریبی شدیدی روی لایه ازن دارد و یك پروتوكلی در منترال كانادا تنظیم شده به امضای تعداد زیادی از كشورهای دنیا رسیده از جمله جمهوری اسلامی ایران هم این پروتوكل را امضا كرده مبنبی براینكه هر متیل بروماید از چرخه تولیدات مصرف حذف شود متیل بروماید واقعا تركیب خوبی است برای كنترل آفات انباری یعنی به راحتی آفت را از بین می برد در مدت زمان كوتاه ولی متاسفانه به دلیلی همین اثرات مخربی كه در محیط زیست دارد تا سال 2015 میلادی در كشورهای در حال توسعه از جمله ایران طبق تعهدی كه ایران به این پروتوكل داده است باید مصرف متیل بروماید ممنوع شود . وقتی این تركیب حذف شود یكی از سلاح های بسیار مهم ما برای كنترل آفات انباری از دست مان خارج شده یك یا دو تركیب دیگر باقی می ماند . منتها ما باید از الان دنبال جایگزین های مناسب برای این تركیبات باشیم زمان را از دست ندهیم در دنیا هم در واقع این اتفاق افتاده یعنی یكی از روش های جایگزین برای تركیب متیل بروماید در واقع همین روش پرتو تابی است یعنی در واقع در مجامع بین المللی ، مقالات و جلساتی كه در كنفرانس های مختلف تشكیل می شود چند روش و چند تركیب معرفی و جایگزین می شود برای تركیب متیل بروماید یكی از تكنیك هایی كه آینده روشنی هم واقعا دارد همین روش پرتو تابی است . دكتر سرافرازی : در مقایسه با روش های مدیریت آفات كه می دانید روش های مختلفی استفاده می‌شود كه اساسا اصلی ترین روشی كه برای كنترل آفات دارند استفاده می كنند بهره گیری از آفت ها و سموم شیمیایی است طبیعی است كه كاربرد سموم شیمیایی در یك كشاورزی پایدار بایستی به طور منطقی انجام شود . و طبیعتا اثرات زیست محیطی زیادی هم در عین حال در كنار خودش دارد از بین رفتن دشمنان طبیعی ، وجود باقی مانده سموم در محصولات كشاورزی كه به نوعی توسط مردم دارد استفاده می شود این روزها اهمیت زیادی به آن داده می شود و طبیعی است كه به دنبال راه كار ها و روش های دیگری باشند كه سموم را به صورت منطقی استفاده كنند و تا حد امكان استفاده از مبارزات شیمیایی بر علیه آفات به عنوان آخرین راه كار در واقع قرار بگیرد . استفاده از اشعه دهی و پرتو دهی در واقع یكی از روش های بسیار سالمی است كه عملا اثرات سوء كاربرد مواد شیمیایی را در مدیریت آفات نخواهد داشت و مضافا این كه در باره این روش بسیار تخصصی عمل می كند طبیعتا اثرات سویی روی سایر موجودات دیگر دشمنان طبیعی و غیره ندارد و از این جهت بسیار روش سالم و با هزینه های كمتری هم است با در نظر گرفتن اثرات مخرب زیست محیطی سموم این روش بسیار سالم تر و به صرفه است . دكتر رضا پناه : با توسعه علوم در زمینه شناخت تاثیرات روش هایی كه به طور معمول استفاده می‌شد برای كنترل آفات گیاهی ، روش های شیمیایی ، روش های پر مخاطره دیگری كه در محیط زیست اثر منفی داشتند در كتاب های چاپ شده ، ژورنالیست ها ، فیلم ها و حتی فیلم های متعددی ساختند و به آحاد بشر این مخاطره را توضیح دادند و خوشبختانه در كشور ما هم این شناخته شده است و دیگر از آن استفاده های بی رویه سموم شاید كمتر شده حتی محصولات ارگانیك مطرح است . نریتور : كشاورزی یكی از پایه های مهم اقتصادی هر كشور است تامین امنیت غذایی یك كشور از چنان اهمیت بالایی برخوردار است كه كشورهای مختلف زمان و توجه زیادی به این بخش اختصاص داده اند استفاده از فناوری های مختلف در این حوزه خود از اهمیت هر چه بیشتر آن حكایت می كند استفاده از تكنولوژی هسته ای برای مبارزه با آفات كشاورزی یكی از هوشمندانه ترین شیوه هایی است كه در بسیاری از كشورها مورد استفاده قرار گرفته است كه از مهمترین ویژگی های آن می توان از كارایی و تاثیر گزاری بالای آن و عدم آلایندگی محیط زیست نام برد.





نوع مطلب : کشاورزی هسته ای، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

تاثیر فناوری هسته‌یی در كشاورزی را باید بپذیرند

گفتگوی ایسنا با رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كرج:
”گندم اتمی“ را مردم ده‌نمك و گرمسار برداشت می‌كنند.

مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج واقع در گوهردشت كرج در حد فاصل، دانشگاه آزاد اسلامی گوهردشت و زندان رجایی است. بخش كشاورزی هسته‌یی از همان زمان عضویت ایران در آژانس انرژی اتمی فعالیت خود را آغاز كرد و هم اكنون تنها مركز تحقیقات هسته‌یی در زمینه‌ی كشاورزی در ایران است. تا قبل از تشكیل پرونده‌ی هسته‌یی ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی، اساسا مباحث مربوط به انرژی هسته‌یی و فعالیت‌های زیر گروه آن در كشور مطرح نبود، حتی طی یكی - دو سال گذشته و با بازشدن این بحث در افكار عمومی داخلی و خارجی باز هم موضوعاتی چون كشاورزی هسته‌یی و پزشكی هسته‌یی و غیره به این مقولات كمتر توجه شد.
كشاورزی هسته‌یی هیچ ارتباط خاصی با مقولات اورانیوم، غنی‌سازی، سانتریفوژ، باز فرآوری و غیره ندارد، بلكه هر نوع فعالیت كشاورزی كه در آن به نوعی از ایزوتوپ و رادیو‌ایزوتوپ مستقیم و یا غیرمستقیم استفاده كند، زیر مجموعه كشاورزی هسته‌یی محسوب می‌شود. دانستن این كه بسیاری از مردم كشورمان در نواحی كویری نه تنها از دستاوردهای این رشته از فناوری هسته‌یی در مزارعشان استفاده می‌كنند، بلكه از این محصول برداشت و تولید می‌كنند، بسی خرسندی است.
گندم طبسی یا همان گندم اتمی یكی از بهترین گندم‌ها برای مناطق خشك و شور ایران است، این گندم كه در ابتدا مشكل بلندی‌قد داشت، بذر آن در مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی مورد بررسی و اصلاح قرار گرفت. به كارگیری بذر این گندم در بعضی از نقاط كشور، مثل طبس تا 70 درصد افزایش تولید به همراه داشت. در سالهای 69 - 70 در ده‌نمك گرمسار این گندم كاشته شد كه كشاورزان این منطقه از تغییری كه این گندم در مقایسه با گندم‌های گذشته پیدا كرده بود، بسیار شگفت‌زده شدند، در حال حاضر تقریبا در تمام حاشیه‌ی كویر ایران این نوع گندم در حال كشت است، این در حالی است كه به گفته‌ی یكی از كارشناسان این مركز چنین موفقیتی در بخش كشاورزی هسته‌یی مورد بی‌مهری وزارت جهاد كشاورزی قرار گرفته و این دستگاه حتی از نام گذاری این گندم و ثبت آن خودداری كرده است، در عین حال مردم مناطق طبس، گرمسار، زابل، فردوس و ده‌نمك نام این گندم را «گندم اتمی» گذارده‌اند. پس از گذشت 30 سال فعالیت سازمان انرژی اتمی و بخش كشاورزی هسته‌یی هنوز هیچ یك از تحقیقات این مركز كه به ثبت رسیده است در مرحله‌ی اجرا و تولید انبوه قرار نگرفته است كه این خود جای بسی تامل دارد!
از این رو خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با دكترمحمدرضا اردكانی، رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج با 30 سال سابقه فعالیت، درباره كشاورزی هسته‌یی، جایگاه علمی و اجرایی آن در كشور، دنیا و آینده‌ی این فعالیت، گفت‌وگویی اختصاصی انجام داده است كه در زیر می‌آید:
رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كرج در این گفت‌و‌گو با تاكید بر این كه در وهله‌ی نخست این مكان یك مركز علمی و تحقیقاتی است، گفت: هر آن چه مربوط به تحقیقات كشاورزی باشد و مرتبط با اهداف سازمان انرژی اتمی می‌تواند در مجموعه‌ی فعالیت‌های این مركز بگنجد.
وی با بیان این كه متولی اصلی بررسی جنبه‌های مختلف در كشاورزی، وزارت جهاد كشاورزی است، افزود: این مركز به خاطر دارا بودن یك تكنولوژی خاص می‌تواند اقدامات تحقیقاتی را بر روی ملزومات بخش كشاورزی در كنار وزارت جهاد كشاورزی داشته باشد.
اردكانی معتقد است: علم و تكنولوژی همانند سیلی است كه خواهد آمد و هیچ چیز جلودار آن نخواهد بود، لذا با توجه به ویژگی پویایی علم در هر مقطعی از زمان، انسان انتظار دارد نسبت به آن مقطع در آینده پیشرفت‌هایی را داشته باشد.
وی گفت: انرژی اتمی نعمتی از نعمات خداوند است كه در طبیعت وجود دارد و ما آنها را به واسطه‌ی همان علم كه پویا است، كشف می‌كنیم، بنابراین حق انسانها است كه بتوانند از آن در جهت رفاه و آرامش وآسایش خودشان استفاده كنند.
این محقق كشاورزی هسته‌یی با بیان این كه تكنیك هسته‌یی در كنار سایر روش‌های شیمیایی كه در كشاورزی استفاده می‌شود ابزاری برای بهبود سطح كشاورزی است، گفت: امروزه از علوم و فنون هسته‌یی در كشاورزی به عنوان یك وسیله كمكی در كنار سایر روشهای كلاسیك استفاده می‌شود.
اردكانی گفت: اولین پایه‌های تحقیقات كشاورزی هسته‌یی در ایران در سال 1356 گذاشته شد و به تدریج و با جذب نیروهای متخصص این رشته توسعه یافت.
وی با بیان این كه هر دانشگاه و مركز تحقیقاتی كه بخواهد از ایزوتوپ و رادیو‌ایزوتوپ‌ها در بخش كشاورزی استفاده كند حتما باید زیر نظر مراكز انرژی اتمی آن كشور باشد، افزود: از كشورهایی كه كاربرد رادیو ایزوتوپ‌ها را برای اولین باردر كشاورزی تجربه كردند، ژاپن و آلمان بود كه در حال حاضر در این بخش پیشرو هستند، كشورهایی مثل هند، پاكستان و چین در آسیا خیلی زودتر از ما فعالیت‌هایشان را در این خصوص شروع كردند.
وی درباره فعالیت ایران در بخش كشاورزی هسته‌یی، پس از انقلاب اسلامی، گفت: ایران به خاطر مواجه شدن با انقلاب اسلامی و سپس جنگ نتوانست فعالیت‌های خود را در مقطعی توسعه دهد. ایران در زمینه‌ی فعالیت كشاورزی هسته‌یی در مقایسه با كشورهای هند و پاكستان، همانند دونده‌ای است كه با موانع بیشتری برای رسیدن به جایگاه مطلوب مواجه بود لذا در مقطعی حركت‌اش بسیار كند شد.
رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كرج افزود: در حال حاضر سه مركز مجزا در پاكستان به كشاورزی هسته‌یی می‌پردازد در حالی كه در ایران در طی سی سال گذشته، فقط یك مركز (كرج) وجود دارد.
وی گفت: بسیاری از متخصصان كشاورزی هسته‌یی در آژانس انرژی اتمی از دو كشور هند و پاكستان هستند و در كنار آنها متخصصین كشورهای چین، آمریكا و اروپا هستند.
این استاد دانشگاه با اشاره به این كه سازمان انرژی اتمی سال گذشته سی ساله شد، به میانگین سنی محققین این مركز اشاره كرد و گفت: سال گذشته اولین متخصصین بخش كشاورزی هسته‌یی سازمان انرژی اتمی بازنشسته شدند و به یكباره چندین نفر از متخصصانمان در این رشته را از دست دادیم، بنابراین میانگین سنی در بخش كشاورزی هسته‌یی در حال حاضر بسیار پایین آمده است.
اردكانی افزود: در حال حاضر درصدد جذب نیروهای متخصص و جوان به خصوص با درجه‌ی دكترا هستیم، اما در مقطع لیسانس جذب نیرو نخواهیم داشت و در مقطع كارشناسی ارشد در رشته‌هایی خاص كه مكمل تخصص‌های مورد استفاده در این مركز باشد، نیروی انسانی پذیرفته می‌شود.
وی گروه‌های تخصصی - تحقیقاتی فعال در این مركز را ژنتیك و اصلاح نباتات، پرتودهی مواد غذایی و كنترل آفات، بهداشت دام و فرآورده‌های دامی و آب، خاك و حاصلخیری خاك، دانست و ابراز داشت: در این چهار رشته و رشته‌های جانبی كه به نوعی مكمل نیازهای علمی ما باشند، جذب نیرو خواهیم داشت.
رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج درباره میزان شناخت دانشجویان و افكار عمومی با رشته‌ی كشاورزی هسته‌یی و این مركز تحقیقاتی، گفت: متاسفانه شناخت كافی نسبت به این رشته وجود ندارد و حتی بعضا برخی از متخصصین امر كشاورزی در كشور از وجود چنین مركزی بی اطلاع و یا كم اطلاع‌اند.
وی افزود: یكی از اهداف این مركز شناساندن این مركز تحقیقاتی به مراكز دانشگاهی است تا بتوانیم در زمینه‌ی فعالیت‌مان طرح‌های مشترك ارایه دهیم.
اردكانی با اشاره به جلسه‌ای كه سال گذشته با حضور معاونین پژوهشی كلیه مراكز تحقیقاتی وزارت جهاد كشاورزی و با همكاری مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج تشكیل و به عقد تفاهم نامه همكاری مشترك منجر شد، افزود: در حال حاضر با همكاری یكی از دانشگاه‌های دولتی بنا داریم رشته‌ی كشاورزی هسته‌یی را در مقطع كارشناسی ارشد برای اولین بار در ایران تاسیس كنیم، رشته‌ای كه شاید در دنیا هم وجود نداشته باشد.
وی درباره‌ی آینده این رشته و میزان موفقیت آن در كشور گفت: یكی از شروطی كه برای همكاری ما با آن دانشگاه پس از تصویب این رشته تحصیلی در وزارت علوم گذاشته شده است، این كه نیروهایی كه جذب این رشته می‌شوند، باید محدود باشند.
اردكانی در خصوص آموزش نیروهای متخصص مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی گفت: از سوی آژانس انرژی اتمی هر ساله دوره‌هایی تعیین می‌شود كه محققین و متخصصین این مركز از آن استفاده می‌كنند.
رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مراكز تحقیقات كرج در پاسخ به این سوال كه تا چه اندازه زمینه‌ی اجرای تحقیقات این مركز به لحاظ عملی وجود دارد، ابراز عقیده كرد: در درجه‌ی اول چه مراكز تحقیقاتی و چه دانشگاهی باید بپذیرند كه فناوری هسته‌یی می‌تواند در كشاورزی تاثیرگذار باشد.
وی با بیان این كه بعضی از مراكز تحقیقاتی كشاورزی خود را از مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج جدا می‌كنند، گفت: برای رفع مشكلات قبل و پس از تحقیقات باید سایر مراكزی كه به نوعی با ما در ارتباط هستند بپذیرند روشها و پژوهش‌های ما در كشاورزی می‌تواند تاثیرگذار باشد
این استاد دانشگاه افزود: معتقدم مركز تحقیقاتی كرج یك تكمیل كننده تحقیقاتی است كه می‌تواند با تكنولوژی كه در اختیار دارد به كارهای كشاورزی موجود تنوع دهد.
اردكانی با اشاره به موفقیت‌های به دست آورده در این زمینه گفت: در پرتودهی مواد غذایی مثل سیر، سیب زمینی و پیاز، میگو و غیره اقدامات موفقیت آمیزی صورت گرفته است.
وی گفت: مهمترین دستاورد گروه ژنتیك و اصلاح نباتات این مركز در سال گذشته دسترسی به دو رقم برنج موتانت از طریق پرتودهی بود.
اردكانی افزود: برای اولین بار در ایران توانستیم به رقم اصلاح شده‌ای در رابطه با برنج دست پیدا كنیم و همچنین این رقم به تایید وزارت جهاد كشاورزی نیز رسید.
وی گفت: این رقم عملكرد خوبی دارد و نسبت به بیماری و خوابیدگی ساقه‌ی برنج مقاوم است.
رییس بخش كشاورزی هسته‌یی مركز تحقیقات كشاورزی هسته‌یی كرج خاطرنشان كرد: جایگاه علوم و فنون هسته‌یی در جامعه و در آن چیزهایی كه مورد نیاز مردم است، هنوز شكل نگرفته است.
اردكانی وظیفه یك مركز تحقیقاتی را انجام تحقیق و پژوهش و رسیدن به دستاوردی برای حل مشكلات و سپس انتقال آن به استفاده كنندگان كه می‌تواند وزارت كشاورزی و یا یك زارع باشد، دانست و گفت: ما اصلاح كننده روشهای نادرست، بیماری‌ها و غیره در كشاورزی سنتی هستیم.
این محقق با اشاره به این كه بیش از 80 درصد تعداد طرح‌های تحقیقاتی كه در مركز كرج انجام می‌شود به صورت مشترك با مراكز تحقیقاتی وزارت كشاورزی، سازمان دامپزشكی، دامپروری و علوم دامی كشور، شیلات و مركز تحقیقات مركبات و خرماست، گفت: این مشتركات نشان دهنده‌ی علاقمندی دو طرف به همكاری است.
وی در پاسخ به این سوال كه آیا تعلیق غنی سازی اورانیوم در چند ماه گذشته لطمه‌ای به كارهای تحقیقاتی این مركز وارد كرده است یا نه گفت: ما با غنی سازی اورانیوم هیچ ارتباطی نداریم، همان طور كه كودی را پای گیاهی می‌ریزیم و سپس تغییرات آن را بررسی می‌كنیم، ایزوتوپ و رادیوایزوتوپ‌ها را هم پای گیاه ریخته و بررسی می‌كنیم، لذا به اورانیوم، غنی سازی، تعلیق و غیره هیچ وابستگی خاصی نداریم.
وی گفت: به كارگیری مواد هسته‌یی در تحقیقات كشاورزی امكان ردیابی دقیقتر رشد و نمو( یا تغذیه و فیزیولوژی گیاهان ) را به ما می‌دهد.
این استاد دانشگاه با اشاره به اقدامات موفقیت آمیز كشورهای پاكستان، هند و چین در این خصوص گفت: پاكستان و هند بر روی پنبه كار كردند و رقمی را به نام (نیاب 78) تولید كردند كه در حال حاضر پاكستان در این زمینه به مرز صادرات رسیده است. همچنین برنج رقم (زفو) بیش از یك میلیون هكتار از زمین‌های زیركشت برنج در چین را به خود اختصاص داده است.
اردكانی با اشاره به دستاوردهای ایران گفت: سال گذشته ایران توانست به دو رقم برنج به نام‌های «پویا و تابش» برای اولین بار در كشور كه از روش موتانت (جهش یافته) به دست آمده‌اند، دست پیدا كند، این ارقام از گروه طارم و موسی طارم و در گروه برنج صدری هستند كه در مقایسه با نمونه‌های شاهد (قبلی) دیگر مشكل بلندی قامت ساقه و عدم مقاومت در برابر آفات را ندارند.
وی مهمترین ویژگی تكنیك موتاسیون در اصلاح نباتات را ایجاد تنوع ژنتیكی دانست و افزود: تكنیك‌های كلاسیك و سنتی نمی‌توانند این سطح از تنوع را كه از طریق پرتودهی بر روی بذرها صورت می‌گیرد ایجاد كنند.
وی در ادامه به تحقیقات صورت گرفته در زمینه‌ی كلزا (دانه‌ی روغنی) اشاره كرد و گفت: در حال حاضر بیش از 90 درصد روغن كشور از اروپا تامین می‌شود. كلزا بومی ایران نیست و از اروپا به كشورمان آورده شده است، این گیاه به دلیل شرایط جوی اروپا كه اصولا مرطوب است از غلاف محكم و مطلویی برخوردار است كه هنگام برداشت با كمباین دانه‌ها از غلاف بیرون نمی‌ریزند، اما در ایران به دلیل شرایط كویری برداشت این گیاه با مشكل مواجه است، لذا تحقیقات این مركز در این زمینه برای اصلاح این مشكل با توجه به ویژگی‌های بومی منطقه‌ی خودمان است.
اردكانی گفت: «كلزا»، می‌تواند مشكل روغن را تا حدودی در كشورمان حل كند.
وی اظهار امیدواری كرد: ظرف سه چهار سال آینده تحقیقات در این زمینه به پایان رسد.
اردكانی درباره‌ی پروژه‌های مورد توجه آژانس بین المللی انرژی اتمی در زمینه‌ی كشاورزی هسته‌یی، گفت: بهبود خصوصیات نان و غنی سازی آرد گندم از جمله تحقیقاتی است كه از الویت‌های آژانس است.
وی در‌خصوص طرح غنی سازی آرد گندم، گفت: در حال حاضر آرد گندم ما از نظر غذایی و میكروالمنت‌ها فوق العاده فقیر است، یعنی بسیاری از مردم به لحاظ عناصر میكروب، بدنشان كمبودهایی را احساس می‌كند و در یك معنا، همه‌ی ایرانی‌ها به سو تغذیه دچار هستند.
این استاد دانشگاه با اشاره به كنگره‌ی جهانی گندم كه سال آینده در آرژانتین برگزار می‌شود، یكی از اهداف این كنگره را مساله‌ی غنی سازی
آرد گندم از عناصر میكروالمنت‌ها دانست و افزود: باید عناصری مثل آهن، سولفات ‌روی و غیره را در آرد گندم وجود داشته باشد.
اردكانی با اشاره به برنامه‌های آینده‌ی این مركز تحقیقاتی، گفت: گسترش، توسعه و تنوع فعالیت‌های كشاورزی در راس برنامه‌های كاری این مركز است.
به گزارش ایسنا، آن چه امروز پاشنه‌ی آشیل فعالیت هسته‌یی ایران در حال و آینده است، شاید چگونگی عملكرد گذشته‌ی آن باشد، امروز این سوالات مطرح است كه تا چه اندازه پتانسیل‌ها و توانایی‌های علمی و تحقیقاتی محققان و پژوهشگران این عرصه به مرحله‌ی عمل و اجرا درآمده است تا این خود عاملی در پشت گرمی آنان باشد و آیا امروز مردم از محصولات كشاورزی كه از دستاوردهای فناوری

هسته‌یی به دست آمده است، استفاده می‌كنند و یا حداقل از آن مطلع هستند.

 

 





نوع مطلب : کشاورزی هسته ای، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 19 تیر 1385 :: نویسنده : Amir

علم هسته‌ای راهی برای بهبود تغذیه

تغدیه‌ی مناسب برای سلامت و بهبود كیفیت زندگی امری ضروری است و در این راستا دانش هسته‌یی می‌تواند راهنمایی برای توسعه یك خط مشی قوی تغذیه‌یی باشد.

در واقع بسیاری از فعالیت‌های آژانس در جهت تامین نیازهای اساسی بشر با به كارگیری علوم هسته‌یی برای افزایش تولیدات غذایی، بهبود مراقبت‌های بهداشتی، بهبود مدیریت ذخایر آب و ارزیابی منابع آلودگی محیط زیست است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد كه پیشرفت‌ جهانی در جهت كاهش سوء تغذیه در چرخه‌ی زندگی انسان كند و ناهمگون بوده است. در گزارش سال 2000 وضعیت تغذیه جهانی، یك هیات فرعی سازمان ملل در امر تغذیه تخمین زده است كه 182 میلیون كودك زیر پنج سال در كشورهای در حال توسعه برای مدتی طولانی زیر خط بهره‌مندی از یك تغذیه سالم هستند و 150 میلیون تن نیز زیر وزن طبیعی هستند. هم‌چنین این محاسبات نشان می‌دهد كه 30 میلیون نوزاد هر ساله به دلیل فقر غذایی مادران‌شان در طول دوران بارداری، رشد ناقص دارند.

از این رو تعهدات جدید بین‌المللی در سرتاسر جهان برای توجه به این وضعیت در نظر گرفته شده و آژانس‌ بین‌المللی انرژی اتمی شریك مهمی در این تلاش‌ها محسوب می‌شود.

دانش هسته‌یی ابزار ارزشمندی را برای ارزیابی فاكتورهایی كه تغذیه را تحت تاثیر قرار می‌دهند، ارایه می‌كند. این فاكتورها عبارتند از: ریزمغذی‌ها، تركیبات بدن و مصرف شیر مادر.

این آژانس از طریق برنامه‌اش در حوزه‌ی تغذیه به كشورها در زمینه‌ی كاربرد این ابزار برای حل مشكلات تغذیه‌شان كمك می‌كند و از تحقیق‌های مهم در خصوص تعامل میان تغذیه، آلودگی محیط زیست و عفونت با اهداف نهایی بهبود تغذیه انسانی، حمایت می‌كند.

 بهبود تغذیه از طریق علوم هسته‌ای

تحقیقات نشان می‌دهد كه هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی سوءتغذیه سرسام‌آور هستند و تلاش‌های گسترده‌ی بین‌المللی برای پاسخگویی به مشكلات مربوطه صورت می‌گیرد.

علوم هسته‌ای كه اكثریت آن‌ها به اموری چون پرتوهای ایكس، پرتودرمانی یا نیروگاه‌های هسته‌ای مربوط می‌شوند، امروزه در سراسر جهان برای شناختن مشكلات تغذیه‌یی و نیز ارزیابی تاثیر مداخلات این علوم در این زمینه از سوی كشورهای مختلف به كار گرفته می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سرپرستی این مسیر را برعهده دارد و به كشورهای در حال توسعه برای اهداف زیر كمك می‌رساند و از آن‌ها حمایت می‌كند كه این اهداف عبارتند از:

1- تحقیق و تایید طبیعت مشكلات تغذیه ای.

2- ارزیابی تاثیر و كاهش هزینه‌های برنامه‌های تغذیه‌ای.

3- تشخیص شرایط محیط زیستی و ارزیابی نتایج آن بر روی سلامت انسان و وضعیت تغذیه‌ای.

هدف این برنامه‌ها ایجاد ظرفیت مورد نیاز در كشورهای در حال توسعه برای استفاده از تكنیك‌های هسته‌یی و به منظور پاسخگویی به مشكلات تغذیه‌ای است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این ظرفیت سازی را از طریق آموزش و تعلیم دانشمندان با برگزاری كارگاه‌ها و ارایه‌ی بورسیه‌ها انجام می‌دهد، از ماموریت‌های علمی و كارشناسی حمایت می‌كند و تجهیزات مورد نیاز را از طریق پروژه‌های تحقیقاتی هماهنگ شده و همكاری‌های فنی فراهم می‌كند. این آژانس همچنین برنامه‌های آموزشی و تحقیقاتی را در سطح دكترا در حوزه تغذیه ارتقا می‌دهد.

كمبود ریزمغذی‌ها: یك چالش جهانی برای سلامت

ریزمغذی‌ها نقش اساسی در فرایندهای متابولیسمی بدن انسان ایفا می‌كنند، اما فقط در مقادیر اندك مورد نیاز هستند. از آنجا كه نقش این مواد مغذی بسیار ضروری است در صورتی كه حتی به همان میزان اندك نیز در غذا و رژیم غذایی به اندازه كافی وجود نداشته باشند، مشكلات مهمی برای سلامت افراد ایجاد می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت در گزارش خود در سال 2002 تخمین زده است كه تقریبا 168 میلیون كودك زیر پنج سال زیر وزن طبیعی هستند و این بدان معنی است كه برای رفع احتیاجات بدن‌شان به اندازه‌ی كافی مواد مغذی دریافت نمی‌كنند. كمبود تركیبی از ریزمغذی‌ها از جمله آهن، روی و ویتامین A زندگی و سلامت میلیون‌ها انسان را در جهان در حال توسعه تهدید می‌كند.

فقر آهن

فقر آهن مهم‌ترین كمبود تغذیه‌یی رایج در سراسر جهان است. این كمبود یك مشكل اصلی در بهداشت عمومی است كه نتایج وخیمی را به ویژه بر روی زنانی كه در سن بارداری هستند و نیز برای كودكان به دنبال دارد. وقتی آهن كافی در بدن وجود نداشته باشد، تعداد كمتری گلبول‌های قرمز در خون فرد تولید می‌شود. این امر ظرفیت خون را در جابه‌جایی اكسیژن كاهش می‌دهد. در نتیجه علایم این كمبود از خستگی و ناتوانی در تمركز گرفته تا رشد ناقص فیزیكی و ادراكی در كودكان پدیدار می‌شوند.

كم خونی و فقر آهن همچنین ممكن است موجب بروز مشكلاتی در طول بارداری به ویژه در كشورهای در حال توسعه شود كه این امر می‌تواند خطر وضع حمل‌های زودهنگام و نیز خطر بروز مشكلات و یا حتی مرگ مادر یا مرگ نوزاد را افزایش دهد. شایع‌ترین علت بروز كم خونی فقر آهن به ویژه در میان نوزادان و كودكان كمبود یا فقدان ذخایر مطلوب آهن در تغذیه است. انگل‌ها، عفونت‌ها، بیماری‌های معده و دستگاه گوارش و از دست رفتن خون در دوران قاعدگی نیز این كم خونی را تشدید می‌كند.

فقر روی

روی یك ماده مغذی مهم ست. این عنصر ماده‌ی اصلی بسیاری از آنزیم‌ها (یك مولكول پروتئینی كه واكنش‌های شیمیایی را در بدن كاتالیز می‌كند) است و نقش مهمی در سنتز پروتئین و تقسیم سلولی ایفا می‌كند. پیامدهای سلامتی فقر روی در بدن شامل عملكرد ضعیف سیستم ایمنی بدن، كندی رشد و به تاخیر افتادن بلوغ جنسی در كودكان است. فقر روی در اثر مصرف كم این ماده و یا پایین آمدن قدرت جذب آن در بدن از منابع طبیعی موجود بروز می‌كند. رژیم‌های غذایی كه حاوی مقادیر اندكی گوشت قرمز و گوشت ماهی هستند، اغلب مشكل فقر روی را افزایش می‌دهند و به این خاطر كه این عنصر در غلات به ندرت یافت می‌شود.

كمبود "ویتامین آ"

"ویتامین آ" یكی دیگر از مواد مغذی در رژیم غذایی انسان است كه در عملكرد قرنیه، رشد استخوان‌ها و واكنش‌های ایمنی بدن نقش دارد. كمبود این ویتامین نه تنها موجب نابینایی قابل پیشگیری می‌شود، بلكه كارایی سیستم ایمنی بدن را نیز كاهش می‌دهد كه پیامد آن افزایش خطر بروز بیماری‌های شدید عفونی و كم خونی است.

این كمبود همچنین خطر مرگ مادر یا جنین را در هنگام بارداری و یا مرگ نوزاد پس از تولد را افزایش می‌دهد. كمبود "ویتامین آ" زمانی بروز می‌كند كه مصرف آن یا جذب آن در بدن كاهش می‌یابد. "ویتامین آ" همچنین از بتاكاروتن كه یك ماده اولیه موجود در میوه‌ها و سبزیجات است، به دست می‌آید، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد كه بتاكاروتن به میزان كافی كه پیش از این تصور می‌شد، در مواد غذایی طبیعی یافت نمی‌شود و این بدان معنی است كه برای جذب مقدار مناسب این ویتامین در بدن، باید این مواد به اندازه‌ی بیشتری مصرف شوند.

آمارها نشان می‌هد كه در حدود 250 میلیون كودك پیش دبستانی در كشورهای در حال توسعه دچار كمبود "ویتامین آ" هستند، اگر چه فقدان شدید آن كه منجر به كوری می‌شود، طبق شواهد پزشكی كاهش یافته است.

مصرف انرژی: ایجاد تعادل تغذیه‌ای

بدن ما از انرژی (كالری) موجود در غذا برای به حركت انداختن ماهیچه‌ها و فرایندهای متابولیكی استفاده می‌كند. كاهش بیش از حد كالری نیروی مورد نیاز بدن را برای انجام فعالیت‌های روزانه تحلیل می‌برد و با گذشت زمان تهدیدات جدی برای سلامت انسان به همراه دارد. از طرفی مصرف زیاد از حد كالری می‌تواند منجر به افزایش وزن شده و مشكلاتی برای سلامت افراد و از جمله ابتلا به بیماری‌های دیابتی و قلبی را در پی داشته باشد.

به گزارش ایسنا در این مجله‌ی تخصصی آمده است: ‌آمارها نشان می‌دهد كه نرخ اضافه وزن وچاقی ظرف یك قرن گذشته به سرعت افزایش یافته و همچنان ادامه دارد. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، بیش از یك میلیارد فرد بزرگسال در سراسر جهان هم اكنون دچار اضافه وزن هستند و حداقل 30 میلیون تن نیز به لحاظ كلینیكی چاق هستند.

از تكنیك‌های هسته‌یی و ایزوتوپیك می‌توان برای مطالعه پارامترهای مهم در شرایط تغذیه‌یی انسان مانند مصرف كلی انرژی، چگالی لاغری بدن و مصرف شیر مادر استفاده كرد. نتایج این مطالعات می‌تواند به متخصصان راهنمای تغذیه در تهیه برنامه‌های تغذیه‌یی طبق دستورات برای ارایه كالری‌ها و مواد مغذی در یك رژیم غذایی متعادل و سالم برای پاسخگویی به نیازهای ویژه كمك كند.

پوكی استخوان: چالشی برای سلامت جامعه‌ای مسن

امروزه در حدود 200 میلیون مرد و زن به عارضه پوكی استخوان مبتلا هستند (كاهش تدریجی در تراكم و نیروی بافت‌ها استخوانی با بالا رفتن سن) پوكی استخوان آسیب‌پذیری استخوان‌ها و احتمال شكستگی‌های استخوانی را افزایش می‌دهد و یكی از مشكلات شایع در سنین كهنسالی است.

شكستگی‌های استخوانی نگرانی جدی برای سلامت محسوب می‌شود چرا كه نه تنها بر تحرك، بلكه بر كیفیت زندگی افراد در سنین بالا تاثیر نامطلوب می‌گذارد. اگر چه تراكم معدنی استخوان‌ها به چندین فاكتور بستگی دارد، تغذیه نامناسب نقش كلیدی در پیشرفت عارضه پوكی استخوان ایفا می‌كند.

كلسیم، ویتامین D و C و سایر مواد معدنی مانند فسفر، منیزیم، مس، منگنز، فلوراید و روی برای رشد سالم استخوان‌ها در طول زندگی ضروری هستند و می‌توانند به جلوگیری از بروز پوكی استخوان كمك كنند، در حالی كه افزایش تغذیه سالم و بهره‌مندی از یك زندگی فعال و پر تحرك خطر ابتلا به پوكی استخوان را كاهش خواهد داد، اطلاع رسانی نیز در زمینه كمك به تشخیص این عارضه و شناسایی خطر شكستگی‌ها نیز مورد نیاز هستند.

داشتن تغذیه مناسب برای بهره‌مندی از یك سلامت مطلوب و یك آینده پایدار امری حیاتی است برای دستیابی به این هدف تعیین شده از سوی اجلاس جهانی غذا با مضمون به نیمه رساندن نرخ گرسنگی و سوء تغذیه تا سال 2015، اجرای برنامه‌هایی موثر و یك تعهد پایدار و تغییرناپذیر از سوی دولت‌ها، سازمان‌های غیر دولتی و بین‌المللی و نیز بخش خصوصی مورد نیاز خواهد بود. در همین راستا دانش هسته‌یی از سوی تعداد زیادی از كشورها به منظور ارزیابی تاثیر میانجی‌گری‌ها در زمینه تغذیه مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند راهنمایی برای توسعه یك خط مشی قوی تغذیه‌یی باشد. از این رو سازمان بین‌الملی انرژی اتمی به حمایت‌های خود از كاربردهای نوآاورانه در زمینه تكنیك‌های هسته‌یی در حوزه‌هایی كه موفقیت این كاربردها اثبات شده، ادامه می‌دهد. 

 

 





نوع مطلب : کشاورزی هسته ای، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :



پیوندها
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :